جوان آنلاین: اردبیل به عنوان یکی از استانهای مرزی و استراتژیک ایران، برای ایفای نقش واقعی خود در اقتصاد ملی و منطقهای، بیش از هر زمان دیگری به شبکهای کامل، پیشرفته و کارآمد در حملونقل مسافر و جابهجایی کالا نیاز دارد؛ شبکهای که بتواند فاصله جغرافیایی را به فرصت اقتصادی بدل کند. در چنین شرایطی، راهآهن یک زیرساخت حیاتی برای حل چالشهای دیرینه این استان به شمار میرود. زیرساختی که میتواند هزینههای ترانزیت را کاهش دهد، مسیر صادرات محصولات ایرانی را تسهیل کند به رونق تولید در اردبیل شتاب ببخشد و فرصتهای اشتغالزایی پایداری ایجاد کند. اکنون خط آهن اردبیل- میانه به طول ۱۷۳ کیلومتر، با گذشت بیش از دو دهه انتظار با دستور رئیسجمهور به صورت ویدئوکنفرانس و با حضور وزیر راه و شهرسازی، استاندار اردبیل، مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران، مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور و مسئولان استانی به بهرهبرداری رسیده است.
استان اردبیل در ساختار اقتصادی ایران، منطقهای ویژه به شمار میآید که به دلیل همجواری با کشورهای همسایه، ظرفیت بالای کشاورزی، جایگاه ممتاز در تولید محصولات باغی و زراعی، توانمندی در صنایع تبدیلی و همچنین استعدادهای گردشگری، یکی از کانونهای پیوند اقتصاد داخلی با بازارهای پیرامونی است. این استان ظرفیتهای بالقوهای برای صادرات محصولات صنعتی و کشاورزی فراوریشده دارد، اما تحقق این پتانسیلها بدون تکمیل زیرساختهای حملونقل ممکن نیست. اردبیل برای جهش در تولید و سرمایهگذاری، نیازمند توسعه همهجانبه زیرساختها در تمام ابعاد، بهویژه شبکه راههای بزرگراهی، حملونقل ریلی و صنعت هوایی است. به تأکید کارشناسان، حالا توسعه بر مدار ارتباطات و سرعت گردش کالا میچرخد و هر منطقهای که شریانهای لجستیکی قویتری داشته باشد، سهم بیشتری از رشد و تحول اقتصادی خواهد برد. حقیقتی که حالا با افتتاح این خط ریلی، برای اردبیل رنگ واقعیت به خود گرفته است.
اراده سیاسی و تحقق یک مطالبه ملی
خط آهن اردبیل- میانه به طول ۱۷۳ کیلومتر پس با گذشت بیش از دو دهه انتظار بالاخره به بهرهبرداری رسید. افتتاح این خط را باید فراتر از یک پروژه عمرانی دید. این اتفاق نشانهای از ورود اردبیل به مرحلهای نوین از توسعه است. پروژهای که از سال ۱۳۸۱ آغاز شده بود، سرانجام در دولت چهاردهم صدای سوت قطار را شنید.
رئیسجمهور در این مراسم به صورت ویدئوکنفرانس با بیان اینکه این پروژه در شرایط دشوار اقتصادی، تحریمها و بحرانهای مختلف به سرانجام رسیده است، گفت: «عملیات اجرایی این خط آهن ۲۲ سال پیش آغاز شد، اما دولت چهاردهم با بسیج امکانات و پیگیری مستمر توانست آن را در مدت ۱۸ ماه به مرحله بهرهبرداری برساند.»
مسعود پزشکیان با قدردانی از تلاش مدیران و دستاندرکاران اجرای پروژه افزود: «بهرهبرداری از این طرح نشان میدهد کشور با وجود تمامی فشارها و محدودیتها همچنان در مسیر توسعه و پیشرفت قرار دارد.»
وی همچنین با گرامیداشت یاد شهدا، دستور افتتاح رسمی خط آهن اردبیل- میانه را صادر کرد و این پروژه را گامی مؤثر در توسعه حملونقل بار و مسافر، تقویت زیرساختهای شمالغرب کشور و پاسخ به مطالبات دیرینه مردم استان دانست.
نایبرئیس مجلس شورای اسلامی در مراسم افتتاح این پروژه با تأکید بر اهمیت استراتژیک این مسیر اظهار کرد: «رسیدن به مرکز کشور از طریق ریلی و جادهای برای ما بسیار حیاتی است. پس از پیگیریهای فراوان دولتهای مختلف، استانداران و نمایندگان ادوار، امروز شاهد به ثمر نشستن این پروژه هستیم.»
علی نیکزاد نقطه عطف این پروژه را پیگیریهای رئیسجمهور دانست و افزود: «پیش از این، رئیسجمهور محترم در سفر غیررسمی خود به اردبیل، نیاز این پروژه به صدها میلیاردتومان اعتبار را اعلام کرده بودند که با همکاری مجمع نمایندگان، سازمان برنامه و بودجه، استاندار و سیستم بانکی، این اعتبار تزریق شد و امروز به حول قوه الهی شاهد افتتاح آن هستیم.»
وی در بخشی از سخنان خود با اشاره به گلایههای مردم و صبوری آنان گفت: «صادقانه به مردم میگویم برای تنها فرزندم به اندازه راهآهن اردبیل وقت نگذاشتم. از همه مسئولانی که دستاندرکار بودند از جمله استانداران ادوار، وزیران راه و شهرسازی و مجمع نمایندگان تشکر میکنم. این یک کار جمعی برای مطالبهای دیرینه بود.»
ریل و بازآفرینی اقتصاد مرزی
اردبیل به دلیل موقعیت جغرافیایی، همیشه استعداد تبدیل شدن به یک گره ترانزیتی را داشته است. اتصال ریلی نه تنها هزینههای تولیدکنندگان را کاهش میدهد، بلکه استان را به مقصد اصلی سرمایهگذاری تبدیل میکند. نگاه مسئولان دولت چهاردهم به این پروژه، صرفاً محدود به اتصال مرکز کشور به اردبیل نیست بلکه توسعه مسیر ریلی به سمت مرزهای شمالی، هدف غایی است.
در همین راستا، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی گفت: «در قانون بودجه ۱۴۰۵، اتصال اردبیل و پارسآباد به شبکه ریلی مطرح است. اگر بخواهیم این پروژه را به آذربایجان و سپس به روسیه و چین متصل کنیم، یعنی مسیر ریلی بندرعباس تا چین و چین تا بندرعباس را احیا کردهایم. این پروژه یک فرصت بزرگ برای اقتصاد ملی است و ما همه تلاشمان را خواهیم کرد تا روزی این پروژه را در پارسآباد عزیزمان با قطار افتتاح کنیم.»
این نگاه کلان، مکمل سخنان استاندار اردبیل است. مسعود امامی یگانه نیز در آیین افتتاح این پروژه گفت: «تکمیل راهآهن اردبیل- میانه از اولویتهای اصلی دولت چهاردهم بود و در ۱۸ ماه گذشته ۳ هزارو ۳۰۰ میلیاردتومان اعتبار به آن اختصاص یافت.» امامی یگانه افزود: «در دولت چهاردهم ۴۳ کیلومتر از مسیر ۱۷۵ کیلومتری این خط ریلی زیرسازی و ریلگذاری شد و پروژه بدون حتی یک روز توقف به پیش رفت.»
او با اعلام ارزش روز ۵۰ هزارمیلیاردتومانی این سرمایهگذاری، تأکید کرد این زیرساخت، راه را برای صنایع وابسته و مراکز بارگیری باز کرده و اشتغالزایی پایداری را برای منطقه به ارمغان میآورد.
گردشگری ریلی و ظرفیتهای مسافری
یکی از مهمترین کارکردهای راهآهن، تغییر سبک سفر و تقویت صنعت گردشگری است. اردبیل با دارابودن جاذبههای طبیعی و درمانی، مقصدی ایدهآل برای مسافران ریلی است. جبارعلی ذاکری، مدیرعامل شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، صراحتاً اعلام کرده است که گردشگری ریلی از اهداف اصلی این پروژه است.
اتصال ریلی اردبیل به شبکه سراسری، امکان سفر ایمن و مقرونبهصرفه را برای گردشگران فراهم میکند. این امر به معنای افزایش ضریب اشغال هتلها، رونق رستورانها و توسعه خدمات شهری در اردبیل است.
رئیسجمهور نیز با اشاره به عبور کشور از شرایط دشوار، خاطرنشان کرده است: «بهرهبرداری از این طرح نشان میدهد؛ کشور با وجود تمامی فشارها و محدودیتها همچنان در مسیر توسعه قرار دارد. این پروژه گامی مؤثر در توسعه حملونقل بار و مسافر و تقویت زیرساختهای شمالغرب کشور است.»
شاهکار مهندسی، نماد استقامت ملی
اجرای خط آهن - میانه به دلیل شرایط توپوگرافی خاص، دشواریهای مهندسی بسیاری داشت. اما همت متخصصان داخلی، این مسیر سخت را به نماد خودباوری تبدیل کرد. وزیر راهوشهرسازی در آیین افتتاح این طرح گفت که خط ریلی میانه- اردبیل نماد خودباوری و شاهکار مهندسی ایرانی است. این پروژه در طول فعالیت هفت دولت به همت متخصصان داخلی به سرانجام رسید.
فرزانه صادق افزود: «مهندسان ایرانی حتی در دوران محدودیتهای شدید نیز کار را متوقف نکردند. امروز تکمیل شریانهای حیاتی از اولویتهای راهبردی دولت چهاردهم است.»
به گفته وزیر راه و شهرسازی، طی هشت سال گذشته بیش از ۲ هزارکیلومتر خط ریلی در کشور احداث شده و خط آهن اردبیل با ظرفیتهای ترانزیتی بالا، نقش مهمی در ارتباطات بینالمللی ایفا خواهد کرد.
در دنیایی که ارتباطات حرف اول را میزند، توسعه یعنی اتصال و کاهش فواصل و افزایش سرعت مبادلات در کمترین زمان ممکن. اردبیل که سالها چشم انتظار تحقق این مطالبه بود، اکنون روی ریل توسعه قرار گرفته است. پیوند این خط ریلی با مسیرهای پیشرو مانند پارسآباد و اتصالات بینالمللی، نویدبخش فصل تازهای در اقتصاد، اشتغال و جایگاه منطقهای استان اردبیل است، فصلی که آغاز آن در این روز به ثبت رسید.
