جنگی که علیه ایران در زمستان سال گذشته آغاز شد، سرمایی بر شاکله اقتصاد کشورهای اروپایی انداخت که تاکنون حرکت نرخ بهره و برخی شاخصهای دیگر را غیر ممکن یا بسیار دشوار ساخته و سیاستمداران این قاره را بر آن داشته تا در گامهای بعدی در تصمیمگیری و هزینهکردهای کلان محتاط باشند. جوان آنلاین: ادعای همه روسای جمهور آمریکا از حزب جمهوریخواه دستکم در قرن ۲۱ برای به راه انداختن جنگ یکی بوده است: کشور متخاصم دارای سلاحهای کشتار جمعی است، ارزشهای حاکم بر آن متضاد با موازین حقوق بشری غربی است و در «محور شرارتی» عضو است که اگر کسی مانع آن نشود، تمدن غرب را به خطر میاندازد.
چنین فرمولی را میتوان در جنگی که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا علیه ایران به راه انداخت هم مشاهده کرد؛ تهاجمی که بنا بر ادعای ترامپ باید «چهار تا پنج هفته» به طول میانجامید و همه چیز در هر عرصهای از جمله انرژی و بازارهای جهانی هم باید خوش و خرم به آخر میرسید.
چنین خیالاتی رویاهایی گرم در شبهای اسفند بود. صبح سرد دوشنبهها بازار انرژی و والاستریت را میلرزاند و خواب خوش را به رویابینان زهر میکرد. تبوتاب هوش مصنوعی و صعودی ماندن بازارها به دلیل رشد بیشاز اندازه سهام شرکتهای مرتبط به آن یارای مقابله با بهمن فروریخته از جنگ بر سر فعالان بازارهای مالی را نداشت.
بازار انرژی نیز دیگر با خواندن افسانه اشباع نفت خوابش نبرد. همزمان با اعمال مدیریت تنگه هرمز توسط ایران، تصمیم بزرگترین دارندگان ذخایر نفتی مبنی بر آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت، بازار انرژی تغییر قابل توجهی در روند صعودی نداد و یک بار و برای همیشه روایت «جهان در نفت خام غوطهور است» را پایان داد. همین بیهودگی خرد جمعی مالکان بزرگ نفتی را شاید بتوان یکی از علل تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از اوپک دانست.
شوک انرژی ناشی از جنگ ترامپ علیه ایران، پمپهای بنزین را بهترین مکان برای گذراندن هالووین برای مردم اروپا کرد. قیمتهایی که هم مردم و هم سیاستمداران را با چالشی بیسابقه مواجه کرد. آزمونی که آلمان از آن سرافکنده بیرون آمد و جسم رو به موت اقتصاد انگلیس در میان هفت کشور با اقتصاد پیشرفته را آماده تشییع کرد.
در این میان که شاکله اقتصادی اروپا چنان به هم ریخته است که «تاچرها» اگر جوان هم میشدند ولی با تجربه کهنسالی، قادر به «انقلاب» اقتصادی نبودند، وضعیتی که شاید بتوان معادل آن را در حمله «سوروس ها» به بانک انگلستان یافت، بانکهای اروپایی سردرگم و یا محتاط برای برداشتن گامهای بعدی در تصمیمگیری های کلان اقتصادی و سیاستهای پولی هستند.
معضل نرخ بهره بانک مرکزی اروپا و توقف رشد منطقه یورو
اقتصادهای بزرگ اروپایی از جمله آلمان و ایتالیا پیشبینیهای رشد خود را بهشدت کاهش دادهاند و هزینههای انرژی رو به افزایش است. کاترینا رایش وزیر اقتصاد فدرال آلمان از حزب محافظهکار اتحادیه دموکرات مسیحی (CDU)، در برلین فقط خبرهای بدی برای ارائه داشت. او انتظار دارد جنگ در خلیج فارس رشد اقتصادی آلمان را در سال جاری میلادی به تنها نیم درصد محدود کند.
جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا روز سه شنبه (۸ اردیبهشت) در یک کنفرانس خبری گفت: اولویت کنونی من مهار فشارهای تورمی بر قیمتها به ویژه انرژی، با توجه به تاثیر جنگ آمریکا علیه ایران است و تاکید کرد که در شرایط کنونی بحران بینالمللی که با آن مواجه هستیم، موضوع کنترل قیمتها و انرژی، جلوگیری از تاثیر تورمی که به وضوح رشد تولید ناخالص داخلی را نابود میکند، باید یک اولویت تلقی شود.