جوان آنلاین: در حالی که برزیل خود را برای دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری آماده می‌کند، تحلیل‌های جدید نشان می‌دهد که این رقابت سیاسی، تنها جدال میان دو دیدگاه چپ و راست نیست؛ بلکه بخشی از یک نبرد ژئوپلیتیک گسترده برای کنترل منابع حیاتی و عناصر خاکی کمیاب در آمریکای لاتین است.
تقابل دو قطب؛ لولا در برابر بولسونارو
بر اساس داده‌های منتشر شده، رقابت برای رسیدن به صندلی ریاست‌جمهوری برزیل به شدت نزدیک است. در دور نخست انتخابات، فلاویو بولسونارو، نامزد راست‌گرا و فرزند ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور پیشین، با کسب حدود ۴۷ درصد آرا، از لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، نامزد چپ‌گرا که ۴۵ درصد آرا را به دست آورده بود، پیش افتاد. این نتیجه، برزیل را در آستانه یک دور دوم حساس قرار داده است که می‌تواند مسیر آینده این کشور را در اقتصاد و سیاست خارجی تغییر دهد.
پروژهٔ ۵۰۰ میلیارد دلاری واشنگتن در برزیل
تحلیل‌ها نشان می‌دهند که پشت پردهٔ این رقابت، پروژه‌های عظیم اقتصادی نهفته است که آمریکا می‌خواهد آن را به برزیل تحمیل کرده و منابع این کشور را به این ترتیب چپاول نماید. برزیل با دارا بودن حدود ۲۳ درصد از ذخایر جهانی عناصر خاکی کمیاب، به کانون توجه قدرت‌های جهانی تبدیل شده است. اسناد منتشر شده نشان می‌دهد که تلاش‌های سیاسی آمریکا برای حمایت از فلاویو بولسونارو، با هدف کنترل این منابع در سایه ریاست جمهوری بولسونارو انجام می‌شود.
طرح‌های پیشنهادی که توسط چهره‌های نزدیک به آمریکا در ستاد انتخاباتی بولسونارو مطرح شده، بر این اصل استوار است که برزیل باید از یک صادرکننده مواد خام به یک مرکز فرآوری و تولید مواد معدنی برای بازارهای غربی تبدیل شود. این طرح شامل سرمایه‌گذاری‌های خارجی بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیارد دلاری برای ایجاد زیرساخت‌های معدنی و ایجاد تا یک میلیون شغل است. هدف نهایی این استراتژی، پیوند دادن زنجیره تأمین برزیل به نیازهای آمریکا در حوزه‌های هوش مصنوعی، صنایع دفاعی و خودروهای برقی است.
جنگ سرد بر سر منابع فلزات نادر
یکی از ابعاد کلیدی این رقابت، تلاش برای کاهش وابستگی جهانی آمریکا به چین در حوزه فلزات نادر است. آمریکا با استفاده از ابزارهای اقتصادی، به ویژه از طریق قراردادهای سنگین با شرکت‌های معدنی مانند «یواس‌ای ریر ارث» به دنبال ایجاد جایگزینی برای زنجیره تأمین چینی است. با توجه به اینکه چین در حال حاضر تسلط گسترده‌ای بر فرآوری فلزات نادر دارد، واشنگتن با هدف‌گذاری برای سال‌های ۲۰۲۸ و پس از آن، به دنبال جابه‌جایی مرکز ثقل این صنعت به آمریکای لاتین است.
این رقابت اقتصادی، برزیل را به میدان نبرد میان دو ابرقدرت تبدیل کرده است. در حالی که جریان چپ مایل به حفظ رابطه نزدیک با چین و توسعه تجارت با پکن است، جریان راست با نزدیک شدن به سیاست‌های واشنگتن، به دنبال تشدید مداخله آمریکا برای نوسازی بخش معدن و تقویت پیوندهای سیاسی با این کشور است.
چالش‌های حقوقی و اتهامات سیاسی
این فضای پرتنش، با اتهامات سیاسی نیز همراه شده است. گزارش‌ها از سرمایه‌گذاری‌های هنگفت خارجی جهت حمایت از ستاد انتخاباتی بولسونارو خبر می‌دهند که با قوانین سخت‌گیرانه انتخاباتی برزیل مبنی بر ممنوعیت کمک‌های خارجی در تضاد است. با این حال، این چالش‌های حقوقی نتوانسته‌اند مانع از پیشروی جریان‌های محافظه‌کار در رقابت‌های انتخاباتی شوند.
نتیجه‌گیری
انتخابات برزیل در دور دوم، فراتر از یک تغییر دولت ساده بوده و جایگاه این کشور را در زنجیره تأمین جهانی فناوری‌های آینده تعیین می کند. پیروزی هر یک از دو جناح، نه تنها سیاست داخلی برزیل، بلکه توازن قدرت در رقابت میان آمریکا و چین بر سر منابع استراتژیک جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. برزیل اکنون در نقطه‌ای حساس قرار دارد که باید میان حفظ حاکمیت ملی و وابستگی سیاسی و اقتصادی به آمریکا تعادلی دشوار برقرار کند.
منبع مهر
