جوان آنلاین: سیدجعفر شهیدی، استاد ادبیات فارسی، تاریخ اسلام و رئیس مؤسسه لغتنامه دهخدا، دانشمندی از نسل آخرین علامههاست؛ استادی که در چند رشته صاحب نام و نظر بود.
به گزارش ایرنا، بیست و سوم دی ماه سالروز درگذشت یکی از بزرگان فرهنگ و ادب فارسی است، یکی از آخرین استادان ایرانی که لقب علامه را به خود گرفت.
سید جعفر شهیدی، تاریخپژوه، مترجم، پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی و استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران در سال ۱۲۹۷ در بروجرد چشم به جهان گشود. دوران تحصیل ابتدایی و اندکی از متوسطه را در بروجرد گذراند و سپس ادامه آن را در تهران به انجام رساند و در حوزه علمیه قم و حوزه علمیه نجف نزد بزرگانی، چون آیتالله سیدحسین طباطبایی بروجردی و آیتالله سیدابوالقاسم خویی به فراگیری علوم دینی مشغول شد و به درجه اجتهاد رسید. در ۱۳۲۷ بیماری، سبب بازگشت شهیدی به ایران شد. او پس از بازگشت، در دبیرستان ابومسلم مشغول به تدریس شد و با توجه به اهمیت مدرک تحصیلی در میزان حقوق، بدون شرکت در کلاسها لیسانس الهیات گرفت.
وی ابتدا به نام سجادی معروف بود، اما بعدها تغییر شهرت داد و با نام شهیدی در علمی و دانشگاهی شهرت یافت. شهیدی در ادامه تحصیل خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی تکمیل کرد و از محضر جلال همایی و بدیعالزمان فروزانفر بهره جست و سرانجام در سال ۱۳۴۰ با اخذ درجه دکترا در این رشته، در دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد. تدریس او در دانشگاه تا حدود سال ۱۳۴۵ ادامه پیدا کرد.
شهیدی در زمینههای ادبیات عرب و فارسی استادی بنام بود و همنشینی او با استادانی نظیر فروزانفر، دهخدا، همایی و محمد معین به اعتبار علمی او افزود. برخورد با محمد معین، باب آشنایی شهیدی با دهخدا را فراهم کرد. بعد از تشکیل مؤسسه لغتنامه دهخدا، دهخدا از سیدجعفر شهیدی دعوت به همکاری کرد و در نامهای نوشت: «او اگر نه در نوع خود بینظیر، ولی کمنظیر است». دهخدا در این نامه خواست به جای ۲۲ ساعت، به شهیدی شش ساعت تدریس اختصاص دهند تا وقتش را در لغتنامه دهخدا بگذراند.
بعد از درگذشت محمد معین، شهیدی مسئولیت این مؤسسه را بر عهده گرفت. از حدود سال ۱۳۴۵ به بعد دانشجویانش برای فراگیری دانش به لغتنامه میرفتند. شهیدی داماد سید غلامرضا سعیدی، نویسنده بیرجندی بود. وی دارای چند پسر و دختر است. یکی از فرزندان وی سید احسان شهیدی از طلاب حوزه علمیه قم بود که با آغاز جنگ ایران و عراق داوطلبانه به جبهه رفت و شهید شد.
در سابقه شهیدی، تدریس در دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ریاست مؤسسه لغتنامه دهخدا و مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی، وجود دارد، ترجمه شهیدی از «نهجالبلاغه»، برنده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۹ شد. این ترجمه و برخی از آثار وی همچون «تاریخ تحلیلی اسلام» و «پس از پنجاه سال» (با موضوع چرایی وقوع واقعه عاشورا) بارها تجدید چاپ شده است.
او همچنین از دانشگاه پکن دکتری افتخاری دریافت کرد و در سال ۱۳۷۴ نیز موفق به دریافت نشان درجه یک علمی از اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت ایران شد. از شهیدی، کتابخانهای ۳۰ هزار جلدی در نارمک تهران به جای مانده است. وی در سال ۱۳۷۴ منزل مسکونی خود در نارمک تهران را به شهرداری تهران واگذار کرد. این خانه در همان سال به کتابخانه عمومی دکتر شهیدی تبدیل شد.
پس از درگذشت دکتر شهیدی، اتاقی در این کتابخانه به موزه نگهداری برخی آثار او اختصاص داده شد.
سید جعفر شهیدی، ۲۳ دی سال ۱۳۸۶ از دنیا رفت. پیکر او از محل بنیاد لغتنامه دهخدا به سمت دانشگاه تهران تشییع و در امامزاده عبدالله (شهرری) دفن شد.
