جوان آنلاین: یکی از موضوعات بسیار مهم و اساسی در آستانه آغاز ناترازیهای تابستانی و سپس ناترازیهای زمستانی، مسئله بهینهسازی مصرف و مدیریت بهینه انرژی است. در حوزه برق، با توجه به اینکه در تابستان پیشرو و از همین هفته عملاً نشانههای ناترازی آغاز شده و در برخی مناطق شاهد قطعی برق هستیم، لازم است یک رویکرد منسجم با مشارکت مردم در سطح جامعه شکل بگیرد.
در این مسیر، اقدامات ساده، اما مؤثر باید مورد توجه قرار گیرد، از جمله استفاده از لامپهای کممصرف و مهمتر از آن، مدیریت زمان استفاده از وسایل پرمصرف مانند اتو و ماشین لباسشویی در ساعات اوج مصرف، بهگونهای که در ساعات پیک بار، از روشن کردن این وسایل تا حد امکان خودداری شود.
نکته کلیدی دیگر، مربوط به وسایل برقی متصل به پریزهاست؛ حتی در حالت خاموش نیز برخی از آنها مصرف برق اندکی دارند. بنابراین توصیه میشود در صورت عدم استفاده، چندراهیها و وسایل متصل به آنها کاملاً خاموش یا از برق جدا شوند.
در کنار این اقدامات، اگر امکانپذیر باشد، توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی با ظرفیت حدود ۵ کیلووات روی سقف منازل میتواند یک راهکار بسیار مهم باشد. در این طرح که میتواند با مشارکت گسترده مردم (مثلاً ذیل پویشهای ملی) اجرا شود، افراد از مصرفکننده صرف برق به تولیدکننده برق نیز تبدیل میشوند. در این مسیر، نهادهایی مانند بانکها میتوانند با ارائه وامهای متنوع نقش تسهیلگر داشته باشند.
با توجه به اینکه اوج مصرف برق کشور در تابستان و در ساعات بیشترین تابش خورشید است، استفاده از پنلهای خورشیدی خانگی میتواند نقش مهمی در کاهش ناترازی داشته باشد. این طرح همچنین میتواند از منظر اقتصادی نیز جذاب باشد، بهطوری که افراد علاوه بر تأمین برق مصرفی خود، در ساعات اوج بار، برق تولیدی را با قیمت مناسب به شبکه بفروشند و حتی بازپرداخت تسهیلات خود را از همین محل تأمین کنند.
از سوی دیگر، در حوزه گاز نیز با یک مسئله بسیار مهم در بخش خانگی مواجه هستیم. در فصل سرد سال، مصرف گاز بهطور قابل توجهی افزایش مییابد که عمدتاً ناشی از استفاده از بخاریهاست. در برخی مناطق سردسیر نیز مشاهده میشود که بخاریها بهصورت مداوم روشن نگه داشته میشوند تا فضا همیشه گرم باقی بماند.
در این زمینه، یکی از اقدامات کلیدی، جایگزینی بخاریهای فرسوده با بخاریهای نسل جدید و کممصرف است. این اقدام میتواند از طریق طرحهای بهینهسازی مصرف انرژی و صدور گواهی صرفهجویی انجام شود، بهگونهای که منافع حاصل از کاهش مصرف، مستقیماً به مردم بازگردد و همزمان مصرف گاز نیز کاهش یابد.
این فرایند میتواند با مشارکت شرکتهای کارور و بخش خصوصی اجرایی شود تا هم به نوسازی تجهیزات گرمایشی کمک و هم صرفهجویی واقعی در مصرف انرژی محقق شود.
همچنین استفاده از تجهیزات دوگانهسوز (مانند بخاریهای گاز و برق یا سیستمهای ترکیبی) و توسعه منابع متنوع انرژی از جمله برق خورشیدی خانگی، میتواند به افزایش تابآوری شبکه انرژی کشور کمک کند. این رویکرد دوگانه ـ یعنی حرکت از مصرفکننده صرف به تولیدکننده در حوزه برق، و اصلاح الگوی مصرف و جایگزینی تجهیزات در حوزه گاز ـ میتواند نقش بسیار مهمی در مدیریت ناترازی انرژی، افزایش مشارکت مردمی و بهبود اقتصاد انرژی کشور داشته باشد.
در مجموع، راهحل عبور از ناترازی انرژی در کشور، بیش از هر چیز در گرو مشارکت فعال مردم است و با بهینهسازی مصرف برق در ساعات اوج بار، استفاده از لامپها و تجهیزات کممصرف و مدیریت هوشمندانه وسایل پرمصرف میتوان فشار شبکه را کاهش داد. در کنار آن، توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی، مردم را از مصرفکننده صرف به تولیدکننده انرژی تبدیل میکند. در حوزه گاز نیز جایگزینی بخاریهای فرسوده با نسلهای جدید و کممصرف، نقش مهمی در کاهش مصرف دارد. این رویکرد مردمی، هم تابآوری شبکه انرژی را افزایش میدهد و هم منافع اقتصادی مستقیمی برای خانوارها به همراه خواهد داشت.
