جوان آنلاین: افزایش قیمت بنزین در آمریکا اقتصاد این رژیم متجاوز را به کانون یک بحران تازه کشانده است. تحولات ژئوپولیتیکی در خلیج فارس و پاسخ قاطع ایران به حملات رژیم آمریکا، اکنون پیامدهای مستقیم خود را در بازار انرژی آمریکا نشان میدهد و نخستین نشانههای آن در جایگاههای سوخت دیده میشود که قیمتها در بسیاری از ایالتها روندی صعودی به خود گرفته است. تصمیم دولت آمریکا برای حمله به استقلال کشورمان، در حالی اتخاذ شد که بازار جهانی انرژی در وضعیت حساسی قرار داشت. اکنون با افزایش ریسک در مسیرهای انتقال نفت و بالا رفتن هزینههای حملونقل و بیمه نفتکشها، فشار تازهای بر شبکه تأمین سوخت آمریکا وارد شده است. ساختار غیرمتمرکز بازار انرژی در این کشور نیز باعث شده است آثار این شوک به صورت یکسان در سراسر آمریکا توزیع نشود. در حالی که میانگین قیمت بنزین در سطح آمریکا حدود ۳٫۶ دلار برای هر گالن گزارش میشود، در برخی ایالتها قیمتها به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. این اختلاف قیمت فقط یک نوسان موقت تلقی نمیشود و بسیاری از کارشناسان آن را نشانهای از شکنندگی بازار انرژی آمریکا در برابر بحرانهای جهانی ارزیابی میکنند بنابراین بازار سوخت آمریکا اکنون در نقطهای قرار گرفته است که تحول جدید در معادلات ژئوپولیتیکی میتواند موج تازهای از افزایش قیمتها را رقم بزند.
بازار انرژی آمریکا در سالهای اخیر بارها تحت تأثیر تحولات ژئوپولیتیکی قرار گرفته است، اما تحولات اخیر در خلیج فارس بار دیگر نشان داد که حتی یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان نیز از نوسانات بازار جهانی انرژی مصون نیست. افزایش ضربات کوبنده رزمندگان اسلام با بازوان توانمند نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به شیطان عصر حاضر، ریسک مسیرهای انتقال نفت را بالا برده و اکنون بازار سوخت رژیم آمریکا را با چالش تازهای روبهرو کرده است.
آمریکا از نظر ساختار اقتصادی مجموعهای از پنجاه ایالت به شمار میرود که هر کدام نظام مالیاتی، شبکه زیرساختی و الگوی مصرف انرژی خاص خود را دارند. این تفاوتها باعث شده است که بازار سوخت در این کشور به شکل غیرمتمرکز اداره شود و هر ایالت تا حدی سیاستهای انرژی خود را تعیین کند. چنین ساختاری در زمان بروز بحرانهای جهانی، به عاملی برای تشدید نوسانات تبدیل شده است و در شرایطی که مسیرهای انتقال انرژی با اختلال مواجه هستند، برخی ایالتها بیشتر از دیگر مناطق تحت فشار قرار گرفتهاند. بر اساس دادههای رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا، بخش بزرگی از ظرفیت پالایش بنزین این کشور در ایالتهای جنوبی متمرکز شده است. تگزاس و لوئیزیانا به تنهایی حدود ۴۵ درصد ظرفیت پالایشگاهی آمریکا را در اختیار دارند و بخش قابل توجهی از بنزین مصرفی سایر ایالتها از همین مناطق تأمین میشود. در مقابل، ایالتهایی مانند کالیفرنیا و نیویورک وابستگی بیشتری به واردات نفت خام یا فرآوردههای پالایششده دارند. این وابستگی موجب میشود هرگونه اختلال در تجارت جهانی نفت، هزینه تأمین انرژی در این مناطق را افزایش دهد.
نشانههای این فشار در بازار سوخت آمریکا آشکار شده است. میانگین قیمت بنزین در سطح ملی حدود ۳٫۶ دلار برای هر گالن گزارش شده است، اما بررسی بازارهای منطقهای نشان میدهد که اختلاف قیمت میان ایالتها قابل توجه است. در ایالتهای صنعتی مانند اوهایو و میشیگان قیمت بنزین در محدوده ۳٫۲ دلار قرار دارد و در برخی مناطق ساحل غربی قیمتها به شکل چشمگیری افزایش یافته است. گزارشها نشان میدهد که در بخشهایی از کالیفرنیا قیمت بنزین در برخی مناطق شهری از مرز ۱۰ دلار برای هر گالن عبور کرده است.
کارشناسان بازار انرژی چند عامل اصلی را در شکلگیری این شکاف قیمتی مؤثر میدانند. نخستین عامل به ساختار پالایشگاهی کالیفرنیا بازمیگردد. پالایشگاههای این ایالت با استانداردهای زیستمحیطی خاصی فعالیت میکنند و بنزین تولیدی آنها باید مطابق با مقررات ویژهای تولید شود. همین موضوع باعث شده است واردات بنزین از دیگر ایالتها به سرعت امکانپذیر نباشد. عامل دوم به افزایش هزینههای حملونقل و بیمه نفتکشها مربوط میشود. میدان داری قهرمانانه سپاه اسلام در خلیج فارس و مسدودسازی تنگه هرمز، باعث شده است شرکتهای بیمه ریسک حمل نفت در این منطقه را بالاتر ارزیابی کنند و همین موضوع هزینه انتقال نفت را افزایش داده است. برخی گزارشها از افزایش چند برابری نرخ بیمه نفتکشها در مسیرهای خاورمیانه خبر میدهند. عامل سوم نیز به سیاستهای مالیاتی ایالتها مربوط میشود. مالیات سوخت در برخی ایالتها نسبت به سایر مناطق بالاتر است و همین موضوع اختلاف قیمت بنزین در سراسر کشور را بیشتر میکند.
با وجود این تفاوتها، افزایش قیمت بنزین در آمریکا فقط یک مسئله محدود به بازار سوخت نیست و این تغییرات میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد این کشور داشته باشد. همچنین بنزین در اقتصاد آمریکا نقشی فراتر از یک کالای مصرفی دارد. این سوخت یکی از مهمترین نهادههای تولید و حملونقل به شمار میرود و تغییرات قیمت آن میتواند بر هزینه بسیاری از کالاها و خدمات تأثیر بگذارد.
بر اساس برآوردهای اقتصادی، هر ۱۰ درصد افزایش در قیمت بنزین میتواند حدود چهار دهم درصد به نرخ تورم مصرفکننده بیفزاید. این ارتباط به دلیل وابستگی گسترده شبکه حملونقل و تولید به سوختهای فسیلی شکل گرفته است. از طرفی در رژیم آمریکا بخش بزرگی از حملونقل کالا از طریق کامیون انجام میشود. حدود ۷۰ درصد جابهجایی داخلی کالا به این شیوه صورت میگیرد و هزینه سوخت سهم قابل توجهی از هزینه حملونقل را تشکیل میدهد. افزایش قیمت بنزین میتواند هزینه حمل کالا را بالا ببرد و در نهایت قیمت محصولات مصرفی را افزایش دهد.
بخش کشاورزی نیز از افزایش قیمت انرژی تأثیر میپذیرد. تولید محصولات کشاورزی به مصرف سوخت در ماشینآلات، تولید کود شیمیایی و شبکه توزیع وابسته است، بنابراین افزایش در هزینه سوخت میتواند هزینه تولید مواد غذایی را بالا ببرد و فشار بیشتری بر بودجه خانوارها وارد کند.
از سوی دیگر، قیمت بنزین یکی از شاخصهایی است که شهروندان به صورت روزانه آن را مشاهده میکنند. افزایش سریع قیمت در جایگاههای سوخت میتواند انتظارات تورمی را در جامعه تقویت کند و همین مسئله به افزایش فشار اقتصادی بر خانوارها منجر شود. کما اینکه مردم عادی آمریکا در فضای مجازی از افزایش قیمت بنزین که نتیجه ندانم کاری مسئولان کشورشان در راستای خوشرقصی برای صهیونیستهاست، نگران و عصبانی شدهاند.
در چنین شرایطی دولت آمریکا برای کنترل بازار انرژی گزینههای مختلفی را بررسی میکند. استفاده از ذخایر استراتژیک نفت یکی از ابزارهایی است که در زمان بحران مورد استفاده قرار میگیرد. این ذخایر برای مواقع اضطراری در نظر گرفته شده است تا در صورت کاهش عرضه جهانی، بخشی از کمبود بازار جبران شود. با این حال بسیاری از کارشناسان معتقدند که اقدامات داخلی به تنهایی نمیتواند تأثیر کامل بحرانهای ژئوپولیتیکی را خنثی کند. بازار انرژی به شدت به تحولات سیاسی و امنیتی در مناطق تولیدکننده نفت وابسته است و هرگونه تنش در این مناطق میتواند بر قیمت جهانی نفت اثر بگذارد.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب میشود و بخش قابل توجهی از تجارت نفت جهان از این مسیر عبور میکند. طبعا اختلال در این مسیر عرضه جهانی نفت را کاهش داده و قیمت انرژی را در بازارهای بینالمللی افزایش یافته است و افزایش قیمت جهانی نفت در نهایت به بازار سوخت آمریکا نیز منتقل میشود و فشار تازهای بر اقتصاد این رژیم وارده کرده است.
در مجموع تحولات اخیر نشان میدهد که بازار انرژی آمریکا همچنان به شدت تحت تأثیر تحولات ژئوپولیتیکی قرار دارد و ساختار غیرمتمرکز تأمین سوخت در این رژیم باعث شده است شوکهای جهانی به شکل نامتوازن در ایالتهای مختلف احساس شود.
