جوان آنلاین: یکی از عوامل مهم در تعیین بازدارندگی ایران، اثبات قدرت موشکی و پهپادی و همچنین عدم برآورد دقیق امریکا از میزان تولید و انبار داراییهای نظامی راهبردی ایران است.
بسیاری از تحلیلگران نظامی غربی معتقدند با وجود آرایش نظامی امریکا در آبهای خلیجفارس و دومینوی تهدید لفظی ترامپ علیه ایران با بهانههای متنوع، اما امریکا همچنان در محاسبه برآورد نتیجه هر گونه حمله دچار چالش است. عدم ارزیابی میزان خسارت، ابهام در چگونگی پاسخ ایران و عدم کنترل ابعاد جنگ از سوی امریکا از مواردی است که سایه سنگینی بر تصمیمگیری انداخته است. به گفته منابع غربی، ایران با زرادخانهای شامل هزاران موشک بالستیک و پهپادهای انتحاری، برای خود نوعی توان اشباعی در برابر پایگاههای نیروهای امریکایی در خلیجفارس ایجاد کرده است.
از طرفی، درسهای جنگ ۱۲ روزه و عدم موفقیت جبهه امریکایی- صهیونیستی در آزمون جنگ با ایران، این گزاره را تقویت کرده است که هرگونه حمله گسترده علیه ایران میتواند منافع و سرمایههای امریکا و همچنین بقای اسرائیل را در جغرافیای اشغالی تهدید کند. بر همین اساس، تغییر دکترین دفاعی ایران به سمت تهاجمی و رونمایی متوالی از توانمندیهای رزمی ایران تأثیر مستقیمی بر ارزیابیها و زمانبندیهای امریکا خواهد داشت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم بر همین مبنا، با برگزاری رزمایش «کنترل هوشمند» در تنگههرمز و رونمایی از تجهیزات راهبردی خود در جنگهای دریایی، متعاقباً پیامی هشدارآمیز به کاخ سفید ارسال کرده است. این اقدامات تداوم دکترین دریایی سپاه برای مقابله و رویارویی با هرگونه عنصر بیثبات کننده امنیت منطقه را خاطرنشان میکند. در جریان این رزمایش، نیروی دریایی سپاه برای نخستینبار یکی از پیشرفتهترین موشکهای پدافند هوایی (صیاد G۳) با برد ۱۵۰کیلومتر از ناو «شهید صیاد شیرازی» شلیک شد. عملیاتیشدن این موشک به عنوان اولین پدافند برد بلند عمودپرتاب در دریا، نقطه عطفی در سیستم پدافندی کشور در مقابله با جنگندهها، موشکهای کروز و ریزپرندههای دشمن بهحساب میآید. از منظر دکترین دفاع هوایی دریایی، صرف استقرار پرتابگر عمودپرتاب بهتنهایی ایجادکننده چتر پدافندی مؤثر نیست، بلکه کارایی آن وابسته به اتصال پایدار به شبکه فرماندهی و کنترل، تبادل داده با سایر یگانها و هماهنگی با سامانههای ساحلی و هوابرد است. در چنین چارچوبی، این شناور میتواند بهعنوان یک گره پدافند منطقهای در گروه رزمی عمل کند و با افزایش بقاپذیری خود و یگانهای همراه، زمان واکنش و هزینه عملیاتی دشمن را بالا ببرد.
آشکار شدن قابلیت پدافندی ایران در آبهای دریایی، میتواند تأثیرات مهمی در نحوه پیشبینیهای امریکا بگذارد و از این منظر، محاسبات آنها را تحتالشعاع قرار دهد.
علاوه بر ویژگیهای موشک صیاد G۳، پرتاب این موشک گامی تدریجی، اما معنادار در تلاش ایران برای تجهیز جدیدترین ناوچههای موشکانداز خود به سامانههای پدافند هوایی دوربرد، پرتابشونده به صورت عمودی و یکپارچه شده با حسگرها و معماری مدرن محسوب میشود. این پرتاب تأیید میکند که نیروی دریایی سپاه دیگر صرفاً برای حفاظت در دریا بر توپخانههای ساحلی و توپهای پدافند نقطهای متکی نیست، بلکه در حال ساخت یک وضعیت پدافند هوایی چند لایه دریایی در داخل و پیرامون تنگه هرمز است. ضرورت پیشرفت در حوزه پدافندی به این دلیل است که در جنگهای دریایی معاصر، تهدید اصلی علیه شناورها تنها از سطح دریا نیست، بلکه از آسمان نشئت میگیرد. جنگندهها، پهپادهای مسلح، موشکهای کروز ضدکشتی و حتی حملات ترکیبی اشباعی، میتوانند شناورها را در مدت کوتاهی با تهدید جدی مواجه کنند، از این رو، پدافند هوایی شناورها یک مؤلفه حیاتی در بقاپذیری رزمی محسوب میشود. بدون لایه دفاعی مؤثر، حتی قدرتمندترین شناورها نیز در برابر حملات چندلایه آسیبپذیر خواهند بود.
«صیاد ۳G» هشدار ایران به امریکا
برخی تحلیلگران نظامی غربی این پرتاب را حاوی نوعی پیام هشدارآمیز از سوی ایران به امریکا و همچنین کشورهای همسایه، شرکا و نیروهای دریایی فرامنطقهای متحد با امریکا با این مضمون دانستهاند که ایران در حال حرکت به سمت استقرار فناوریهای دفاع هوایی استراتژیک زمینی در قالب دریایی روی پلتفرمهای نسبتاً جمع و جور و متحرک است. آنها میگویند، این پرتاب نشان میدهد ایران چگونه به تدریج موازنه را بین دکترین سنتی قایقهای تندروی خود و یک رویکرد متعارفتر برای حضور در آبهای دور تغییر میدهد. نیروی دریایی سپاه در سالهای اخیر چندین ناوچه کلاس شهید سلیمانی و یک ناو پهپادبر به نام شهید بهمن باقری را به خدمت گرفته و برای نخستین بار مفهومی از گروه عملیاتی را پدید آورده که سامانههای بدون سرنشین، موشکهای کروز دوربرد و حالا پدافند هوایی منطقهای دریابرد را در خود تلفیق کرده است. این سامانه دریایی دارای پیام سیاسی و بازدارنده است با این مفهوم که گروههای سطحی ایران برای آن طراحی شدهاند که با استقلال عمل و بقاپذیری بیشتری در برابر تهدیدات هوایی و موشکی عمل کنند. از مهمترین امتیارات ایران در زمینه نظامی، بومی بودن تجهیزات دفاعی و عدم اثرگذاری تحریمها و فشارهای امریکا روی تولیدات نظامی راهبردی است. بر همین اساس است که برخی گمانهها دخالت داشتن موضوع موشکی در مذاکرات کنونی را غیرقابل محتمل نمیدانند، با وجود این، ایران بارها به طور مقتدرانه از خطوط قرمز خود دفاع کرده و هشدار داده است این مسائل نمیتواند محل بحث و مذاکره باشد.
