جوان آنلاین: در جغرافیای گرم و راهبردی هرمزگان، جایی که توسعه همواره با چالشهای اقلیمی، پراکندگی جمعیت و نابرابریهای تاریخی همراه بوده، بسیج سازندگی سپاه امام سجاد (ع) به یکی از اصلیترین پیشرانهای خدماترسان مردمی تبدیل شده است. از روستاهای دورافتاده بشاگرد و جاسک تا حاشیههای بندرعباس، ردپای گروههای جهادی در پروژههای عمرانی، اشتغالزایی، آبرسانی، مسکن محرومان و توانمندسازی اقتصادی بهوضوح دیده میشود. بسیج سازندگی سپاه هرمزگان با تکیه بر شبکه گستردهای از جوانان داوطلب، متخصصان بومی و ظرفیتهای مردمی تلاش کرده است الگوی «توسعه درونزا» را در استانی پیاده کند که همزمان از ظرفیتهای عظیم دریایی، کشاورزی و انسانی برخوردار است و با محرومیتهای ساختاری دستوپنجه نرم میکند.
بسیج سازندگی سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان طی سالهای اخیر، به یکی از فعالترین نهادهای مردمی و انقلابی در حوزه محرومیتزدایی جنوب کشور بدل شده است. مأموریت اصلی این نهاد، تمرکز بر نقاط کمبرخوردار، روستاهای صعبالعبور، جزایر و مناطق مرزی استان است؛ جایی که حضور دستگاههای رسمی گاه با کندی یا محدودیت همراه بوده و کارها و پروژهها آنطور که باید و شاید انجام نمیشود.
رویکرد بسیج سازندگی در هرمزگان، صرفاً اجرای پروژههای مقطعی نیست، بلکه مبتنی بر توانمندسازی پایدار، مشارکت مردم محلی و استفاده از ظرفیتهای بومی طراحی شده است. این رویکرد باعث شده پروژهها، ماندگار و اثرگذار باشند و وابستگی به کمکهای بیرونی کاهش یابد.
ساخت مسکن برای محرومان
براساس آمارهای رسمی بسیج سازندگی هرمزگان، بیش از هزار و ۲۰۰ گروه جهادی سازمانیافته در این استان فعالیت دارند. این گروهها در قالب گروههای جهادی دانشجویی، گروههای تخصصی در حوزههای پزشکی، عمرانی، کشاورزی، برق و آب، گروههای محلهمحور و پایگاهمحور و گروههای جهادی تخصصی خواهران، طلاب و اقشار مختلف سازماندهی شدهاند و در طول سال بهویژه در ایام تابستان، نوروز و مناسبتهای جهادی، به مناطق هدف اعزام میشوند.
نکته قابل توجه این است که بیش از ۶۰ درصد این گروهها بومی استان هستند، امری که باعث افزایش شناخت میدانی، اعتماد اجتماعی و اثربخشی اقدامات شده است.
رئیس بسیج سازندگی سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان با اشاره به شاخصترین اقدامات گروههای جهادی در سال جاری میگوید: «امسال گروههای جهادی هرمزگان تمرکز خود را بر پروژههای مختلفی قرار دادند که هر کدامشان میتواند باری از روی دوش مناطق کمبرخوردار برداشته و زندگی را برای هموطنان راحتتر کند.»
سرهنگ یاسین باوقار با اشاره به پروژههای آبرسانی و مقابله با تنش آبی ادامه میدهد: «اجرای دهها پروژه لولهگذاری آب شرب روستایی، احداث و مرمت مخازن ذخیره آب، تجهیز آبشیرینکنهای کوچک در روستاهای ساحلی و جزایر بخشی از اقدامات گروههای جهادی در این حوزه است.»
به گفته این مسئول، در زمینه مسکن محرومان هم جهادگران ساخت و تکمیل بیش از ۳۰۰ واحد مسکن مددجویی، مرمت منازل فرسوده در مناطق حاشیهنشین بندرعباس و میناب و مشارکت فعال در نهضت ملی مسکن برای اقشار کمدرآمد را در برنامه داشته و به نتیجه رساندهاند.
سرهنگ باوقار، خدمات درمانی و سلامت و توجه به بهداشت شهروندان را از مهمترین و تخصصیترین برنامههای گروههای جهادی عنوان کرده و در اینباره میگوید: «برگزاری اردوهای جهادی پزشکی در بشاگرد، جاسک و سیریک، ارائه خدمات دندانپزشکی، بیناییسنجی و پزشکی عمومی و توزیع دارو و بستههای بهداشتی به صورت رایگان، فقط گوشهای از عملکرد متخصصان و پزشکان و دندانپزشکان است.»
رئیس بسیج سازندگی سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان تأکید میکند: «بسیاری از عملهای جراحی در همان اردوهای جهادی انجام میشود و اگر هموطنی نیاز به جراحی بزرگتری داشته باشد، جهادگران با هزینه خودشان این بیماران را به شهر میآورند و در بیمارستانهای مجهز بستری و عمل میکنند؛ تاکنون از ویزیت گرفته تا درمان و دارو و عملهای جراحی هرگز از هموطنان کمبرخوردار هزینهای دریافت نشده و همه خدمات رایگان بوده است.»
تمرکز بر اشتغال خرد و خانگی
در بخش عمرانی، شاید پروژهها کوچک باشند، اما بسیار مهم و حیاتی هستند. به عنوان مثال، ساخت مدارس کانکسی و تعمیر مدارس فرسوده، احداث پلهای روستایی، دیوار حائل و راههای دسترسی و همچنین برقرسانی و اصلاح شبکههای فرسوده، هرکدام به نوبه خود مشکل بزرگی از مناطق محروم را حل میکنند.
در هرمزگان، اقتصاد مقاومتی فقط یک شعار نیست و در عمل میتوان آثار آن را مشاهده کرد. اقتصاد مقاومتی در این استان، به دلیل شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی، مسیر متفاوتی را نسبت به استانهای مرکزی کشور طی میکند. بسیج سازندگی با تمرکز بر اشتغال خرد، خانگی و زنجیرهای، تلاش کرده است معیشت پایدار برای خانوادهها ایجاد کند.
به گفته محمدامین صراحت، جهادگر فعالی که سال هاست مدیریت چند گروه را برعهده دارد با بیان اینکه اقلام و حوزههای اصلی تولید در استان هرمزگان بسیار متنوع است، میگوید: «شیلات و آبزیپروری، پرورش ماهی در قفس، پرورش میگو در سواحل شرقی استان و فرآوری و بستهبندی محصولات دریایی از جمله کارهایی هستند که گروههای جهادی با حضور جهادگران متخصص در دستور کار دارند تا علاوه بر آموزش و ایجاد شغل پایدار، کاری کنند در برخی روستاها مهاجرت معکوس صورت بگیرد.»
وی با اشاره به کشاورزی سازگار با اقلیم هرمزگان ادامه میدهد: «تولید خرما و فرآوردههای جانبی آن، کشت گیاهان دارویی مقاوم به خشکی و توسعه گلخانههای کوچک مقیاس از جمله طرح و برنامههایی است که با حمایت خوب بسیج سازندگی استان پیش میرود.»
این جهادگر فعال، صنایع دستی و مشاغل خانگی را هم از جمله زمینهها برای توانمند کردن ساکنان مناطق کمبرخوردار میداند و توضیح میدهد: «حصیربافی، سوزندوزی و صنایع دریایی در کنار بستهبندی خانگی موادغذایی بومی و تولید پوشاک محلی و محصولات فرهنگی در روستاها خوب جواب داده و جوانان زیادی را به خود جذب کرده است.»
در کنار تمام کارهای گروههای جهادی، پرورش دام سبک و طیور بومی، پرورش بز و گوسفند مقاوم به گرما و راهاندازی واحدهای کوچک تولید قارچ و انواع سبزیجات هم روستاهای زیادی را از فقر مطلق و محرومیت رهانیده است.
پرداخت تسهیلات قرضالحسنه اشتغالزا
آنچه امروز در هرمزگان جریان دارد، صرفاً اجرای پروژههای عمرانی یا پرداخت تسهیلات نیست، بلکه جریانسازی اجتماعی برای توسعه عادلانه است. بسیج سازندگی و گروههای جهادی، با پرکردن شکاف میان مردم و توسعه، نقش مکمل و گاه پیشبرندهای در کنار دستگاههای اجرایی ایفا کردهاند.
فرمانده سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان با اشاره به اقداماتی که در حوزه اقتصاد مقاومتی در هرمزگان صورت گرفته است، میگوید: «بسیج سازندگی هرمزگان در سالهای اخیر، بهویژه امسال، برنامه ریزیهای خوبی در زمینههای مختلف داشته که اقدامات عملیاتی آن با پرداخت تسهیلات قرضالحسنه اشتغالزا به هزاران نفر به نتایج مطلوبی رسیده است.»
سرهنگ پاسدار حسن صنعتکاران تصریح میکند: «ایجاد صندوقهای خرد محلی و تعاونیهای روستایی و آموزش مهارتهای فنی، بازاریابی و بستهبندی هم در لیست اقدامات در حوزه اقتصاد مقاومتی قرار دارد.»
به گفته این مسئول، اتصال تولیدکنندگان خرد به بازارهای محلی و استانی توانسته واسطهها را حذف و میزان سود تولیدکننده و رضایت مصرف کننده را افزایش دهد.
فرمانده سپاه امام سجاد (ع) هرمزگان توضیح میدهد: «حمایت از برندهای بومی و فروش اینترنتی محصولات نام برخی تولیدکنندگان را در کل ایران مطرح و محصولات استان را به دیگر هموطنان شناسانده است.»
براساس اعلام مسئولان، نرخ ماندگاری طرحهای اقتصاد مقاومتی در هرمزگان بالای ۸۰ درصد گزارش شده که نشاندهنده موفقیت مدل بومیسازیشده این طرحهاست. با این تفاسیر باید گفت که هرمزگان، با همه ظرفیتها و چالشهایش، امروز شاهد مدلی از پیشرفت است که از دل مردم میجوشد؛ مدلی که اگر تقویت و تداوم یابد، میتواند الگوی قابل تعمیمی برای سایر استانهای کمبرخوردار کشور باشد.
