جوان آنلاین: در جغرافیایی دور از بیمارستانهای مجهز، جایی که گاهی فاصله تا نزدیکترین پزشک به چند ساعت راه خاکی میرسد، گروهی از پزشکان و دندانپزشکان هر ماه چمدان تخصصشان را میبندند و راهی روستاهای محروم ایران میشوند؛ نه برای مأموریت اداری، نه برای درآمد، بلکه برای ادای یک مسئولیت انسانی. گروه جهادی تخصصی «ایران سالم» متشکل از بیش از ۱۰۰ پزشک، دندانپزشک، پرستار و دستیار درمانی است که تمام خدمات خود را از ویزیت و دارو گرفته تا جراحیهای کوچک بهصورت کاملاً رایگان ارائه میکند. حتی آنجا که درمان از توان روستا خارج است، پزشکان این گروه با هزینه شخصی، بیمار را به شهرهای بزرگ و بیمارستانهای مجهز منتقل میکنند. در گفتوگوی پیشرو، دکتر یوسف مرسلی، متخصص اطفال و جراحی عمومی و از مسئولان این گروه جهادی از فلسفه شکلگیری «ایران سالم»، واقعیتهای تلخ محرومیت درمانی و معنای واقعی پزشکی در میدان جهاد میگوید.
آقای دکتر، «ایران سالم» از کجا شروع شد و با چه هدفی شکل گرفت؟
ایده تشکیل گروه ایران سالم از یک دغدغه مشترک بین چند پزشک جوان شروع شد؛ دغدغهای ساده، اما عمیق و آن هم اینکه چرا دسترسی به درمان در ایران تا این اندازه نابرابر است؟ ما دیدیم در برخی روستاها، مردم حتی برای یک ویزیت ساده یا کشیدن دندان باید دهها کیلومتر سفر کنند. ایران سالم با این هدف شکل گرفت که تخصص پزشکی و جهاد درمانی را مستقیماً به محل زندگی محرومان ببرد؛ بدون بروکراسی، بدون هزینه و بدون منت.
ترکیب اعضای گروه چگونه است؟ آیا فقط پزشک عمومی حضور دارد؟
اصلاً. ایران سالم یک گروه کاملاً تخصصی است. ما بیش از ۱۰۰ عضو داریم؛ از متخصص اطفال، جراح عمومی، دندانپزشک، متخصص زنان، داخلی و بیهوشی گرفته تا پرستاران و دستیاران حرفهای. البته در هر اردو، بسته به نیاز منطقه بین ۱۰ تا ۲۰ متخصص به همراه تیم پشتیبان و تجهیزات اعزام میشوند.
خدماتی که ارائه میدهید دقیقاً شامل چه مواردی است؟
همه خدمات درمانی ما رایگان است؛ از ویزیت و تشخیص گرفته تا دارو، خدمات دندانپزشکی و جراحیهای کوچک که به نیاز روستاها جواب میدهد. حتی اگر به این نتیجه برسیم که بیمار نیاز به عمل جراحی تخصصی در بیمارستان دارد، او را با هزینه شخصی پزشکان گروه به شهرهای بزرگ منتقل میکنیم و تمام مراحل درمان را پیگیری میکنیم.
این تصمیم برای پرداخت هزینههای شخصی، چطور در گروه پذیرفته شد؟
این تصمیم از دل باور اعضا آمده نه از بخشنامه. ما معتقدیم پزشکی فقط یک شغل نیست، یک تعهد اجتماعی است. وقتی میبینید یک کودک بهخاطر فقر درمان نشده، دیگر نمیتوانید بیتفاوت باشید. بسیاری از اعضا مرخصی میگیرند، هزینه سفر میدهند و حتی از درآمد مطب خود میگذرند.
هر اردو چگونه برنامهریزی میشود؟
قبل از هر اردو، نیازسنجی دقیق انجام میدهیم؛ با دهیار، خانه بهداشت و معتمدان محلی صحبت میکنیم. براساس آمار بیماریها، ترکیب تیم تخصصی مشخص میشود. تجهیزات، دارو و حتی پروندههای احتمالی ارجاع از قبل آماده میشود. ما تلاش میکنیم حضورمان کوتاه، اما مؤثر باشد.
بیشترین مراجعات مربوط به چه بیماریهایی است؟
در حوزه اطفال، سوءتغذیه، عفونتهای مزمن، مشکلات گوارشی و بیماریهای قابل پیشگیری بسیار شایع است. در بزرگسالان هم دندانپزشکی، دردهای مزمن و بیماریهایی که سالها تشخیص داده نشدهاند، زیاد دیده میشود. محرومیت درمانی معمولاً به تأخیر تشخیص منجر میشود.
سختترین صحنهای که در اردوها دیدهاید، چه بوده است؟
کودکانی که درد را عادی میدانند. وقتی بچهای با عفونت شدید یا دندانهای از بین رفته مراجعه میکند و میگوید «عادت کردیم»، این برای یک پزشک بسیار دردناک است. اینجا میفهمید درمان فقط دارو نیست، احیای کرامت انسانی است.
آیا با بیاعتمادی مردم محلی هم مواجه میشوید؟
بله. برخی باور نمیکنند خدمات واقعاً رایگان باشد، اما وقتی میبینند دارو میگیرند، درمان میشوند و هیچ هزینهای پرداخت نمیکنند، اعتماد شکل میگیرد. گاهی در اردوهای بعدی، خود مردم بهترین مبلغ ما میشوند.
در این میان نقش جوانترها و دستیاران گروه بسیار کلیدی است. دانشجویان پزشکی، پرستاران جوان و دستیاران، موتور محرک اردوها هستند. این اردوها برای آنها یک دانشگاه واقعی است؛ هم از نظر علمی و هم از نظر اخلاق حرفهای که میتوانند تجربه خوبی در حوزههای مختلف کسب کنند.
بزرگترین چالش پیش روی گروه جهادی ایران سالم چیست؟
تأمین پایدار تجهیزات و دارو بسیار مهم است که گروه نیازمند حمایت در این حوزه میباشد. ما وابسته به بودجه دولتی نیستیم و همین استقلال هم نقطه قوت است هم چالش. البته حمایتهای مردمی و خیرین بسیار کمککننده بوده است.
آینده این گروه جهادی متخصص را چگونه میبینید؟
ما میخواهیم شبکهای منسجم از پزشکان جهادگر در سراسر کشور باشیم؛ بهگونهای که هیچ روستایی بهدلیل فقر از درمان محروم نماند. این یک رؤیا نیست، یک هدف قابل تحقق است. در یک جمله معتقدیم پزشکی جهادی یعنی «تخصص، وقتی ارزشمند است که به دست نیازمند برسد.»
