سیاست‌پیشه ماسون!
کد خبر: 964193
لینک کوتاه: https://www.Javann.ir/0042pV
تاریخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۳:۰۵
نظری بر خاطرات «جعفر شریف امامی» درگفت‌وشنود با دانشگاه هاروارد
شاهد توحیدی
سرویس تاریخ جوان آنلاین: نزدیک به سه دهه است که واحد تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد به ضبط خاطرات ابواب جمعی سیاست ایران در سده اخیر پرداخته است. پاره‌ای از تولیدات منتشر شده آنان در داخل نیز به چاپ سپرده شده‌اند. در زمره آنان است خاطرات نه چندان منسجم و مبسوط جعفر شریف امامی از نخست‌وزیران عهد پهلوی دوم. نشر نگاه امروز که این مجموعه را نشر داده، در دیباچه آن چنین آورده است:
«برای ترسیم چهره روشنی از تاریخ سیاسی هر دوره‌ای، شناخت سیاستمداران و بازیگران عرصه سیاست در آن دوره و توانایی‌ها و ضعف‌های آنان همچنین مشی کشورداری و نوع نگاهشان به زندگی، جامعه و مردم ضروری است. این ضرورت در جامعه ما آشکارتر است، چراکه همواره حکومت‌های استبدادی و قائم به شخص سرنوشت مردم و کشور را بر دست داشته‌اند. در ۳۷ سالی هم که محمدرضا پهلوی بر ایران سلطنت راند- به جز مدت کوتاهی در زمان دولت دکتر محمد مصدق- قانون و قانونگرایی محلی از اعراب نداشت، بنابراین سرگذشت تک تک آن‌هایی که در این استبداد ۳۷ ساله شریک شاه سابق بودند برای تاریخ معاصر ما بایسته است.

حبیب لاجوردی مورخ و پژوهشگر ایرانی از ابتدای دهه ۶۰ عزم خود را جزم کرد تا خاطرات رجال عصر پهلوی را گرد آورد. او موفق شد با قریب به ۱۵۰ نفر گفتگو کند. در میان این ۱۵۰ نفر همه گونه آدمی یافت می‌شود که در زمان رژیم گذشته به فعالیت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... اشتغال داشتند؛ از چریک و مبارزی که می‌خواست رژیم شاه را ساقط کند تا وفاداران و معتمدان و کارگزاران محمدرضا پهلوی. این تنوع و رنگارنگی بر ماحصل تلاش حبیب لاجوردی ارزش والایی افزوده است که قطعاً در تدوین و تألیف تاریخ معاصر ما سهم بسزایی خواهد داشت.

جعفر شریف امامی از زمره گروهی است که او خاطراتشان را جمع آورده است. در این خاطرات جعفر شریف امامی سیاستمدار فراماسونر- که شاید هیچ سیاستمداری به اندازه او در ایران به ماسون بودن شهره نباشد- گاه پرده از برخی زوایای تاریک و ناشناخته محمدرضا شاه پهلوی و در حقیقت کل ساختار رژیم گذشته کنار می‌زند و مطالبی را فاش می‌کند که با آن که مجمل است، اما حدیث مفصلی را می‌توان در لابه‌لای همین گفته‌ها یافت. شریف امامی به صراحت می‌گوید: «اخیراً کار به جایی رسیده بود که [شاه]دیگر هیچ کس را قبول نداشتند و نظر خودشان را صائب‌ترین نظر می‌دانستند. بدیهی است که روی تجربه زیادی که داشتند در خیلی از مسائل بهترین نظر را اتخاذ می‌کردند، اما اینطور نبود که یک نفر به همه مسائل طوری تسلط داشته باشد که همه چیز را بهتر از همه بداند. [ایشان]دیگر زیاد معتقد به مشورت نبودند.» گرچه او هنوز احتیاط می‌کند و می‌گوید: «در خیلی از مسائل بهترین نظر را اتخاذ می‌کردند...، اما در ادامه شاید یکی از مهم‌ترین علل فروپاشی سلطنت او (خودرأیی و عدم مشورت و در حقیقت مشی مستبدانه) را بازمی‌گوید.»

نکاتی از این دست در خاطرات او فراوان است. اکنون دوره پهلوی به تاریخ پیوسته است و هر گفته و ناگفته‌ای از آن دوره بر غنای تاریخ‌نویسی معاصر ما خواهد افزود. ضمن اینکه نباید به این خاطرات تنها به عنوان ماده خام تاریخ معاصر نگریست، بلکه شرح حال و قصه زندگی سیاستمداری است که اوج و فرود فراوانی را در زندگی تجربه کرده و گاه لحن و ادبیات و طرز کلام او هم جذاب بلکه قابل تأمل است.» نشر نگاه امروز انتشار این خاطرات را فرصتی می‌پندارد که در اختیار مخاطبان خود قرار داده تا بر آگاهی‌هایشان از تاریخ معاصر بیفزایند.
نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
مهمترین عناوین
آخرین اخبار