جوان آنلاین: آلودگی هوا یک چالش جدی و یک تهدید برای سلامت و اقتصاد اصفهان است. با وجود قانون هوای پاک، اجرای ضعیف این قانون، کمبود منابع مالی و عدم حمایت کافی دولت، این وضعیت را تشدید کرده است. برای نجات اصفهان از این وضعیت، نیاز به اقدام جدی و هماهنگ دولت، شهرداری و بخش خصوصی است. نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، توسعه صنایع پاک، کنترل آلودگی صنایع، کاهش ترافیک و توسعه فضای سبز از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند به بهبود کیفیت هوا در اصفهان کمک کنند. اغراق نیست اگر بگوییم، آینده اصفهان به هوای پاک آن بستگی دارد، زیرا این امر نه تنها برای سلامت شهروندان ضروری است، بلکه در جهت جذب گردشگر و احیای اقتصاد شهر نیز اهمیت دارد.
اصفهان، نگین زلال ایران با تاریخ غنی و معماری بینظیر، همواره به عنوان یکی از مقاصد گردشگری مهم شناخته میشود. با این حال، آلودگی هوا به تدریج به عنوان یک چالش جدی، بر جذابیت این شهر تأثیر منفی گذاشته و این نگرانی وجود دارد که اگر اقدامات جدی صورت نگیرد، اصفهان محبوبیت خود را در بین گردشگران و ساکنان شهر از دست بدهد. گزارشها نشان میدهند آلودگی هوا در اصفهان در سال جاری در بیشتر مواقع در وضعیت قرمز و نارنجی بوده و گاهی به مرز بحران هم رسیده که این امر به طور جدی شرایط زیست محیطی آن را تحت تأثیر قرار میدهد. هر چند قانون هوای پاک، تصویب شده، اما نرسیدن بودجه و ضعف در بندهای آن و بیتوجهی دولت به حکمرانی قوانین وضعیت را خرابتر کرده است.
قاتلی به نام آلایندهها
با گذشت بیش از هشت سال از ابلاغ قانون هوای پاک، وضعیت آلودگیهوا در اصفهان همچنان وخیم است. براساس گزارشهای رسمی، ذرات معلق در اصفهان به طور مداوم از حد مجاز فراتر میرود و این امر باعث افزایش بیماریهای تنفسی و قلبی در میان شهروندان شده است.
آلودگی هوا به صورت مستقیم بر صنعت گردشگری اصفهان تأثیر منفی دارد. بسیاری از گردشگران، به ویژه گردشگران خارجی، به دلیل نگرانی از کیفیت هوا از سفر به نقاط آلوده وکثیف خودداری میکنند. همچنین آلودگی هوا باعث کاهش جذابیت شهر برای مسافران شده و تجربه آنها را به طور کلی تحت تأثیر قرار میدهد.
گردشگران به دنبال شهرهایی با هوای پاک و محیط زیست سالم هستند. آلودگی هوا میتواند به مرور اصفهان را به عنوان یک مقصد گردشگری ناخوشایند و غیر جذاب معرفی کند. این امر به کاهش تعداد گردشگران و به دنبال آن پایین آمدن درآمد حاصل از گردشگری منجر خواهد شد.
آنطور که گزارشهای رسمی نشان میدهند، در سال ۱۴۰۳، متأسفانه ۲۶۶ نفر در اصفهان به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست دادند و خسارت اقتصادی ناشی از این آلودگی به حدود ۸۱۰ میلیون دلار رسید. این آمار نشان میدهد که آلودگی هوا یک مشکل جدی و یک تهدید برای سلامت و اقتصاد شهر است.
قانون زمین مانده!
به گفته دکتر تورج حاجی رحیمیان، کارشناس حکمرانی شهری، آلودگی هوا در اصفهان به عوامل متعددی از جمله صنایع، حمل و نقل، موقعیت جغرافیایی و موارد دیگر مربوط است.
وی ادامه میدهد: «در بخش صنایع به صورت خاص، صنایع فولاد و ذوبآهن با حدود ۳۷ درصد، سهم قابلتوجهی در آلودگی هوا دارند. این صنایع با انتشار گازهای گلخانهای و ذرات معلق به شدت به آلودهشدن محیطزیست دامن میزنند. بخش حمل و نقل هم با حدود ۵۳درصد یکی دیگر از عوامل آلودهکننده هوا در اصفهان است. وجود ناوگان فرسوده، استفاده از سوختهای غیراستاندارد و ترافیکهای سنگین باعث افزایش آلایندهها و ذرات معلق شده است.»
حاجی رحیمیان با بیان اینکه در حمل و نقل هم ۷۰درصد آلودگیها به اتوبوسها و کامیونها مربوط است، میگوید: «این امر به دلیل فرسودگی ناوگان و استفاده از سوختهای بیکیفیت است.»
وی با اشاره به اینکه اصفهان در منطقهای قرار دارد که در معرض بادهای کم بوده و همین موضوع باعث انباشت آلایندهها در شهر میشود، میگوید: «از نظر موقعیت جغرافیایی، شهر اصفهان در درهای قرار گرفته که مانع از خروج آلایندهها میشود.»
ماده ۸ قانون هوای پاک تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی مالک وسایل نقلیه را مکلف کرده وسایل نقلیه خود را پس از رسیدن به سن فرسودگی از رده خارج کنند.
براساس ماده ۹ قانون هوای پاک وزارت کشور موظف است با همکاری وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی زمینه نوسازی ناوگان حملونقل عمومی شهری با اولویت شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت را ظرف مدت پنج سال از ابلاغ قانون از طریق کمک بلاعوض، یارانه، تسهیلات یا صفرکردن سود بازرگانی واردات خودروهای برقی - بنزینی (هیبریدی) و خودروهای الکتریکی و موتورسیکلت برقی به انجام برساند، اما با گذشت هشت سال از ابلاغ این قانون، شهرداری اصفهان برای نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی درگیر چالشهای متعدد است که ریشه آنها به نبود حمایت کافی دولت از اجرای قانون هوای پاک و مسائل مالی و اقتصادی بر میگردد و همین امر سبب شده جایگزینی خودروهای فرسوده با اتوبوسهای نو بسیار کند پیشبرود و تأثیر تعداد اندک اتوبوسهای نو بر هوا در شرایط کنونی محسوس نباشد. ماده ۱۰قانون هوای پاک نیز وزارت کشور را موظف کرده از محل درآمدهای عمومی شهرداریها و بودجه عمومی خود در قانون بودجه، ناوگان حمل و نقل عمومی درون شهری را به میزان سالانه ۵ درصد با اولویت کلانشهرها و شهرهای بالای ۵۰۰ هزار نفر جمعیت افزایش دهد.
