استادان امریکایی و کانادایی از بالاترین سطوح دستمزد برخوردارند، در حالی که در بریتانیا و کشورهای اروپایی حقوق پایه استادان نسبتاً پایینتر است. جوان آنلاین: وضعیت جهانی حقوق استادان دانشگاه نشاندهنده تفاوت چشمگیری بین کشورها و رتبههای دانشگاهی است. گزارش (۲۰۲۵ OECD (Education at a Glance میگوید حقوق استادان جوان دانشگاه (ورود به هیئت علمی) حدود ۸۹ درصد حقوق سایر افراد تحصیلکرده در سطح عالی را تشکیل میدهد، اما حقوق استادان ارشد (رتبه بالاتر) به طور میانگین ۵۹ درصد بیش از حقوق سایر فارغالتحصیلان است. به عبارت دیگر، در اکثر کشورها استاد تمام (Full Professor) حقوق قابلتوجهی بالاتر از میانگین حقوق ملی دارد.
استادان امریکایی و کانادایی از بالاترین سطوح دستمزد برخوردارند، در حالی که در بریتانیا و کشورهای اروپایی حقوق پایه استادان نسبتاً پایینتر است. برای مقایسه عادلانه، OECD ارقام را به «دلار بر حسب قدرت خرید» (PPP) تبدیل کرده است که هزینههای زندگی را در نظر میگیرد. مثلاً طبق دادههای OECD در سال ۲۰۲۳، میانگین حقوق استادان ارشد در امریکا و کانادا به ترتیب حدود ۱۳۵ و ۱۲۰ هزار دلار PPP بوده است. کشورهای اسکاندیناوی و ژاپن نیز سیستم حقوق نسبتاً بالایی دارند، اما دسترسی به آمار تفکیکی جدید دشوار است. در چین به عنوان نمونه، استادان ارشد در دانشگاههای دولتی حدود ۹۵ هزار دلار PPP دریافت میکنند (طبق برآوردها) و در هند و ترکیه ارقام به مراتب پایینتر است. در اغلب کشورها، ساختار حقوق دانشگاهی براساس رتبه (پروفسور، دانشیار، استادیار) و سابقه تنظیم میشود. برای مثال در امریکا متوسط حقوق استاد تمام (Full Professor) حدود ۱۶۴ هزار دلار (سال ۲۰۲۵-۲۶) گزارش شده، حال آنکه متوسط استادیار حدود ۹۷ هزار دلار است. بهطور کلی، اختلاف حقوق بین رتبهها در ایالات متحده و برخی کشورها بیش از دو برابر است، در حالی که در کشورهایی نظیر فرانسه و آلمان تفاوت رتبهها کمتر است و نظام حقوق ثابتتری دارند. بهعنوان مثال در آلمان حقوق پایه استاد تمام (W۳) حدود ۹۶ هزار یورو در سال است و دانشیار (W۲) حدود ۷۵-۸۵ هزار یورو. همچنین رشتههای پرمتقاضی مانند پزشکی و مهندسی عموماً درآمد بالاتری دارند (بهویژه در نظام دانشگاهی که حقالتدریس و پژوهش پاداش میشود)، اما در گزارشهای بینالمللی معمولاً ارقام ترکیبی رشتههای مختلف آمده است. دانشگاههای دولتی اغلب دارای جدولهای قانونی مشخص (Statutory Scales) هستند، در حالی که دانشگاههای خصوصی یا پژوهشمحور ممکن است حقوق بیشتری به اعضا ارائه کنند. مقایسه حقوق استادان با دیگر کارکنان دانشگاه (اداری، پژوهشی، خدماتی و فنی) در منابع رسمی کمتر منعکس شده است، اما شواهد حاکی از بالاتر بودن متوسط حقوق هیئت علمی است. مثلاً OECD گزارش میدهد که حتی کمتجربهترین هیئت علمی (معادل استادیار) حدود ۸۹ درصد حقوق سایر فارغالتحصیلان را دارد، یعنی معمولاً حقوق افرادی که فوق لیسانس یا دکتری دارند. به عبارت دیگر، هیئت علمی غالباً در زمره مشاغل با درآمد نسبتاً بالاست. در همان حال، مطالعهای در امریکا نشان میدهد استاد تمام بهطور متوسط بیش از دو برابر میانگین کل مشاغل درآمد دارد، در حالی که حقوق کارکنان اداری دانشگاه در سطوح مدیریتی متوسط (manager) حدود ۶۵–۷۰ هزار دلار است. براساس گزارش OECD، حقوق استادان ارشد در تمام کشورها بالاتر از درآمد سایر کارکنان دارای تحصیلات عالی است. البته لازم است توجه شود که برخی مقامات دانشگاه (مانند رئیس یا معاون آموزشی) ممکن است حقوقی در حد یا بالاتر از استادان ارشد داشته باشند، اما این موارد استثناست.
با در نظر گرفتن ارقام رسمی و قابل اتکا میتوان گفت، استادان دانشگاه در ردیف مشاغل پردرآمد بهویژه در کشورهای توسعهیافته مانند امریکا، کانادا و کشورهای اسکاندیناوی قرار دارند. البته اختلافها میان کشورها بسیار زیاد است و مقایسهها باید با احتساب PPP و ساختارهای مالیاتی و مزایا صورت گیرد. همچنین در درون کشورها، اعضای هیئت علمی از سایر کارکنان دانشگاه حقوق بالاتری میگیرند.