جوان آنلاین: تک نرخی شدن ارز در اقتصاد کشور، پیامدها و آثار مثبت و منفی بر صنعت خودروسازی کشور دارد. اما پیش از تجربیات اثرات مثبت آن در بلند مدت، آزادسازی نرخ ارز در کوتاه مدت قیمتها را تحتتأثیر قرار میدهد؛ کما اینکه در چند روز گذشته شاهد این افزایش قیمت بودهایم. بررسی قیمت خودروسازان در ۱۸دی ۱۴۰۴ نسبت به ۱۱دی ۱۴۰۴ نشان میدهد، بخش عمدهای از خودروها با افزایش قیمت همراه بودهاند، هرچند در این میان چند مدل نیز کاهش قیمت یا ثبات را تجربه کردهاند. در میان محصولات ایرانخودرو، سورن پلاس (XU ۷ P) با افزایش ۴۰میلیونتومانی از یکمیلیاردو ۶۰ میلیون تومان به یکمیلیاردو۱۰۰میلیونتومان رسید. سورنپلاس فول و دنا پلاس دندهای نیز هر کدام افزایش ۲۰میلیونتومانی را ثبت کرده و به یکمیلیاردو۳۶۰میلیونتومان رسیدند. دنا پلاس توربو اتوماتیک آپشنال با رشد محدود ۱۰میلیونتومانی، اکنون یک میلیاردو۶۷۰میلیونتومان قیمتگذاری میشود. در خانواده پژو، پژو ۲۰۷ موتور TU ۳ و پژو ۲۰۷دندهای پانوراما ارتقا یافته هر کدام ۲۰میلیونتومان افزایش قیمت داشتهاند و به ترتیب به یکمیلیاردو۱۷۰میلیونتومان و یکمیلیاردو۴۴۰میلیونتومان رسیدهاند. پژو ۲۰۷اتوماتیک نیز با افزایش مشابه، یکمیلیاردو۵۶۰ میلیون تومان قیمت دارد. در بخش تارا، تارا دستی V ۱ با کاهش ۱۰میلیون تومانی به یک میلیاردو۴۳۰ میلیون تومان رسیده و تارا اتوماتیک V ۴ LX نیز افت ۲۰میلیونتومانی را تجربه کرده و یک میلیاردو ۶۷۰میلیون تومان قیمت دارد. خودروی ریرا نیز بدون تغییر، روی قیمت ۲ میلیاردو۳۰۰ میلیون تومان ثابت مانده است.
در محصولات سایپا، روند افزایشی پررنگتر بوده است. اطلس G دندهای با رشد ۳۰میلیون تومانی به یکمیلیارد تومان رسید و اطلس اتوماتیک نیز با افزایش ۲۰میلیون تومانی، یکمیلیاردو۲۲۰میلیون تومان قیمتگذاری شد. ساینا اتوماتیک و ساینا S هر کدام ۲۰میلیونتومان افزایش قیمت داشته و به ترتیب به ۹۶۰میلیونتومان و ۸۴۰میلیون تومان رسیدهاند. کوییک S نیز با افزایش ۱۵میلیون تومانی، اکنون ۸۰۵میلیون تومان قیمت دارد. در میان سدانهای سایپا، شاهین اتوماتیک G با افزایش قابل توجه ۴۰میلیونتومانی به یک میلیاردو۵۳۰میلیون تومان رسید و شاهین GL نیز با رشد ۳۵میلیون تومانی، یکمیلیاردو۳۲۰ میلیونتومان قیمتگذاری شد. همچنین سهند دندهای با افزایش ۳۵میلیونتومانی به ۹۳۵میلیونتومان و سهند اتوماتیک با افزایش ۱۰میلیونتومانی به یکمیلیاردو۲۱۰میلیون تومان رسیده است.
همچنین خودروهای وارداتی نیز با افزایش روبهرو بودند؛ این افزایش در شرایطی به بهانه ارز تک نرخی صورت گرفت که پیش از این خودروهای وارداتی با قیمت ارز حدود ۷۰ هزارتومانی وارد شده است.
تأثیر ارز بر قیمت مواد اولیه
تک نرخی شدن ارز در اقتصاد کشور، پیامدها و آثار مثبت و منفی بر صنعت خودروسازی کشور دارد. مواد اولیه مورد استفاده در صنعت خودرو دارای بخشهای مختلفی هستند. بخشی از این مواد اولیه، تولید داخل محسوب میشوند و منظور از مواد اولیه داخلی صرفاً آهن و آلومینیوم نیست؛ بلکه محصولات پلیمری و مواد پتروشیمی را نیز شامل میشود که قسمت عمده این مواد در بورس کالا عرضه و مطابق قانون بورس کالا، قیمت پایه آنها معادل ۸۰درصد قیمت جهانی با نرخ تبدیل ارز روز محاسبه میشود. تا پیش از افزایش اخیر نرخ ارز، مبنای محاسبه قیمتها با نرخهایی در حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان بود، اما در حال حاضر این نرخها با توجه به قیمتهای جدید ثبتشده در سامانههای رسمی، به محدوده ۱۱۲ تا ۱۳۴هزار تومان رسیده که در نتیجه آن، مواد اولیه داخلی به تبع این قانون و افزایش نرخ ارز مبنا، با رشد قیمتی مواجه خواهند شد.
از سوی دیگر در کنار مواد اولیه داخلی، بخشی از نیاز صنعت خودرو چه در قالب قطعات و چه مواد اولیه وارداتی، از طریق واردات تأمین میشود و این گروه نیز به دلیل افزایش نرخ ارز، تغییر نرخهای گمرکی و افزایش هزینه حوالههای ارزی، با افزایش قیمتی در حدود ۴۰تا ۵۰درصد مواجه شدهاند. بنابراین، در مجموع و بهطور میانگین، افزایش قابلتوجهی در قیمت مواد اولیه مورد نیاز صنعت خودرو رخ داده است.
کاهش تقاضاهای مصرفی
در کنار افزایش قیمت مواد اولیه، مؤلفه مهم دیگر در آینده بازار خودرو در سمت تقاضا قرار دارد. مصرفکنندگان خودرو توان خرید خودرو با قیمتهای بالا را ندارند. حتی اگر فرض کنیم بازار بهطور کامل رقابتی شود، واردات آزاد، محدودیتهای ارزی کاهش یابد و قیمتگذاری دستوری حذف شود، باز هم قیمت خودروهای داخلی به سطوح بسیار بالایی خواهد رسید و پرسش اساسی این است که چه درصدی از جامعه توان خرید خودرویی با چنین قیمتهایی دارند؟
کارشناسان تأکید دارند با توجه به افزایش نامتعارف، کاهش تقاضا امری اجتنابناپذیر خواهد بود و به دلیل پایین بودن سطح دستمزدها، کاهش درآمد سرانه و افزایش نرخ تورم، توان خرید واقعی خودرو در جامعه بهشدت کاهش یافته و با توجه به شرایط جدید قیمتی، انتظار میرود بازار خودرو حداقل در یک بازه یکساله آینده با کاهش شدید تقاضا مواجه شود.
مازیار بیگلو، دبیر انجمن سازندگان قطعات و مجموعههای خودرو پیشبینی کرد که با تک نرخی شدن ارز قیمتها با رشد ۳۰تا ۴۰درصدی در ابتدای عرضه مواجه خواهند شد و حتی پس از ورود این مواد به بورس کالا، سازوکار عرضه و تقاضا میتواند منجر به افزایش بیشتر قیمتها نیز شود.
وی با بیان اینکه این افزایش قیمت مواد اولیه مستقیماً بر بهای تمامشده خودروسازان اثر میگذارد افزود: برای مثال در صنعت خودروسازی ایران، حدود ۵۰درصد قیمت تمامشده خودروها، مربوط به مواد اولیه است و حتی اگر صرفاً محاسبات را روی کاغذ در نظر بگیریم و فرض کنیم مواد اولیه بهطور متوسط ۴۰درصد افزایش قیمت داشتهاند، نتیجه آن افزایش حدود ۲۰درصدی در قیمت تمامشده خودرو خواهد بود. این محاسبه، فارغ از تبعات ثانویه و آثار غیرمستقیم افزایش نرخ ارز است.
افزایش عرضه خودروهای وارداتی بازار را مدیریت میکند؟
کارشناسان دو مؤلفه را در کاهش هیجانات بازار خودرو تأثیرگذار میدانند، یکی از این شاخصها، کاهش نرخ ارز پس از برنامه جدید دولت برای افزایش عرضه ارز و سیاستهای جدید ضدتورمی است و مؤلفه مهم دیگر افزایش عرضه خودرو تا پایان سال است. در خصوص خودروهای داخلی اگرچه خودروسازان با هدفگذاریهای تولیدی فاصله دارند، اما خبرها حاکی از این است که ۴ هزاردستگاه خودرو وارداتی تا پایان سال به کشور وارد میشود.
محسن دادرس، مدیر سامانه یکپارچه تخصیص خودروهای وارداتی با اشاره به عرضه حدود ۴ هزاردستگاه خودروی وارداتی تا پایان سالجاری گفت: تا کنون در سالجاری در چهار نوبت عرضه انجام شده و توانستیم محصولات ۳۱شرکت مختلف در قالب ۴۵مدل خودرو را به متقاضیان عرضه کنیم.
