جوان آنلاین: بازار جهانی نفت در میانه تنبیه رژیم آمریکا با ابزار مسدودسازی تنگه هرمز وارد مرحلهای تازه از التهاب شده و قیمت هر بشکه نفت در معاملات اخیر به مرز ۱۰۴ دلار رسیده و طی مدت کوتاهی جهشی قابلتوجه را تجربه کرده است که بسیاری از تحلیلگران آن را نتیجه مستقیم تحولات ژئوپلیتیکی منطقه و نگرانی از اختلال در مسیرهای انتقال انرژی میدانند. نفت قبل از یاغیگری رژیم آمریکا و رژیم موقت صهیونیستی علیه ایران اسلامی، با قیمت حدود ۶۷ دلار معامله میشد، اما در فاصله دو هفته مقاومت مردم مقاوم کشورمان، رشد ۳۷ دلاری را ثبت کرد و بیش از یک و نیم برابر افزایش یافت. چنین جهشی در بازار انرژی، آن هم در بازه زمانی کوتاه، نشان میدهد که معادلات عرضه و تقاضای جهانی به شدت تحت تأثیر تحولات سیاسی قرار دارد. واشنگتن در واکنش به این روند صعودی مجموعهای از اقدامات فوری را از آزادسازی ذخایر تا لغو موقت برخی محدودیتهای انرژی در دستور کار قرار داد و هدف اعلامی این سیاستها آرامسازی بازار و کاهش فشار قیمتی عنوان شد، اما روند معاملات نشان میدهد این اقدامات هنوز نتوانسته مسیر افزایش قیمت نفت را متوقف کند.
آخرین دادههای بازار انرژی نشان میدهد قیمت نفت در معاملات اخیر به حدود ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسیده است. این رقم در مقایسه با دو هفته قبل رشد قابلتوجهی را نشان میدهد و بیانگر افزایش نگرانیها در بازار جهانی است؛ بهطوری که بازار نفت پس از آغاز حملات دفاعپایه کشورمان و استفاده از ابزار مسدودسازی تنگه هرمز به منظور تنبیه متجاوز، افزایش حدود ۳۷ دلاری را تجربه کرده است. این رشد قیمتی در شرایطی رخ میدهد که نفت در محدوده ۶۷ دلار معامله میشد. اکنون قیمتها بیش از یک و نیم برابر افزایش یافته و روند صعودی همچنان ادامه دارد.
تحلیلگران بازار انرژی میگویند چنین افزایش سریعی معمولاً در شرایطی رخ میدهد که نگرانیهای ژئوپلیتیکی در مناطق کلیدی تولید و انتقال انرژی افزایش پیدا کند. در این شرایط، معاملهگران با پیشبینی احتمال کاهش عرضه، قیمتها را به سرعت بالا میبرند. افزون بر این، افزایش ریسکهای امنیتی در مسیرهای انتقال نفت نیز عامل مهمی در شکلگیری این روند صعودی محسوب میشود. اقدامات واشنگتن برای مهار بازار
افزایش سریع قیمت نفت واکنش دستپاچهگونه رژیم آمریکا را در پی داشت؛ بهطوری که مقامهای اقتصادی واشنگتن تلاش کردند با مجموعهای از اقدامات اضطراری بازار انرژی را آرام کنند. یکی از مهمترین این اقدامات لغو موقت تحریمهای نفتی روسیه برای مدت ۳۰ روز اعلام شد. مقامهای اقتصادی آمریکا هدف از این تصمیم را افزایش عرضه نفت در بازار و کاهش فشار قیمتی عنوان کردند.
در کنار این تصمیم، رژیم آمریکا طرحهایی برای اسکورت نفتکشها در برخی مسیرهای دریایی مطرح کرد که فوراً بلوف بودن آن عیان شد و وزیر انرژی این رژیم مجبور به عذرخواهی از بیان چنین بلوفی شد. علاوه بر این بلوفزنی، همزمان بخشی از ذخایر استراتژیک نفت را برای عرضه به بازار آزاد ساخت.
با وجود این اقدامات، واکنش بازار چندان مثبت نبود. قیمت نفت در سطوح بالا باقی ماند و کاهش قابلتوجهی ثبت نشد. تحلیلگران میگویند بازار انرژی زمانی به سیاستهای کوتاهمدت واکنش مثبت نشان میدهد که چشمانداز امنیت عرضه روشن باشد که در حال حاضر در بازار دیده نمیشود.
نقش تعیینکننده مسیرهای انرژی
بخش قابلتوجهی از صادرات نفت جهان از مسیرهای دریایی غرب آسیا عبور میکند و هرگونه تنش در این منطقه به سرعت بر بازار تأثیر میگذارد. نگرانی درباره اختلال در این مسیرها یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت نفت در هفتههای اخیر محسوب میشود. بسیاری از شرکتهای کشتیرانی و بیمه نیز سطح ریسک فعالیت در این منطقه را افزایش دادهاند که این مسئله هزینه حملونقل انرژی را بالا برده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند بازار نفت در سالهای اخیر به شدت به ثبات مسیرهای انتقال انرژی وابسته شده است؛ بنابراین هرگونه تغییر در وضعیت امنیتی این مسیرها میتواند معادلات عرضه و تقاضای جهانی را در مدت کوتاهی دگرگون کند. در چنین شرایطی، تحولات منطقهای به یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت نفت تبدیل شده است. از این جهت کشورهای مختلف باید رژیم آمریکا را مورد مؤاخذه قرار دهند که امنیت اقتصادی آنها را به مخاطره انداخته است.
چشمانداز بازار نفت
گزارشهای تحلیلی برخی رسانههای اقتصادی نشان میدهد بازار نفت ممکن است همچنان با نوسانهای شدید روبهرو باشد و در صورت تداوم مسدودسازی تنگه هرمز، احتمال افزایش بیشتر قیمتها وجود دارد. از طرفی برخی تحلیلگران پیشبینی میکنند روند صعودی قیمت نفت در هفتههای آینده نیز ادامه پیدا کند؛ بنابراین چنین وضعیتی میتواند فشار بیشتری بر اقتصادهای مصرفکننده انرژی وارد کند و هزینه تولید و حملونقل در سطح جهانی را افزایش دهد.
