جوان آنلاین: شهری که هر روز میلیونها نفر در آن رفتوآمد دارند، ناگهان به صحنهای از جنگ، بمباران و ویرانی تبدیل شد. تهران، پایتختی که در آغوش خود هزاران زندگی و داستان دارد، بیش از ۶۴۹ اصابت موشکی را از سر گذراند. تصور کنید در شلوغی و تردد روزانه، انفجارهای پیدرپی چه تصویری از جنگ و آتش را به نمایش میگذارد. با این حال، بسیاری از پایتختنشینان چنین صحنههایی را از نزدیک ندیدند؛ چراکه در آن روزهای پرالتهاب، عدهای شبانهروز در خیابانها مشغول خدمترسانی بودند و توانستند زندگی را همچنان در جریان نگه دارند. در این میان، شهرداری تهران نیز مسئولیتهای گستردهای بر عهده داشت؛ از تلاش برای آواربرداری گرفته تا اسکان موقت شهروندان، مسئولیتهایی که هر روز پررنگ و پررنگتر میشد. چندی بعد، وعده شهردار تهران به شهروندان، به پروژهای فراگیر تبدیل شد؛ وعده بازسازی خانهها و واحدهای تجاری کوچک و همچنین مرمت بناهای تاریخی آسیبدیده. هرچند در این مسیر مشکلات و کاستیهایی نیز وجود داشت، اما روند رسیدگی و بازسازیها متوقف نشد و بخشهای مختلف مدیریت شهری تلاش کردند کارها را به گونهای پیش ببرند که هرچه سریعتر امکان بازگشت و اسکان دوباره شهروندان در خانههایشان فراهم شود. چنین اقداماتی پیشتر نیز در جنگ ۱۲روزه انجام شده بود، اما شدت و گستردگی حملات این بار بسیار بیشتر بود و بهتبع آن، نیاز به همکاری و همت مضاعفی وجود داشت. به منظور بررسی جزئیات اقدامات و برنامههای شهرداری تهران برای جبران خسارات ناشی از تجاوزات دشمن امریکایی- صهیونیستی، «جوان» با مطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، گفتوگو کرده است.
شهرداری تهران تجربه بازسازی واحدهای آسیبدیده مسکونی در جنگ ۱۲روزه را داشته است. در جنگ تحمیلی رمضان و پس از آن، چه اقداماتی انجام شده تا خسارات با سرعت بیشتری جبران شود؟
هدف شهرداری تهران از همان ابتدا این بود که آرامش و امنیت را به زندگی مردم بازگردانیم و اجازه ندهیم هیچ خانوادهای بدون سرپناه بماند. پروژههای بازسازی و نوسازی مناطق آسیبدیده پایتخت که در اثر جنگ تحمیلی ۱۲روزه دچار خسارت شده بودند، با سرعت و دقت پیش رفته و تکمیل شدند و این بار نیز با وجود فاصله حدود هشتماه، همچون جنگ گذشته و با تکیه بر تجربه حاصل از آن، شهرداری تهران تصمیم گرفت فراتر از وظایف قانونی و تکالیف محول، بر اساس آنچه تعهد خود به شهروندان تهرانی میداند، تهران را شهری سرزنده و پایتختی مقاوم به تصویر بکشد. با همین رویکرد، تمامی بخشهای شهرداری تهران، همزمان با شروع جنگ رمضان، پای کار آمدند.
بر اساس آخرین آمار تا زمان اعلام آتشبس، متأثر از تجاوز وحشیانه دشمن امریکایی- صهیونیستی، بالغ بر ۴۶هزارو۶۲۳ واحد مسکونی از این اصابتها خسارت دیدهاند.
با توجه به حجم خسارتها، ساختمانهای آسیبدیده به چهار گروه «الف»، «ب»، «ج» و «د» تقسیم شدهاند. ساختمانهای گروه الف و ب که نیازمند تعمیر و مرمت بودند، از همان روزهای نخست جنگ عملیات تعمیر آغاز شده و ما برای بازسازیها در انتظار سکوت و آتشبس نماندیم. به این ترتیب، تعمیر و مرمت واحدهای با خسارت جزئی که در گروه «الف» طبقهبندی میشوند، تا ۶۵درصد انجام شده است. خسارات این گروه شامل شکستگی شیشه و پنجره میشود.
خسارتهای متوسط گروه «ب» به در، شیشه و پنجره واحدهای مسکونی، ۵ هزارو۹۲۰ مورد احصا شده که شامل آسیب به جدارهها هم میشود. هزارو۸۲ واحد مسکونی نیز نیاز به مقاومسازی و هزارو۴۶۰ واحد به تخریب و نوسازی نیاز دارند. برای این گروه، برآورد هزینه انجام میشود و اگر هزینه کمتر از ۵۰۰میلیونتومان باشد، شهرداری تهران به صورت نقدی یا چک دو هفتهای با مالکان تسویه میکند و در مبالغ بالاتر، شهرداری منطقه از طریق پیمانکار و به صورت غیرنقدی اقدام خواهد کرد.
البته اسکان اضطراری نیز برای ساکنان گروه «ب» در مجموعههای اقامتی تا پایان تعمیرات در دستور کار قرار دارد. اما روند رسیدگی به املاک آسیبدیده گروه «ج» و «د» که نیازمند مقاومسازی و بازسازی هستند، کمی زمانبر بوده است. مطابق تصمیمات اتخاذشده، فرایند مقاومسازی این ساختمانها به سازمان نوسازی شهر تهران واگذار شد و درباره ارائه مشوقهای مرتبط نیز تصمیمگیری صورت گرفته است.
۸۲۵ واحد در گروه «ج» قرار دارند. تلاش بر این است که تا حد امکان این موارد به سمت تخریب و نوسازی هدایت شوند و تعداد واحدهای آسیبدیده در گروه «د» ۹۸۴ مورد است که این واحدها تخریب شده و به بازسازی کامل نیاز دارند.
برای مالکان گروههای «ج» و «د» تمهیداتی در نظر گرفته شده که شامل اجاره مسکن یا پرداخت ودیعه میانگین ۲میلیاردتومانی و ۴۰میلیونتومان اجاره ماهانه میشود.
با توجه به اهمیت تداوم ارائه خدمات در سامانههای تخصصی حوزه شهرسازی از جمله سامانه خدمات الکترونیک شهرسازی و سامانه صدور پروانههای ساختمانی و بهمنظور جلوگیری از وقفه در فرایند صدور مجوزهای ساختمانی در شرایط اضطراری، آیا اقدامی برای افزایش این روند شده است؟
به منظور استمرار فرایند خدمترسانی و فعالان حوزه صنعت ساختمان، از همان آغاز جنگ، همکاران ما در نواحی و دفاتر خدمات الکترونیک شهر برای ارائه خدمات به شهروندان مستقر شدهاند و مأموریتهای خود را در حوزه شهرسازی و ساختمانهای آسیبدیده ناشی از جنگ، بر اساس بخشنامههای ابلاغی و تدابیر صورت گرفته انجام میدهند.
بر اساس مصوبهای که داشتیم، ارائه خدمات شهرسازی در دفاتر خدمات الکترونیک به صورت دستی و سیستمی صورت میگیرد تا در اسرع وقت اقدامات لازم در خصوص درخواستهای شهروندان انجام شود.
در گامی دیگر، «سند تداوم کسبوکار صدور پروانه ساخت به ۲۲منطقه تهران در حوزه صدور پروانه تخریب و نوسازی» به مناطق ۲۲گانه پایتخت ابلاغ شد. این سند با هدف جلوگیری از توقف خدمات شهرسازی در شرایط اضطراری و اختلال سامانههای الکترونیکی، برای سامانههای صدور پروانه و خدمات شهرسازی تدوین شده است.
شهرداریهای مناطق موظف شدهاند الزامات این سند را در واحدهای مرتبط، بهویژه حوزه شهرسازی و فناوری اطلاعات اجرا کنند تا روند صدور مجوزهای ساختمانی بدون وقفه ادامه یابد.
اجرای این سند موجب افزایش پایداری خدمات، کاهش وقفه در پاسخگویی به شهروندان و ارتقای تابآوری شهرداری در شرایط بحران خواهد شد.
در این جنگ شاهد تخریب و تعرض دشمن به بناهای تاریخی و میراثی تهران و دیگر شهرها بودیم که طبق نظر کارشناسان از مصادیق جنایت جنگی محسوب میشود. آیا شهرداری تهران برای مرمت و بازسازی این بناها نیز برنامهای در نظر گرفته است؟
از نگاه سازمانی، جبران این خسارت نیز همچون خسارت وارده به منازل ناشی از حملات جنگی بر عهده شهرداری تهران نیست، اما شهرداری به منظور حفظ کالبد شهر این مسئولیت را بر عهده گرفت تا در کنار سازمان میراث فرهنگی به مرمت و بازسازی ۷۷بنای واجد ارزش آسیبدیده در تهران کمک کند. طبق آمار، آثار تعدادی از این بناها به ثبت ملی و جهانی رسیده است.
بنابراین ما آمادگی لازم برای همکاری با میراث را به منظور ترمیم بناهای تاریخی آسیبدیده در تهران داریم. تفاهمی نیز در این خصوص در تعامل با میراث انجام شده و در صورت موافقت نظر میراث فرهنگی، حتی پیش از ابلاغ تفاهمنامه، با سرعت بیشتری کار مرمت ابنیه تاریخی و موزههای پایتخت را آغاز و کار را تسریع خواهیم بخشید. تدوین و تصویب دستورالعملی مشترک با وزارت میراث فرهنگی کشور به منظور ارزیابی دقیق بناهای تاریخی آسیبدیده در تهران هم به همین منظور صورت گرفت.
درحال حاضر مستندنگاری دقیقی از بناهای تاریخی آسیبدیده تدوین و تلاش شده تا از تجارب موارد مشابه کشورهای منطقه همچون عراق نیز در آن گنجانده شود.
طبق رایزنیهای صورتگرفته، مرمت بناهای آسیبدیده تاریخی با نظارت و همکاری میراث فرهنگی و منطبق بر چارچوب تعیینشده بر اساس نمونه مستندسازیشده با نظر کارشناسان میراث فرهنگی آغاز میشود.
بودجهای که برای مرمت بناهای تاریخی پیشبینی شده حدود هزارو۵۰۰میلیاردتومان است، اما این مبلغ بودجه پیشنهادی شهرداری نیست و ممکن است به بودجه بیشتری برای مرمت این بناهای تاریخی نیاز باشد که در حین کار مشخص شود. در این صورت، درخواست به شورای شهر تهران اعلام خواهد شد. این بودجه از محل منابع اقتصادی شهرداری با اولویت تأمین خواهد شد.
