جوان آنلاین: شهر در روزهای اخیر شاهد صحنههایی تلخ از هتکحرمت مساجد بود، اماکن مذهبیای که همواره نمادی از آرامش، وحدت و پناهگاه امن بوده و هستند. طبق آمار اعلام شده از سوی مدیران شهری، ۶۱ مسجد در ۱۶ منطقه از پایتخت، قربانی توطئهای شوم شدند که هدف آن، نهتنها آسیبرساندن به اماکن مذهبی، بلکه هدف قرار دادن قلب ایمان و آرامش شهروندان هم بود. این اتفاق اما، فقط محدود به تهران نماند، چراکه در شهرهای دیگر نیز آسیبهایی به مساجد وارد شد؛ از تخریبهای جزئی گرفته تا آسیبهای جدی و از بین رفتن تجهیزات، که بازسازی آنها، نیازمند عزم جدی و تلاش بیوقفه مسئولان و مردم است.
هر چند دشمن تمام تلاشش را کرد تا با ایجاد رعب و وحشت و اقدامات داعشگونه به اهداف شوم خود دست پیدا کند، درست در اوج اغتشاشات بیسابقه، نشانههایی از مقاومت و همدلی مردمی نیز به چشم میخورد؛ اینکه عمده مساجد حتی در بحبوحه آشوب، درهایشان روی مؤمنان باز بود و با برگزاری نماز جماعت، پیام امید و پایداری را به گوش هموطنان و صدالبته جهانیان رساند.
آسیب جدی به ۲۱ مسجد
در بحبوحه اغتشاشات اخیر، حرمت مساجد تهران زیر پا گذاشته شد. این اماکن مذهبی، مورد حمله قرار گرفتند و خسارات سنگینی متحمل شدند. حجتالاسلام سید محمد آقامیری، رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران با اشاره به این اتفاق گفت: «یکی از مهمترین مکانهایی که اغتشاشگران و تخریبگران در روزهای گذشته به آن حمله کردند، مساجد بود. گویا این افراد با خانه خدا مشکل داشتند.»
او با ارائه آمار و ارقامی از خسارات وارد شده، اظهار داشت: «از ۲۲ منطقه در تهران، اغتشاشگران در ۱۶منطقه به مساجد آسیب زدند و جمعاً ۶۱ مسجد دچار آسیبدیدگی شدند.» حجتالاسلام آقامیری با اشاره به وخامت اوضاع در برخی از این اماکن ادامه داد: «از این تعداد، ۲۱مسجد آسیبدیدگی جدی دارند و نیازمند بازسازی کامل و نازککاری هستند، چراکه تقریباً تمام تجهیزات آنها از بین رفته و باید دوباره احیا شوند.»
رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران با اشاره به آسیبهای محدودتری که به ۴۰ مسجد دیگر وارد شده، بیان کرد: «آسیب به در و دیوار و نمای این مساجد بیشتر بوده است.»
او با اشاره به نقش شهرداری در بازسازی مساجد تصریح کرد: «ما با ائمه و هیئت امنای مساجد صحبت کردیم و قرار شد شهرداری در بازسازی مساجد مشارکت کند، چراکه خود مردم نیز خواهان نوسازی مساجد هستند و شهرداری صرفاً در کنار آنها به کمک خواهد آمد تا در سه ماه آینده مساجد آسیبدیده احیا شوند.» حجتالاسلام آقامیری افزود: «شهرداری تماماً در کنار این افراد میایستد تا به سرعت این مساجد بازسازی شوند، اما تجهیزات مسجد را خود مسجدیها و هیئت امنای مسجد تهیه میکنند.»
رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران با اشاره به همدلی و تعهد مردمی در این زمینه گفت: «اولویت با کمک مردم در بازسازی است. خیلی از مردم به دلیل احساس تعلق به مسجد محل خودشان، اعلام آمادگی کردهاند تا در بازسازی مسجد کمک کنند.»
حجتالاسلام آقامیری در پایان با اشاره به پایداری مراسم عبادی ساعتی در مساجد آسیبدیده اظهار داشت: «مساجد آسیبدیده از اغتشاشات هم اکنون هم برای نماز جماعت برقرار هستند و اجازه ندادند نماز جماعت تعطیل شود. در برخی از همین مساجد، در پیادهروها و حیاط مساجد فرش پهن میکنند و نماز برگزار میشود.» او با اشاره به اهمیت این اماکن در محلههای مختلف بیان کرد: «این مساجدی که مورد حمله قرار گرفتهاند، جزو مساجد محوری ما هستند و اتفاقاً باعث شده اقبال مردم به این مساجد بیشتر شود.»
پیش از این نیز، علیرضا نادعلی، سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران در این رابطه گفتهبود: «خسارات و آسیب دشمنان به زیرساختهای خدمت به مردم از جمله زیرساختهای فرهنگی همچون مساجد و تکایا، احساسات مردم را جریحهدار کردهاست.» او افزود: «ما هم به عنوان دستگاه خدماترسان در شهرداری و شورا در کنار مردم هستیم و هر کاری بتوانیم برای ترمیم و بازسازی انجام خواهیم داد.»
آغاز بازسازی
در پی تعرض به مساجد در جریان اغتشاشات اخیر، علیرضا زاکانی، شهردار تهران نیز، روز پنجشنبه با ائمه جماعات این اماکن دیدار و بر تعهد شهرداری به بازسازی کامل و سریع مساجد تأکید کرد.
زاکانی در این دیدار با اشاره به تجربه موفق شهرداری در بازسازی واحدهای آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه گفت: «شهرداری تهران تجربه خوبی از بازسازی واحدهای آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه دارد. این تجربه که افتخاری برای کشور نیز است، امروز در خدمت بازسازی مساجد و تکایای آسیبدیده از اغتشاشات اخیر قرار خواهد گرفت.»
شهردار تهران با بیان اینکه شهرداری تهران خود را موظف به بازسازی کامل کالبد مساجد آسیبدیده میداند، اظهار داشت: «از یکشنبه با تعیین پیمانکاران، فرآیند بازسازی مساجد در مناطق آغاز خواهد شد.»
او با اشاره به اهمیت رفع آسیبهای ملزومات مساجد مانند منابر، فرشها و سیستمهای صوتی تصریح کرد: «در این بخش که عمدتاً از طریق کمکهای مردمی رفع میشود، شهرداری تهران خود را موظف به همکاری با متولیان مساجد میداند تا هر جا که کمکهای مردمی در رفع آن کفایت نکرد، شهرداری تهران بار بر زمین مانده را بردارد.»
زاکانی با ارائه آماری از مساجد آسیبدیده در تهران، گفت: «در اغتشاشات اخیر ۶۱ مسجد در ۱۶ منطقه تهران آسیبدیده است. ۴۰ مورد آسیبدیدگیها سبک است که فرآیند بازسازی آن به زودی و قبل از ماه مبارک رمضان به اتمام میرسد، اما فرآیند بازسازی سایر مساجد، به ویژه ۱۲ مسجدی که آسیب جدی دیدهاند، ممکن است تا پس از ماه رمضان طول بکشد.»
شهردار تهران با تأکید بر هدف دشمن از این اقدامات، گفت: «دشمن از مساجد ضربه خورده است به همین دلیل با آتش زدن آن به دنبال انتقامگیری بود. در برابر دشمن، مجموعه مدیریت شهری خود را متعهد میداند که مساجد و تکایای آسیبدیده را بهتر از قبل بازسازی کند.»
زاکانی همچنین با اشاره به تلاشهای شبانهروزی شهرداری گفت: «با کار شبانهروزی و دقیق، فرآیند بازسازیها در کمترین زمان ممکن به سرانجام خواهد رسید. همانطور که در اغتشاشات هفته اخیر نیز بلافاصله پس از فروکش کردن بحران، از همان ساعت ۱۲ شب پنجشنبه، شهرداری تهران شروع به رفع بخش قابلتوجهی از آسیبها و به همریختگیها در سطح شهر کرد.»
سنگر امنیت
در حالی که تلاشها برای بازسازی مساجد آسیبدیده آغاز شده، پیشنهادی برای بهرهگیری از ظرفیت این اماکن مقدس در تأمین امنیت محلهها نیز مطرح شدهاست.
مهدی سلطان احمدی، رئیس اندیشکده حیات طیبه، با اشاره به تحقیقات جامعهشناسی، بر نقش محوری مساجد در احیای محلهها گفت: «در جامعه مدرن، بسیاری از نیازهای حقیقی شهروندان زیر دست و پای بزرگی شهرها له میشود. عاقلانهترین محور برای احیای محلهها، مساجد آن محل هستند.»
سلطان احمدی با یادآوری تجربه موفق دهه ۶۰ گفت: «در آن دهه پرتلاطم، مساجد زنده بودند و بسیاری از مشکلات مردم در خود محلهها حل میشد و کار به دولت نمیرسید.»
او با اشاره به ناامنیهای اخیر ادامه داد: «دشمن به سمت ناامن کردن مساجدی رفت که فعال بودند تا مقاومتها از بین برود، اما الحمدلله با حضور بیسابقه اهالی محل در مساجد، کمر اغتشاشات شکست.»
این مقام مسئول با اشاره به پویش مردمی برای حضور در مساجد گفت: «این اتفاق نشان داد که واگذاری امورات یک محله، مانند امنیت، به مساجد، قدم بزرگی برای احیای محلههاست.» او در پایان پیشنهاد کرد: «بیاییم این تجربه را به صورت پایلوت اجرا کنیم و در صورت موفقیت، کارهای دیگری را نیز به مساجد واگذار کنیم.»
بیتردید بهرهگیری از ظرفیت مساجد در تأمین امنیت محلهها، پیشنهادی است که میتواند گامی بزرگ در احیای نقش محوری این اماکن در جامعه مدرن باشد. پرواضح است که تجربه حضور بینظیر مردم در مساجد، آنهم در بحبوحه آشوبها، گواهی بر آن است که این اماکن مقدس، میتوانند به عنوان کانون امید و مقاومت، در قلب شهر بدرخشند. اکنون، با همت جمعی و ارادهای پولادین، مساجد تهران نهتنها به شکوه سابق خود بازخواهند گشت، بلکه با نقش جدیدی در تقویت پیوندهای اجتماعی، به نمادی از ایستادگی و پایداری در برابر هرگونه تهدیدی تبدیل میشوند.
