جوان آنلاین: «برای هانا» نمایشی از گروه هنر مقدس است که به تازگی به صحنه نمایش آمده. درپی اهداف و جریان شکلگیری تئاتر برای هانا، با مریم شعبانی، کارگردان این نمایش و مؤسس گروه نمایشی هنر مقدس، گفتوگو کردیم. او که پیش از به عهده گرفتن کارگردانی این نمایش نیز از فعالان عرصه هنر و به ویژه تئاتر بوده، درباره گروه هنرمقدس توضیح داد که این گروه از ابتدای فعالیت خود تا الان، به سراغ موضوعاتی با محوریت زنانه رفته و تئاترهای اجرا شده ازسوی این گروه، ویژه خانمها بوده و هست. سوژههای این گروه برای نمایش نیز یافتن زنانی از دل تاریخ است که داستانهایی شنیدنی برای روایت کردن دارند، اما تا کنون کمتر به سراغشان رفتهایم.
این کارگردان تئاتر در توضیح داستان نمایش گفت: برای هانا، درپی یافتن همین سوژههای تاریخی بود که پنج زن از دل آن سر برآوردند. زنی از ایران (مرضیه دباغ)، دو زن از عراق (بنتالهدی صدر وامجعفر)، زنی از لبنان (غاده چمران)، و در نهایت زنی از فلسطین (مادلین) که جوان ماهیگیری است از مهد مقاومت امروز در جهان. در این نمایش زنانه، ضدقهرمان انتخاب شده هم زنی است به نام گلدامایر که نخستوزیر سابق اسرائیل بوده است.
او همچنین درباره جریان پایش کاراکترهای داستانی برای هانا گفت که در تحقیقات اولیه این تئاتر و درپی سوژهیابی برای اجرا، بیش از ۱۵۰ شخصیت مؤثر در جریان مقاومت بینالملل یافت شد. پس از آن، به سراغ گزینش و انتخاب از میان این ۱۵۰ نفر رفتند. انتخابی سخت که ملاکش روایتمندی و دراماتیک بودن آن روایتها بود. علاوه بر اینها، چگونگی ربطدادن شخصیتها و داستانها به یکدیگر از جمله سختیهای پیشروی تیم پژوهش بود که شش ماه زمان برد.
به گفته کارگردان این نمایش، به جز زنان نام برده شده، زنی به نام هدیل هم جریان بخش این نمایش بوده. زنی با شخصیتی خیالین که نماد مقاومت بود، به همراه هانا دخترش که نجاتیافته از آتش است، پیوندی داستانی با اسطوره و آتشی که گلستان شد دارد و همین پیوند اسطورهای، هانا را به نماد سرانجام مقاومت، یعنی پیروزی تبدیل کرده است.
مریم شعبانی در خصوص روند پژوهشی انتخاب شخصیتهای برای هانا گفت: بخشی از پژوهش با روش کتابخانهای انجام شده و بخشی جدی از تحقیقات ما، میدانی بود. با خانمهای عراقی، لبنانی، فلسطینی، سوری و بوسنیایی نشستهایی برگزار کردیم که داستانهای برخی از این بانوان، پیش از اینها به ما منتقل شده بود، اما برخی را طی مطالعه به دست آوردیم. در مرحله اول پایش، حدود ۱۵ کاراکتر انتخاب کردیم که، چون محدودیت انتخاب داشتیم، مجبور بودیم کسانی را انتخاب کنیم که حلقه اتصال داستانی با یکدیگر داشته باشند. از قضا خانمهایی که در نهایت انتخاب شدند، حلقه اتصالی تاریخی در واقعیت باهم داشتند و طی دیدارهایی که میانشان صورت گرفته بود، آشنایی پیشین با یکدیگر داشتند.
این مدرس تئاتر درباره جنس مقاومت و شباهت و تفاوتهایی که میان مقاومت زنان این داستان وجود داشت توضیح داد: من فکر میکنم مقاومت و مبارزه، هر دو برای آزادی و رهایی از ظلم هستند و این نقطه مشترک همه مبارزات است. هریک از این زنان، در وضعیتی از خفقان و استبداد بودند و تلاش کردند برعلیه آن استبداد حرکت کنند؛ یکی با شعر، یکی با اسلحه، یکی با تدریس، یکی با مادرانگی و دیگری با عشق. من معتقدم زمانی که جامعه دچار بحران میشود، این زن است که میتواند سرزمین را به آرامش برساند، زن است که میتواند نجاتبخش باشد. او با مهر خود، با تدبیر و تلاش و تربیت نسل، مولد امید است و این نقطه مشترک تمام زنان مقاومت و تمام زنان مبارز بوده و است.
مؤسس گروه هنر مقدس، درپی سؤالی که از مخاطب هدف این نمایش و جریان جذب مخاطبان جوان به این نمایش مطرح شد توضیحاتی ارائه کرد و گفت: همانقدر که فرم برای ما در این نمایش اهمیت داشت، ارائه محتوای جذاب هم برای ما مهم بود. جذابیت بصری و شگفتی محتوایی هردو برای ما در اجرای این اثر دارای اهمیت بودند. در این اثر چیزی حدود ۱۵ پرفورمنس داشتیم که هرکدام در خدمت بالا بردن هیجان کار بودند. علاوهبر اینها، حدود چهار الی پنج کرال به زبانهای فارسی، عراقی، عبری و فلسطینی داشتیم؛ آوازهای تکخوانی، بهرهگیری از اجرای گروه کودک که بتوانیم آن شادی و نشاطی که در کودک هست را در صحنه اجرا به تماشا بنشینیم، طراحی نور و صحنه و موسیقی و همه اینها در کنار هم اثری فاخر در هنر را عرضه کرد که برای مخاطب جذاب باشد. از طرفی هدف دیگر آن، ارائه محتوایی کاربردی برای مخاطب امروز بود که مقاومت را بهتر بشناسد و گرههای ذهنیاش را درباره مقاومت بگشاید.
برای هانا تا ۳ بهمن ماه روی صحنه میایستد. مقاوم و پا برجا و همچون مقاومتی زنانه در جهانی مردانه به دنبال سکویی برای پرش است.
