جوان آنلاین: تشدید تغییرات اقلیمی و ثبت رکوردهای جدید دمای هوا در اروپا، صنعت گردشگری این قاره که یکی از مهمترین موتورهای رشد اقتصادی آن محسوب میشود را با چالشهای تازهای روبهرو کرده است.
به گزارش تسنیم، به گفته کارشناسان این تغیرات از تغییر الگوی سفر گردشگران و افزایش هزینههای بهرهبرداری مراکز اقامتی گرفته تا کاهش سودآوری سرمایهگذاری در بخش گردشگری و افزایش نیاز به سرمایهگذاریهای جدید برای مقابله با گرمای شدید را شامل میشود.
بر اساس گزارش «وضعیت اقلیم اروپا ۲۰۲۵» که توسط سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک و سازمان جهانی هواشناسی منتشر شده است، دستکم ۹۵ درصد از اروپا در سال ۲۰۲۵ دمایی بالاتر از میانگین بلندمدت را تجربه کرد و موجهای گرمای شدید از منطقه مدیترانه تا شمال این قاره گسترش یافت. همچنین ۴۱ درصد از اروپا روزهای بیشتری با تنش گرمایی شدید (دمای احساسی بیش از ۳۲ درجه سانتیگراد) را ثبت کرد و در بخشهایی از جنوب و شرق اسپانیا تعداد این روزها تا ۵۰ روز بیشتر از حد معمول بود.
کارشناسان معتقدند تداوم این روند، الگوی گردشگری اروپا را به تدریج تغییر میدهد. بسیاری از گردشگران به جای سفر در ماههای اوج تابستان، فصلهای بهار و پاییز را برای سفر انتخاب میکنند و بخشی از تقاضای گردشگری نیز به سمت کشورهای شمال اروپا با آبوهوای معتدلتر منتقل شده است.
از سوی دیگر شواهد نشان میدهد موج گرمای سال ۲۰۲۶ نیز این روند را تشدید کرده است بهصورتی که در روزهای اخیر دمای هوا در بخشهایی از فرانسه به ۴۰.۹ درجه سانتیگراد، در بریتانیا به ۳۶.۷ درجه سانتیگراد و در سوئیس به ۳۸ درجه سانتیگراد رسید و موجب تعطیلی مدارس، لغو یا تعویق برخی رویدادهای فرهنگی و ورزشی، اعمال محدودیت در فعالیتهای فضای باز و صدور هشدارهای بهداشتی در کشورهای مختلف اروپایی شده است.
صنعت گردشگری نیز از این شرایط بیتأثیر نمانده است. افزایش مصرف برق برای استفاده از سیستمهای تهویه مطبوع در هتلها، مراکز اقامتی، رستورانها، مراکز خرید و مجموعههای تفریحی، هزینههای بهرهبرداری را به شکل قابل توجهی افزایش داده است. علاوه بر این، بسیاری از تورهای شهری، برنامههای طبیعتگردی و فعالیتهای روباز به دلیل گرمای شدید با کاهش استقبال گردشگران یا لغو برنامهها روبهرو شدهاند.
به این ترتیب در برخی مقاصد گردشگری نیز زیرساختها تحت فشار قرار گرفتهاند. افزایش دمای آب دریاها، وقوع آتشسوزیهای جنگلی، کاهش منابع آب و محدودیت دسترسی به برخی جاذبههای طبیعی از دیگر پیامدهای تغییرات اقلیمی برای این صنعت به شمار میرود. بر اساس گزارش اقلیم اروپا، در سال ۲۰۲۵ حدود یک میلیون و ۳۴ هزار هکتار از اراضی اروپا در آتشسوزیهای جنگلی از بین رفت که یکی از بالاترین ارقام ثبتشده در سالهای اخیر محسوب میشود.
از سوی دیگر در کنار افزایش هزینههای عملیاتی، کارشناسان از کاهش سودآوری سرمایهگذاری در صنعت گردشگری اروپا نیز ابراز نگرانی میکنند. هتلها، مجتمعهای اقامتی و مراکز تفریحی برای حفظ کیفیت خدمات و تأمین رفاه گردشگران، ناچار به استفاده مداوم از سامانههای سرمایشی در دورههای گرمای شدید هستند؛ موضوعی که هزینه مصرف انرژی و نگهداری تجهیزات را به طور محسوسی افزایش داده است.
این در حالی است که بسیاری از فعالان صنعت گردشگری امکان انتقال کامل این هزینهها به مشتریان را ندارند، زیرا افزایش نرخ اقامت و خدمات میتواند موجب کاهش تقاضا و از دست رفتن بخشی از بازار رقابتی آنها شود. در نتیجه، بخش قابل توجهی از هزینههای ناشی از افزایش مصرف انرژی مستقیماً از سود عملیاتی سرمایهگذاران کسر میشود و بازده اقتصادی پروژههای گردشگری، بهویژه در کشورهای جنوب اروپا، کاهش مییابد.
کارشناسان همچنین هشدار میدهند که با تداوم روند افزایش دما، سرمایهگذاران ناچار خواهند بود علاوه بر پرداخت هزینههای بالاتر انرژی، سرمایهگذاریهای جدیدی برای نوسازی سیستمهای سرمایشی، بهینهسازی مصرف انرژی، عایقبندی ساختمانها و استفاده از فناوریهای کممصرف انجام دهند. این هزینههای جدید، دوره بازگشت سرمایه در پروژههای گردشگری را طولانیتر کرده و جذابیت اقتصادی سرمایهگذاری در این صنعت را کاهش میدهد.
در مقابل، برخی مناطق شمال اروپا به دلیل آبوهوای خنکتر، در حال تبدیل شدن به مقاصد جذابتر گردشگری در فصل تابستان هستند؛ موضوعی که میتواند در سالهای آینده جغرافیای سرمایهگذاری گردشگری در اروپا را نیز دستخوش تغییر کند و برخی سرمایهگذاریهای قدیمیتر را با چالشی جدی برای ادامه فعالیت اقتصادی خود روبهرو کند.
با وجود این چالشها، صنعت گردشگری اروپا همچنان از نظر حجم فعالیت روندی صعودی دارد. بر اساس آمار یورواستات، در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۱ میلیارد شب اقامت در مراکز اقامتی کشورهای اتحادیه اروپا ثبت شد که نسبت به سال قبل ۲.۲ درصد افزایش نشان میدهد. بیشترین تعداد اقامت نیز مربوط به اسپانیا با ۵۱۳.۶ میلیون شب، ایتالیا با ۴۷۶.۹ میلیون شب، فرانسه با ۴۷۱.۷ میلیون شب و آلمان با ۴۴۲.۱ میلیون شب بوده است.
با این حال، تحلیلگران اقتصادی معتقدند در صورت تداوم روند گرمایش زمین، صنعت گردشگری اروپا ناچار خواهد بود میلیاردها یورو برای مقاومسازی زیرساختها، توسعه ساختمانهای کممصرف، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و ارتقای فناوریهای سرمایشی سرمایهگذاری کند. در غیر این صورت، موجهای گرمای شدید نه تنها جذابیت برخی مقاصد سنتی گردشگری را کاهش خواهد داد، بلکه با افزایش هزینههای انرژی و کاهش سودآوری سرمایهگذاری، میتواند به یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی این صنعت در دهه آینده تبدیل شود.
