ساعاتی پیش از دیدار برنامهریزیشده امروز بین رئیسان جمهور لبنان و آمریکا در واشنگتن، گزارشها حاکی از آن است که آمریکا خروج کامل اسرائیل از لبنان را به پایان حضور نظامی حزبالله و اجرای طرحی امنیتی با مشارکت لبنان، سوریه و آمریکا مشروط کرده است. جوان آنلاین: ساعاتی پیش از دیدار برنامهریزیشده امروز میان ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان و ونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، منابع دیپلماتیک آمریکایی در بیروت اعلام کردند که عون انتظار دارد از ترامپ «تعهدی برای تضمین خروج کامل اسرائیل از لبنان» دریافت کند.
به گزارش ایسنا، بر اساس نوشته روزنامه الاخبار، این منابع در مقابل تأکید کردند که رئیسجمهور آمریکا بهصراحت اعلام خواهد کرد که بهای تحقق این موضوع، پایبندی دولت لبنان به پایان دادن به حضور نظامی حزبالله در سراسر خاک این کشور است. همچنین گفته شده است که ترامپ از عون خواهد خواست برای حل پرونده حزبالله با احمد الشرع، رئیس دولت انتقالی سوریه همکاری کند و آمریکا نیز شریک فعال و کارآمدی این روند باشد.
در این گزارش آمده است که موفقیت سفر عون به واشنگتن نه با تعداد دیدارها یا میزان حمایت لفظی آمریکا، بلکه با توانایی آن در تبدیل این وعدهها به دستاوردهای ملموس برای لبنان سنجیده خواهد شد. دولت آمریکا که مدعی آمادگی برای کمک به لبنان است، هرگونه مشارکت عملی را به اجرای اصل انحصار سلاح در اختیار دولت لبنان مشروط کرده است؛ موضوعی که این پرسش را مطرح میکند که آیا عون قادر خواهد بود در برابر این شرط، امتیازهای سیاسی و امنیتی واقعی از واشنگتن دریافت کند یا خیر.
در همین چارچوب، واشنگتن در آستانه دیدار عون و ترامپ از آغاز مرحله آزمایشی نخست آنچه «ابتکار جدید» توصیف کرده، خبر داد؛ اقدامی که طبق این گزارش با هدف انتقال از مرحله وعدهها به مرحله اجرا صورت گرفته است. با این حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا هدف این ابتکار را ایجاد «دولتی قدرتمند در لبنان که نهادهای آن، بهویژه ارتش، تنها مرجع نظامی مجاز به حمل سلاح باشند تا دولت بتواند امنیت را مدیریت، ثبات را تثبیت و وضعیت اقتصادی شهروندان را بهبود بخشد» عنوان کرد.
طرح آمریکا تنها به مسائل امنیتی محدود نشده و ابعاد اقتصادی را نیز در بر میگیرد. روبیو از تلاش برای جذب سرمایهگذاریهای آمریکایی و بینالمللی به لبنان سخن گفت. بر همین اساس، منطقه آزمایشی که وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده در شهرهای فرون، صریفا و زوطر غربی ایجاد خواهد شد، صرفاً یک اقدام امنیتی محدود تلقی نمیشود، بلکه حامل پیامی سیاسی در آستانه سفر عون است؛ مبنی بر اینکه واشنگتن آماده برداشتن گامهای عملی است، مشروط بر اینکه دولت لبنان نیز از تعهدات نظری و لفظی به اجرای عملی منتقل شود.
این پیامها همزمان با تلاش اسرائیل برای تقویت موقعیت خود در مذاکرات از طریق تشدید عملیات نظامی و گلولهباران جنوب لبنان مطرح شده است؛ اقدامی که با هدف ایجاد واقعیتهای میدانی همزمان با فشارهای سیاسی پیش از آغاز مذاکرات انجام میشود.
بر اساس این گزارش، آزمون اصلی به میزان موفقیت نشست واشنگتن در پیشبرد پرونده «توافق چارچوب» بستگی دارد. اطلاعات موجود نشان میدهد که همزمان با ورود سرتیپ «جوزف کلرفیلد» به بیروت برای هماهنگیهای میدانی این مرحله، دولت آمریکا در حال بررسی نظارت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بر اجرای خروج تدریجی از نخستین منطقه آزمایشی است؛ با این حال، نگرانیهایی وجود دارد که این روند به ابزاری برای تحمیل امتیازهای سیاسی فراتر از توافق چارچوب و مقدمهای برای ترتیبات گستردهتر با اسرائیل در مراحل بعدی تبدیل شود.
منابع آگاه اعلام کردهاند که منطقه آزمایشی، بر اساس دیدگاه مشترک آمریکا و اسرائیل، قرار است زمینهساز واقعیت امنیتی جدیدی باشد که بر مرزهای باثباتتر، استقرار واقعی ارتش لبنان، منحصر شدن تصمیم جنگ و صلح در اختیار دولت و جلوگیری از بازسازی توان نظامی حزبالله در این منطقه استوار باشد.
با این حال، گره اصلی همچنان به ترتیب اجرای تعهدات مربوط میشود. بیروت اصرار دارد که روند باید با خروج اسرائیل از اراضی اشغالی لبنان آغاز شود و این اقدام مقدمه طبیعی اجرای سایر بندهای توافق است. در مقابل، اسرائیل بر آن است که پیش از هرگونه عقبنشینی بیشتر، توانایی ارتش و دولت لبنان را در اعمال کنترل امنیتی بر مناطقی که نیروهای اسرائیلی در آن حضور ندارند، مورد آزمایش قرار دهد.
از این رو، اختلاف دیگر بر سر اصل ایجاد منطقه آزمایشی نیست، بلکه بر سر این است که چه طرفی نخستین گام را بردارد؛ اسرائیل با خروج از مناطق اشغالی یا لبنان با رسیدگی به پرونده سلاح.
سخنگوی ارتش رژیم صهیونیستی نیز روز گذشته اعلام کرد که بر اساس دستورالعمل مقامات سیاسی، اجرای برنامه آزمایشی منطقهای با عنوان «منطقه امن» در جنوب لبنان با همکاری سنتکام و ارتش لبنان آغاز شده است. وی افزود که در چارچوب این برنامه، تیمهایی از ارتشهای رژیم صهیونیستی، آمریکا و لبنان در حال انجام هماهنگیها و برنامهریزی برای ادامه اجرای توافق هستند و ارتش اسرائیل با هرگونه نقض توافق بهشدت برخورد خواهد کرد.
شبکه ۱۲ عبری به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد که اسرائیل تا زمانی که حزبالله یک نیروی تأثیرگذار در لبنان باشد، از مناطقی که تحت کنترل خود درآورده عقبنشینی نخواهد کرد. وی همچنین ادعا کرد که ارتش اسرائیل «آزادی عمل برای پاسخ به هرگونه تهدید» را حفظ خواهد کرد و تا زمانی که این تهدید وجود داشته باشد، به کنترل منطقه مرزی ادامه خواهد داد.
در همین راستا، سازمان رادیو و تلویزیون رژیم صهیونیستی (کان) گزارش داد که ژوزف عون در دیدار با ترامپ خواستار اجرای طرح مناطق آزمایشی بر اساس دیدگاه لبنان خواهد شد؛ به این معنا که عقبنشینی ارتش اسرائیل از مناطق اشغالی لبنان آغاز شود، نه از مناطقی که هماکنون ارتش لبنان در آنها حضور دارد.
شبکه ۱۵ رژیم صهیونیستی نیز با انتشار گزارشی تحت عنوان «برنامه آزمایشی جدید در جنوب لبنان چگونه اجرا خواهد شد»، اعلام کرد که ارتش این رژیم در یکی از مناطق مشمول این طرح، چینش نیروهای خود را تغییر خواهد داد تا ارتش لبنان بتواند مأموریت خود را انجام دهد و در عین حال امنیت نیروهای اسرائیلی، حق دفاع از خود و مقابله با تهدیدها حفظ شود.
بر اساس این گزارش، این برنامه آزمونی برای سنجش حاکمیت ارتش لبنان در سه روستای مشمول طرح است، زیرا این ارتش تنها مرجع رسمی مجاز به در اختیار داشتن سلاح در منطقه خواهد بود.
در این گزارش همچنین تأکید شده است که هنوز تصمیم نهایی درباره روند کامل اجرای این عملیات اتخاذ نشده است. در صورت وقوع هرگونه نقض توافق از سوی حزبالله، ارتش اسرائیل از طریق اتاق هماهنگی با میانجیگری آمریکا اقدام خواهد کرد. این برنامه تحت سازوکار نظارتی سختگیرانه به رهبری آمریکا اجرا میشود و هدف آن و توافق مربوطه، خلع سلاح حزبالله عنوان شده است.
در پایان این گزارش آمده است که اسرائیل تا زمانی که برای حفاظت از شهرکهای شمالی ضروری بداند، در منطقه امنیتی باقی خواهد ماند و ارتش اسرائیل آزادی عمل خود را برای مقابله با هرگونه تهدید علیه نیروهای مستقر در این منطقه حفظ خواهد کرد.