جوان آنلاین: یکی از ارزشمندترین زیستبومهای آبی در استان کرمانشاه، تالاب هشیلان است. این زیستگاه طبیعی با وسعت ۴۵۰ هکتار، با دارا بودن ۱۱۰ جزیره کوچک و بزرگ و قرارگیری در منطقه شکار ممنوع یکی از مهمترین جلوههای طبیعی و زیستمحیطی غرب کشور به شمار میرود. با تمام این مزایا، در سالهای اخیر این تالاب تحت تأثیر خشکسالیهای پیدرپی، کاهش نزولات جوی، افت سطح آبهای زیرزمینی و برداشتهای بیرویه به شدت آسیب دیده است؛ موضوعی که موجب شد تا برای جلوگیری از خشک شدن همیشگی آن و بخشیدن حیات دوباره، هزار و ۵۰۰ چاه غیرمجاز در این منطقه مسدود شود.
تالاب هشیلان، یکی از ارزشمندترین زیستبومهای آبی استان کرمانشاه به شمار میرود که نقش مهمی در تلطیف آب و هوای این استان و حفظ گونههای کمیاب دارد.
این ویژگی موجب شده تا هر ساله ۱۰ تا ۱۵ هزار قطعه از انواع پرندگان مهاجر به این منطقه مهاجرت کنند.
همچنین به دلیل تنوع کمنظیر گیاهی و جانوری، این مکان جایگاهی ویژه در میان تالابهای کشور دارد.
با تمام این مزایا، خشکسالیهای پیدرپی، کاهش نزولات جوی، افت سطح آبهای زیرزمینی و برداشتهای بیرویه از منابع آبی موجب شده تا در سالهای اخیر حیات تالاب هشیلان به خطر بیفتد.
انسداد چاههای غیرمجاز، اولین گام
از آنجا که حفر چاههای غیرمجاز یکی از عوامل مؤثر در خشک شدن تالابها به شمار میرود، بنابراین تالاب هشیلان کرمانشاه نیز از این قاعده مستثنی نبوده است.
آمارها نشان میدهد، در حال حاضر ۴ هزار حلقه چاه غیرمجاز در استان کرمانشاه شناسایی شده که بخش عمدهای از آنها در مناطق حساس زیستمحیطی از جمله اطراف تالاب هشیلان حفر شدهاند.
منوچهر حبیبی، استاندار کرمانشاه که چندی پیش با هدف بازدید از تالاب هشیلان به این منطقه که در مسیر جاده کرمانشاه ـ روانسر واقع شده سفر کرده بود، با اشاره به اهمیت حفظ و صیانت از محیط زیست خصوصاً این تالاب ارزشمند میگوید: «با هدف جلوگیری از خشک شدن تالاب هشیلان، هزار و ۵۰۰ چاه غیرمجاز مسدود شد.»
این اقدام موجب شد تا در حال حاضر ۶۰ میلیون مترمکعب آب در آن ذخیره شود، این در حالی است که قبل از آن این تالاب عملاً خشک شده بود و نه تنها شرایط مناسب زیستمحیطی قبلی را نداشت، بلکه حتی به کانون ایجاد ریزگرد تبدیل شده و مشکلاتی را برای اهالی اطراف تالاب و مجموعه استان به وجود آورده بود، اما با انجام این اقدام مهم، این مکان پرآب شده و دوباره به محل زیست پرندگان و یک منطقه گردشگری بکر تبدیل شده است.
بهرغم مسدود شدن این تعداد چاه غیرمجاز، آمارها نشان میدهد در سالهای اخیر با وجنود هشدارهای سازمان محیط زیست استان کرمانشاه، در حال حاضر ۲هزار و ۵۰۰ چاه غیرمجاز در اطراف این تالاب وجود دارد و بهرهبرداران از آن استفاده میکنند.
تالاب هشیلان بینالمللی میشود
همانطور که قبلاً گفته شد، از آنجا که این تالاب هر ساله میزبان ۱۰ تا ۱۵ هزار قطعه از انواع پرندگان مهاجر است و به دلیل تنوع کمنظیر گیاهی و جانوری جایگاهی ویژه در اکوسیستم دارد، بنابراین از سالهای قبل گامهای ابتدایی برای ثبت بینالمللی این تالاب زیبا برداشته شد، اما خشکسالیها موجب شد تا این اقدام به سرانجام نرسد.
بررسیها نشان میدهد از سال ۹۲ گامهایی برای ثبت این تالاب در کنوانسیون رامسر برداشته شد، اما حفر چاههای غیرمجاز و ادامهدار بودن روند خشکسالیها موجب شد تا این تالاب به ثبت جهانی نرسد.
در حالی که حیای این تالاب در آستانه فراموشی بود، اما بارشهای خوب موجب شده تا مسئولان استانی گامهای جدیتری برای احیای هشیلان بردارند.
یکی از اقداماتی که برای حیات این تالاب در دستور کار قرار گرفت، روانسازی آب رودخانه رازآور بود، چراکه آزمایشهای به عمل آمده نشان داد آب این رودخانه با آب موجود در این تالاب سازگاری بسیاری دارد.
به همین منظور قرار شد هر سال در فصل بهار به مدت سه ماه آب رودخانه به طور مستمر وارد تالاب هشیلان شود تا این تالاب در فصل گرما دچار چالش جدی نشود.
از طرفی پاکسازی کانال مسیر تالاب از وجود زبالهها از جمله اقدامات دیگری بود که در این زمینه انجام شد.
این اقدامات در حالی انجام میشود که به گفته کارشناسان، برای ثبت جهانی تالاب هشیلان چارهای نداریم جز آنکه برای بازگشت حیات به این زیستگاه طبیعی، اقدامات جدی و ادامهدار انجام شود.
