جوان آنلاین: هر چیزی هم که قیمتش گران شود این یک کالا انگار مورد حمایت جدی دولت و مجلس است! ماجرایی که موجب شده تا سیگار از ارزانترین کالاها در کشور باشد و در بودجه ۱۴۰۵ هم بر خلاف بسیاری از حوزه ها، مالیات بر سیگار افزایش قابل توجهی نداشته! در حالی که بنا به اذعان کارشناسان یکی از راهکارهای کنترل مصرف دخانیات افزایش مالی مالیات برخرده فروشی سیگار است، اما این کالا از حمایتی عجیب برخوردار است و همواره به گونه قیمت گذاری میشود که مشتریهایش را از دست ندهد! بگذریم از اینکه دخانیات سالانه ۶۰ هزار نفر را به کام مرگ فرو میبرد و ۱۰ برابر میزان مالی مالیات بر سیگار هزینههای ناشی از مصرف دخانیات بر سلامت است. مالیات پایین و ارزانی سیگار حالا دیگر صدای برخی از اعضای کمیسیون بهداشت مجلس را هم درآورده است، به گونهای که فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هشدار داد نرخ فعلی مالیات نهتنها بازدارنده نیست، بلکه به ترویج مصرف نیز دامن میزند.
این روزها که با اجرای طرح تک نرخی شدن ارز قیمت بسیاری از کالاهای اساسی سر به فلک کشیده و حتی حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای دارو و تجهیزات پزشکی صدای وزیر بهداشت را هم در آورده، اما خبری از افزایش قیمت سیگار و مواد دخانی نیست! همچنانکه فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با انتقاد از پایین بودن مالیات دخانیات در لایحه بودجه ۱۴۰۵ تصریح کرد: در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی مانند گوشت، مرغ و تخممرغ با جهشهای تورمی روبهرو بوده، افزایش مالیات سیگار همچنان با مقاومت مواجه است و هر بار که وزارت بهداشت و کارشناسان این موضوع را مطرح میکنند مافیای دخانیات مانع اجرای سیاستهای بازدارنده میشود، در حالی که نرخ فعلی مالیات نهتنها بازدارنده نیست، بلکه به ترویج مصرف نیز دامن میزند.
کنترل مصرف با افزایش مالیات بر دخانیات
افزایش مالیات بر دخانیات، یکی از سیاستهای موفق کاهش مصرف محصولات دخانی به حساب میآید.
به گفته علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت کشورها در راستای افزایش مالیات بر محصولات دخانی گام برداشتهاند و در زمینه کاهش مصرف این محصولات دخانی به نتیجه رسیدهاند. وی تصریح میکند: «متأسفانه، دستهای پیدا و پنهان بسیاری در کار هستند و مانع افزایش مالیات محصولات دخانی در کشور میشوند. سیگار جزو ارزانترین کالاهای کشور به حساب میآید.»
وی با تأکید بر اینکه بازار جهانی دخانیات محدود میشود و این در حالی است که کشورهای آسیایی و به ویژه ایران، بازاری جذاب برای شرکتهای دخانی قلمداد میشوند، میافزاید: «بررسیها بیانگر این است که شرکتهای دخانی حتی در زمان تحریم به راحتی میتوانند خط تولید و تجهیزات مورد نیاز خود را به کشور وارد کنند.»
معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره میزان تولید سیگار در کشور تصریح میکند: «گرچه وزارت بهداشت بر این باور است که میزان تولید سیگار از میزان مصرف بیشتر است، اما صنعت دخانیات اصرار میکند که میزان تولید سیگار در کشور را افزایش دهد. صنعت دخانیات معتقد است که میزان سیگار تولیدی در کشور کافی نیست و منجر به قاچاق سیگار در کشور میشود، اما چنین اظهارنظری یک آدرس اشتباه است.» از نگاه رئیسی توسعه صنعت دخانیات نقطهای تاریک و منفی برای کشور است. وی میگوید: «متأسفانه، مافیای دخانیات روزبهروز در حال توسعه صنعت دخانیات است. وزارت بهداشت وظایفی مانند هشداردادن و اطلاعرسانی در زمینه دخانیات را برعهده دارد. همچنین موضوع افزایش مالیات بر دخانیات نیز میبایست انجام شود که مایه تأسف است.»
معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه فروش محصولات دخانی در کشور بیضابطه است، تصریح میکند: «اگر مسائل و چالشهای حوزه دخانیات در کانون توجه قرار نگیرد، حوزه سلامت، قربانی اصلی این موضوع میشود.»
مقاومت در برابر مالیات سیگار
فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم با انتقاد از پایین بودن مالیات دخانیات در لایحه بودجه ۱۴۰۵ تصریح میکند: «در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی مانند گوشت، مرغ و تخممرغ با جهشهای تورمی روبهرو بوده، افزایش مالیات سیگار همچنان با مقاومت مواجه است و هر بار که وزارت بهداشت و کارشناسان موضوع افزایش مالیات دخانیات را مطرح میکند، مافیای دخانیات مانع اجرای سیاستهای بازدارنده میشوند، در حالی که نرخ فعلی مالیات نهتنها بازدارنده نیست، بلکه به ترویج مصرف نیز دامن میزند.»
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینکه مصرف دخانیات در حال تبدیلشدن به بخشی از اوقات فراغت برخی نوجوانان شدهاست، معتقد است این روند میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت جامعه به همراه داشتهباشد.
وی با هشدار نسبت به گسترش مصرف دخانیات در جامعه، این پدیده را یک چالش بزرگ اجتماعی میداند و تأکید میکند: «آسیبهای اجتماعی ناشی از مصرف سیگار و سایر مواد دخانی به طور نگرانکنندهای افزایش یافتهاست.»
نماینده مردم قزوین، آبیک و البرز در مجلس دوازدهم با اشاره به اینکه سیگار به عنوان دروازه ورود به بسیاری از آسیبهای اجتماعی، جرائم و بزهکاریها شناخته میشود، میگوید: «متأسفانه در سالهای اخیر شاهد ترویج گسترده مصرف سیگار، قلیان و سایر مواد دخانی در فیلمها، سریالها، شبکههای نمایش خانگی و فضای مجازی هستیم؛ روندی که دامنه آن به دختران نوجوان و حتی پسران کمسن نیز رسیده و این موضوع بسیار خطرناک است.»
دستگاهها برای مقابله با ترویج دخانیات ورود کنند
محمدبیگی همچنین با انتقاد از اینکه بازنمایی مصرف دخانیات در محصولات فرهنگی و رسانهای، به تدریج در حال تبدیل شدن به یک الگو و سبک زندگی است، میگوید: «این در حالی است که هشدارهای پزشکان، مسئولان دلسوز و جامعه سلامت کمتر مورد توجه قرار میگیرد.» به گفته وی، سیگارهای الکترونیکی نیز به دلیل ظاهر فریبنده، تأثیر بالایی بر نوجوانان گذاشته و به نوعی مرگ خاموش و نامرئی را در میان نسل جوان رقم میزنند. این نماینده مردم در مجلس خواستار ورود جدی وزارت بهداشت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاههای تبلیغی و فرهنگی کشور برای کنترل و مقابله با ترویج دخانیات شد و تأکید کرد که راهبردهای مقابله با دخانیات در اسناد بالادستی از جمله برنامه هفتم پیشرفت و مورد تأکید قرار گرفته است، اما اجرای مؤثر این سیاستها نیازمند عزم جدی دستگاههای اجرایی و همراهی همه نهادهای مسئول است.
