جوان آنلاین: بازار سرمایه در معاملات روز دوشنبه، با همگرایی چند متغیر اثرگذار، یکی از پرتحرکترین روزهای خود در هفتههای اخیر را پشت سر گذاشت؛ بهگونهای که رشد ۵۸ هزار واحدی شاخص کل، عبور ارزش معاملات خرد از ۲۱ هزار و ۶۹۱ میلیارد تومان، افزایش ۷۲ درصدی درآمد فروش ۴۲۰ شرکت بورسی و فرابورسی در فصل بهار و تداوم عرضههای گسترده در بورس کالا و بورس انرژی، فضای دادوستدها را بر پایه متغیرهای اقتصادی و عملکرد واقعی بنگاهها شکل داد.
رشد شاخصهای اصلی بورس در معاملات روز دوشنبه، در شرایطی رقم خورد که افزایش ارزش معاملات نیز همراه آن بود و همین همزمانی، توجه فعالان بازار را بیش از گذشته به کیفیت دادوستدها معطوف کرد؛ بهطوری که شاخص کل بورس تهران با افزایش ۵۸ هزار واحدی در ارتفاع ۴ میلیون و ۸۱۳ هزار و ۴۳۸ واحد ایستاد و شاخص هموزن نیز با رشد ۵/۱ درصدی به یک میلیون و ۳۲۰ هزار و ۲۰۸ واحد رسید. شاخص کل فرابورس نیز همسو با بورس تهران ۵/۱ درصد افزایش یافت و در سطح ۳۷ هزار و ۸۶۴ واحد قرار گرفت و همزمان ارزش معاملات خرد سهام، صندوقهای سهامی و معاملات پایانی به ۲۱ هزار و ۶۹۱ میلیارد تومان رسید و ارزش کل معاملات بورس و فرابورس نیز به حدود ۳۹۵ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. ارزش بازار سهام ایران نیز در پایان معاملات به حدود ۱۶ هزار و ۵۴۳ هزار میلیارد تومان رسید که از افزایش تحرک در دادوستدهای روزانه حکایت داشت و وزن معاملات را در کنار رشد شاخصها پررنگتر کرد.
مرور آمار معاملات روز گذشته نیز از حفظ سطح بالای گردش سرمایه در بازارهای مالی خبر میدهد؛ چراکه مجموع ارزش مبادلات چهار بورس کشور در روز یکشنبه به ۸۵ هزار و ۵۲۴میلیارد تومان رسید که از این میزان، ۲۹هزار و ۳۵۲میلیارد تومان به معاملات سهام و حقتقدم اختصاص داشت و صندوقهای سهامی و مختلط بیش از یکهزار و ۵۸۴میلیارد تومان معامله شدند و ارزش دادوستد اختیار معامله نیز به یکهزار و ۱۸۸ میلیارد تومان رسید و صندوقهای طلای بورس کالا نیز گردش مالی ۸ هزار و ۸۶۵ میلیارد تومانی را ثبت کردند و در کنار آن، بازارهای فیزیکی بورس کالا و بورس انرژی نیز سهم قابلتوجهی از ارزش معاملات روز را به خود اختصاص دادند. ترکیب ورود و خروج نقدینگی نیز ابعاد دیگری از رفتار سرمایهگذاران را نمایان میکند؛ بهطوری که صندوقهای درآمد ثابت با جذب یکهزار و ۵۵۸ میلیارد تومان بیشترین ورود سرمایه را تجربه کردند، در حالی که از بازار سهام دو هزار و ۶۸۸ میلیارد تومان پول حقیقی خارج شد و صندوقهای طلا نیز خروج ۷۴۶میلیارد تومان سرمایه را ثبت کردند. با وجود این جابهجایی منابع، برتری تعداد نمادهای مثبت بر نمادهای منفی حفظ شد؛ بهطوریکه ۳۷۱نماد با افزایش قیمت معاملات خود را به پایان رساندند و ۳۰۷ نماد در محدوده منفی قرار گرفتند. این آرایش معاملاتی بیانگر آن بود که رشد شاخصها تنها بر تعداد محدودی از نمادهای بزرگ متکی نبود و بخش قابلتوجهی از بازار نیز همسو با جریان صعودی حرکت کرد.
شتاب فروش شرکتها، پشتوانه معاملات
همزمان با رونق دادوستدها، گزارش عملکرد شرکتهای بورسی نیز یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر فضای بازار را تقویت کرد و مجموع درآمد حاصل از فروش داخلی و صادراتی ۴۲۰شرکت پذیرفتهشده در بورس و فرابورس طی فصل بهار امسال به حدود دو هزار و ۴۹۶ هزار میلیارد تومان رسید؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود یکهزار و ۴۵۳هزار میلیارد تومان بود و رشد ۷۲ درصدی درآمد فروش شرکتها، از افزایش ظرفیت درآمدزایی بنگاههای تولیدی حکایت دارد. روند فروش شرکتها در خردادماه نیز همین مسیر را ادامه داد و بنگاههای تولیدی بازار سرمایه در آخرین ماه بهار، ۹۱۸ هزار میلیارد تومان فروش داخلی و ۵۷ هزار میلیارد تومان فروش صادراتی ثبت کردند که نسبت به عملکرد اردیبهشت، پنج درصد افزایش داشت. استمرار رشد فروش در پایان فصل بهار، جایگاه گزارشهای عملکرد ماهانه را در تحلیل وضعیت شرکتها پررنگتر کرد و نگاه بخشی از سرمایهگذاران را بیش از گذشته به متغیرهای عملیاتی معطوف ساخت. ترکیب درآمد صنایع نیز نکات قابلتوجهی را در بر داشت و بیشترین سهم فروش داخلی به صنایع پالایشی، فلزات اساسی و خودروسازی اختصاص یافت و در بخش صادرات نیز فلزات اساسی، پتروشیمیها و پالایشگاهها بیشترین درآمد را به ثبت رساندند. تمرکز بخش عمده فروش شرکتها در صنایع بزرگ، همچنان جایگاه این گروهها را در ارزش بازار و سودآوری شرکتهای بورسی تثبیت کرده است و همین موضوع، اثرگذاری آنها بر روند شاخصهای بازار را افزایش میدهد. عملکرد صنایع بورسی در فاصله بازگشایی بازار سهام تا پایان معاملات ۲۹تیر نیز همین مسیر را تأیید میکند؛ چراکه طی ۴۰ روز معاملاتی، میانگین بازده ۴۰ صنعت فعال بورس به ۳۸ درصد رسید و ۳۹ صنعت بازده مثبت ثبت کردند و صنعت مواد و محصولات دارویی با رشد ۱۱۸ درصدی در صدر جدول بازدهی قرار گرفت و صنایع محصولات غذایی و خردهفروشی نیز به ترتیب با بازده ۹۴. ۸ و ۸۵. ۶ درصدی در رتبههای بعدی ایستادند و در مقابل، صنعت لاستیک و پلاستیک تنها گروهی بود که بازده منفی ثبت کرد و صنایع تأمین آب، برق و گاز و منسوجات نیز کمترین میزان رشد را تجربه کردند. همچنین در معاملات روز دوشنبه، شاخص ۳۲ صنعت افزایش یافت، هفت صنعت کاهش داشت و یک صنعت بدون تغییر باقی ماند که این موضوع از توزیع گسترده جریان تقاضا میان گروههای مختلف بازار حکایت داشت.
عرضههای گسترده در بورسهای کالایی
تحرک بازار سرمایه همزمان در بورس کالا نیز ادامه یافت و تالارهای معاملاتی این بورس میزبان عرضه ۴۷۴ هزار و ۳۴۷ تن انواع کالا بودند که بیشترین حجم عرضه به تالار صادراتی اختصاص داشت و ۲۶۲ هزار و ۴۶۱ تن کالا شامل ۱۳۱ هزار و ۵۷۰ تن سیمان، ۶۸ هزار و ۶۴۱ تن قیر، ۵۲ هزار تن کلینکر و ۱۰ هزار تن بلوم و بیلت فولادی روی تابلو قرار گرفت. در تالار صنعتی نیز ۱۵۸ هزار و ۶۵ تن کالا عرضه شد که ۱۵۴ هزار و ۸۰۰ تن آن به مقاطع فولادی و سه هزار و ۲۶۵ تن به مس اختصاص داشت و افزون بر این، ۳۰ هزار و ۶۷۴ تن مواد پلیمری، گوگرد، فرآوردههای نفتی، روغن و قیر در تالار پتروشیمی و فرآوردههای نفتی عرضه شد و در تالار فرعی نیز ۱۵ هزار و ۶۷۴ تن کالا روی تابلو رفت و تالار حراج همزمان نیز عرضه هفت هزار و ۴۷۳ تن آلومینیوم، تیشو و مواد پلیمری را در برنامه معاملات خود قرار داد. بورس انرژی نیز همگام با بورس کالا، برنامه عرضه روزانه خود را اجرا کرد و در بازار فیزیکی هیدروکربوری، ۲۴هزار و ۴۰۱ تن انواع فرآوردههای هیدروکربوری برای معامله در رینگ داخلی عرضه شد و در بازار برق نیز ۶۶ میلیون و ۹۶۰ هزار کیلووات ساعت برق عادی روی تابلو قرار گرفت.
