جوان آنلاین: به بهانه رونمایی از آخرین کتاب کیانوش گلزار راغب، «قندیل»، به سراغ قفسه کتابهای کیانوش گلزار راغب رفتهایم، نویسندهای که به سراغ هزارتوهای شنیده نشده تاریخ معاصر ایران رفته است. گلزار راغب با نگارش کتابهایی که بهدقت و بهطور عمیق به روایت تاریخنگاریهای انسانی و واقعی میپردازند، توانسته است جایگاهی ویژه در ادبیات معاصر ایران پیدا کند. در آثار او که بیشتر به زندگی افراد گرفتار در گروهکهای تروریستی کُرد و تجربیات طاقتفرسا در دوران اسارت و جنگ میپردازد، همواره دغدغههای انسانی و اجتماعی با نگاهی دقیق به تاریخ سیاسی ایران بهخوبی گره خوردهاند.
گلزار راغب، درهر یک از کتابهای خود، تلاش کرده است تا با استفاده از روایات واقعی و بیپرده، به بیان واقعیتهای تلخ و پیچیدهای بپردازد که اغلب از چشمها پنهان ماندهاند. در این میان، کتاب «قندیل» که بهتازگی منتشر شده، نقطه عطفی در کارنامه نویسنده به حساب میآید. این اثر داستان زندگی زنی به نام بهار را روایت میکند که بهدلیل انگیزههای مبارزاتی، به گروهک پژاک پیوسته و پس از شناخت حقیقت این گروه، با مشقت فراوان از آن جدا میشود. اما در کنار این کتاب، دیگر آثار گلزار راغب نیز بهطور قابلتوجهی به تحلیل تاریخ و انسانهای درگیر در بحرانهای سیاسی میپردازند.
شنام، روایت اسارت با دست دشمن
نخستین اثر گلزار راغب، کتاب «شنام»، خاطرات شخصی او از اسارت در نزد گروهک کومله را روایت میکند. او در این کتاب به نحوی صادقانه و بیپرده، تجربهای که در ۱۴ماه اسارت خود بهدست آورد، بیان میکند. گلزار راغب در این اثر، داستان فرار و جانپناهی خود را از دل تهدیدات گروههای مسلح نشان میدهد، درحالی که در نهایت توانست از آن اسارت رهایی یابد، اما این خاطرات برای او همچنان بهعنوان بخشی از تاریخ و هویت فردیاش باقی میماند.
عصرهای کریسکان، جستوجوی حقیقت میان درد و شکنجه
دومین کتاب گلزار راغب، «عصرهای کریسکان»، روایت زندگی فردی به نام امیر سعیدزاده است که در دوران پیش از انقلاب تحت تعقیب ساواک قرار داشته و پس از انقلاب، در خلال غائلههای کردستان، به اسارت نیروهای کومله درآمده است. در این اثر، نویسنده داستان شکنجهها، آزمایشها و در نهایت فرار سعیدزاده از اسارت را با قلمی زنده و تأثیرگذار نقل میکند. کتاب علاوه بر اینکه تصویر دقیقی از وضعیت کردستان در آن دوران به نمایش میگذارد، به بررسی مسائل پیچیدهای، چون تعهد، آزادی و مقاومت فردی در برابر فشارهای بیرحمانه میپردازد. این کتاب در نهایت در آذر ۱۳۹۹ ازسوی رهبرمعظم انقلاب تقدیر شد و همچنین سریال تلویزیونی «سوران» بر اساس آن ساخته شده است.
برده سور، گواهی بر رنجهای یک معلم بیگناه
کتاب «برده سور»، خاطرات یدالله خداداد مطلق است که در مهرماه ۱۳۵۹ ازسوی گروهک کومله اسیر میشود. داستان این کتاب در منطقهای به نام «بردهسور» واقع در شمالغرب سردشت، نزدیک مرز عراق رخ میدهد، جایی که گروههای ضدانقلاب فعالیتهای خود را متمرکز کرده بودند. خداداد مطلق تنها بازمانده از جمعی هشت نفره است که بهدست گروهک کومله اسیر و سپس اعدام میشود او در این کتاب، در قالب یک روایت عینی و تکاندهنده، رنجها و تجربیات خود از اسارت را شرح میدهد. «برده سور» نه تنها به شرایط دشوار جنگ و اسارت میپردازد بلکه نشان میدهد؛ در چنین شرایطی، پایبندی به انسانیت چقدر میتواند در برابر فشارهای طاقتفرسا مقاومت کند.
سیطره، نفوذ به قلب دشمن
کتاب «سیطره»، یکی دیگر از آثار برجسته گلزار راغب است که داستان یک نفوذی به نام نادر کیانی را روایت میکند. کیانی فردی است که به مدت هفت سال در دل فرماندهی گروهک کومله نفوذ کرده و اطلاعات بسیار مهمی را به دست میآورد. در این کتاب، نویسنده با استفاده از مصاحبههای تلفنی با راوی که به دلیل حفظ امنیت در شرایط بسیار حساس انجام شده، داستان پیچیدهای از نفوذ، جاسوسی و جنگهای اطلاعاتی را به تصویر میکشد. این اثر، بهویژه برای علاقهمندان به تاریخ جنگهای اطلاعاتی و عملیاتهای مخفی، جذاب و قابل تأمل است.
قندیل، داستان یک بازگشت
آخرین اثر گلزار راغب، کتاب «قندیل»، به روایت داستان زندگی زنی به نام بهار میپردازد که با هدف مبارزه با داعش و اعزام به سوریه، به گروهک پژاک پیوسته است. این کتاب روایتگر مسیر پیچیدهای است که بهار طی میکند؛ تا از این گروهک جدا شود و حقیقت تلخ و ماهیت واقعی آنها را درک کند. داستان زندگی بهار در این کتاب، نگاهی خاص به موضوعات زنانه در دنیای تروریسم و جنگهای داخلی دارد و بهخوبی نشان میدهد؛ حتی در دل سختترین شرایط، انسانها میتوانند به جستوجوی حقیقت بپردازند و از انحرافهای فکری و ایدئولوژیک رهایی یابند.
آثار کیانوش گلزار راغب، هر یک به نوعی در عمق دردها و رنج های انسانی در دل بحرانها و جنگها نفوذ میکند. او با نگاه دقیق و انسانی خود، به بررسی تاریخچهها، رویدادها و شخصیتهایی میپردازد که در قلب جنگهای داخلی و مبارزات سیاسی درگیر شدهاند. این آثار، با جرئت و بیپردهگویی، نه تنها گوشههایی از تاریخ معاصر ایران را به نمایش میگذارند، بلکه با تحلیلهای انسانی و عاطفی خود، به ما کمک میکنند تا دنیای درونی شخصیتهایشان را بهتر درک کنیم و از آنچه در این بحرانها میگذرد، آگاه شویم.
