جوان آنلاین: دونالد ترامپ سال گذشته در حالی به کاخ سفید بازگشت که وعده داده بود «صلحطلب» باشد و حلوفصل مناقشههای بینالمللی را به یکی از محورهای اصلی دوره دوم ریاستجمهوری خود تبدیل کرد، اما اکنون بسیاری از ابتکارهای دیپلماتیک دولت وی با بنبست مواجه شدهاند.
بنبست در جنگ ایران و هزینه سیاسی آن
ترامپ پس از هفتهها تلاش برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک با تهران، مذاکرات با ایران را متوقف و روز چهارشنبه از آغاز کارزار جدیدی تحت عنوان «جنگ اقتصادی» علیه ایران خبر داد؛ اقدامی که به نوشته رویترز نشان میدهد حملات نظامی چندماهه آمریکا نتوانسته است امتیازهای مورد نظر واشنگتن را از ایران بگیرد.
تداوم جنگ و افزایش قیمت بنزین در آمریکا نیز بر محبوبیت ترامپ تاثیر گذاشته است. بر اساس تازهترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس، تنها ۳۳ درصد آمریکاییها عملکرد رئیسجمهوری را تایید کردهاند که پایینترین سطح محبوبیت وی در دوره دوم ریاستجمهوری محسوب میشود.
یک مقام نزدیک به ترامپ نیز گفته است جنگ ایران فشار شدیدی بر رئیسجمهوری وارد کرده و در داخل کاخ سفید درباره نحوه پایان دادن به این درگیری اتفاقنظر وجود ندارد.
از سوی دیگر، افزایش هزینههای جنگ میتواند در صورت طولانی شدن درگیری، هزینه استقراض دولت آمریکا را افزایش داده و توانایی ترامپ برای اجرای برنامههای داخلی خود را محدودتر کند.
با این حال، کاخ سفید از عملکرد رئیسجمهوری آمریکا دفاع کرده است. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، مدعی شد ترامپ باعث شده است آمریکا بار دیگر مورد احترام قرار گیرد و ۹ جنگ پایان یافته، گروگانها از غزه آزاد شدهاند، توافقهای تجاری عادلانهتر شده و ایران نیز از دستیابی به سلاح هستهای بازداشته خواهد شد.
تلاشهای متوقفشده برای غزه و اوکراین
تلاشهای دولت ترامپ برای حل دیگر بحرانهای بینالمللی نیز با مشکلات جدی روبهرو شده است.
جرد کوشنر، مذاکرهکننده دولت ترامپ و داماد وی، روز دوشنبه بدون دستیابی به نتیجه مشخص از مذاکرات برای پیشبرد توافق صلح غزه بازگشت.
همچنین سفر مورد انتظار کوشنر و استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ، به کییف برای احیای مذاکرات متوقفشده پایان جنگ روسیه و اوکراین هنوز انجام نشده است.
در غزه نیز تشدید حملات رژیم صهیونیستی، تلاش میانجیها برای اجرای طرح صلحی را که ترامپ در اکتبر سال گذشته (مهر ۱۴۰۴) ارائه کرده بود، با دشواری مواجه کرده است. رژیم صهیونیستی و حماس هر دو درباره برخی شروط لازم برای پیشبرد این طرح اختلاف دارند. در لبنان نیز حملات هوایی رژیم صهیونیستی به کشته شدن ۱۱ نفر در روز یکشنبه منجر شد، در حالی که چارچوب صلح میان لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا همچنان برقرار است.
موفقیت ونزوئلا و محاسبه اشتباه درباره ایران
رویترز یکی از موفقیتهای قابل توجه سیاست خارجی ترامپ را عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری این کشور، بدون تلفات آمریکایی دانسته است.
به گفته تحلیلگران، این عملیات احتمالا ترامپ را متقاعد کرد که پیوستن آمریکا به رژیم صهیونیستی در حمله به ایران نیز میتواند با موفقیت مشابهی همراه باشد، اما تحولات بعدی نشان داد این ارزیابی یک محاسبه اشتباه بوده است.
برخی تحلیلگران معتقدند ترامپ بیش از اندازه بر فشارو زور تکیه کرده است، در حالی که مقامات ایران انگیزه چندانی برای عقبنشینی و بازگشایی تنگه هرمز ندارند.
استفان ورتهایم، عضو ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، گفت ترامپ در تلاش است با اعمال فشار یا حتی تمجید، دیگران را وادار به پذیرش خواستههای خود کند، اما اهداف راهبردی و سیاست داخلی طرف مقابل را نادیده میگیرد و در نتیجه بارها با شکست مواجه میشود.
سیاست خارجی ترامپ و انتخابات نوامبر
در همین حال، زمان برای جمهوریخواهان در حال سپری شدن است. انتخابات میاندورهای نوامبر میتواند کنترل این حزب بر یک یا هر ۲ مجلس کنگره را به خطر بیندازد و در صورت شکست جمهوریخواهان، توانایی ترامپ برای پیشبرد برنامههای خود در ۲ سال پایانی ریاستجمهوری بهشدت محدود خواهد شد.
کارشناسان معتقدند اتکای ترامپ به فشار اقتصادی و نظامی ممکن است رقبای آمریکا را پای میز مذاکره بکشاند، اما لزوما به توافقهای پایدار منجر نمیشود. این رویکرد میتواند به رقبای واشنگتن انگیزه دهد تا با گذشت زمان، منتظر تغییر شرایط سیاسی آمریکا بمانند.
اسلی آیدینتاسباس، عضو اندیشکده بروکینگز، گفت رقبای آمریکا از جمله ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، و ایران میدانند که ساعت سیاسی ترامپ کوتاهتر از آنهاست و پس از انتخابات نوامبر، انگیزه آنها برای منتظر ماندن و عبور از دوره ریاستجمهوری ترامپ بیشتر خواهد شد.
به نوشته رویترز، ترامپ در آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود چند دستاورد در سیاست خارجی، از جمله برقراری آتشبس در غزه و عملیات بازداشت مادورو، به دست آورد، اما کارنامه وی در ادامه بیش از پیش تحت تاثیر مذاکرات با ایران متوقفشده و بحرانهایی قرار گرفته است که هنوز راهحلی برای آنها پیدا نشده است.
