جوان آنلاین: مرگ یک کارمند آزمایشگاه مبارزه با طاعون در منطقه ایرکوتسک روسیه، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ابتلای او به طاعون ریوی را برانگیخته است. با این حال، مقام‌های روسیه اطلاعات محدودی درباره این پرونده منتشر کرده‌اند. آنها اعلام کردند که این زن به نوعی ذات‌الریه با منشأ نامشخص مبتلا شده بود، اما آزمایش‌ها ارتباط بیماری او را با عوامل بیماری‌زایی که در آزمایشگاه با آنها کار می‌کرد، تأیید نکرده‌اند. با وجود این، مراودات نزدیک ایران و روسیه نگرانی‌هایی را درباره احتمال سرایت این بیماری در کشورمان ایجاد کرده‌است، اما وزیر بهداشت، با اشاره به گزارش‌های مطرح‌شده درباره موارد طاعون در روسیه گفت: «مراقبت‌های بهداشتی در همه مرز‌های کشور در حال انجام است و دستورالعمل‌های لازم به مراکز بهداشتی و مرزی ابلاغ شده است و با توجه به اقدامات انجام‌شده، جای نگرانی وجود ندارد.»
روزی که آلبر کامو رمان طاعون را می‌نوشت شاید فکرش را نمی‌کرد در قرن ۲۱ دوباره هراس این بیماری و چالش‌هایش به جان مردم دنیا بیفتد، اما حالا مرگ یک بیمار مشکوک به طاعون ریوی در روسیه وحشت همه‌گیری یک بیماری دیگر را به جان دنیا انداخته است.
یک مرگ مشکوک
سازمان فدرال نظارت بر حقوق مصرف‌کنندگان و رفاه انسانی روسیه اعلام کرد که کارمند یک آزمایشگاه مؤسسه علمی ضد طاعون که دهم مهرماه ۱۴۰۵ جان باخت، برخلاف شایعه‌ها درباره ابتلا به عفونت خطرناک طاعون، به بیماری ذات‌الریه با علت ناشناخته مبتلا بوده‌است. فرماندار منطقه ایرکوتسک در سیبری روسیه هم عصر روز پنج‌شنبه اعلام کرد که قرنطینه‌ای که به دلیل مشاهده یک مورد ابتلا به ذات‌الریه در این منطقه اعمال شده‌بود، لغو شده‌است و ما طبق روال معمول در این منطقه فعالیت خواهیم کرد.
به گفته وی نتایج نزدیک به ۵ هزار نمونه آزمایشگاهی از افراد طی روز‌های اخیر، هیچ‌گونه ابتلا به بیماری‌های خطرناک را نشان نداد.
سازمان فدرال نظارت بر حقوق مصرف‌کنندگان و رفاه انسانی روسیه نیز اعلام کرد که زندگی در ایرکوتسک مطابق با الزامات ایمنی زیستی است، شرایط اضطراری شناسایی نشده‌است و خطرات همه‌گیری برای مردم وجود ندارد.
این سازمان روس اعلام کرد که اطلاعات مرتبط با نتایج پایش‌های بیماری در این منطقه را به سازمان بهداشت جهانی ارسال کرده و این سازمان بین‌المللی نیز موضع خود را درباره عدم وجود خطرات به دلیل ذات‌الریه در ایرکوتسک اعلام کرده‌است.
این سازمان مرجع در نظارت بر سلامت شهروندان در روسیه همچنین در بیانیه‌ای اعلام کرد: «اطلاعات منتشرشده درباره بروز دومین مورد بیماری در فردی که با کارمند جان‌باخته مؤسسه مقابله با طاعون در تماس بوده است، صحت ندارد.»
رشد ۲ برابری فروش یک رمان!
پس از انتشار خبر مرگ یکی از کارکنان مؤسسه مقابله با طاعون، فروش رمان «طاعون» تقریباً دو برابر شد، رمانی که در سال ۱۹۴۷ میلادی نوشته شده و تمثیلی فلسفی درباره همه‌گیری طاعون در یک شهر الجزایر است. در فضای روانی متأثر از شایعات و نگرانی‌ها در شبکه‌های اجتماعی، فروش رمان «طاعون» اثر آلبر کامو نویسنده فرانسوی در روسیه ۸۶ درصد نسبت به ماه‌های قبل افزایش یافت. پیش از این، سه کشور آسیای مرکزی شامل قرقیزستان، ازبکستان و مغولستان در پی مرگ یک پژوهشگر در آزمایشگاهی تحقیقاتی در روسیه و به دلیل نگرانی از شیوع طاعون ریوی تدابیر مرزی خود را با مسکو تشدید کردند.
انجام مراقبت‌های لازم در مرز‌های کشور.
اما آیا طاعون پشت مرز‌های ایران در کمین نشسته؟ این سؤالی است که محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به آن با اشاره به گزارش‌های مطرح‌شده درباره موارد طاعون در روسیه گفت: «مراقبت‌های لازم در همه مرز‌های کشور در حال انجام است و دستورالعمل‌های لازم به مراکز بهداشتی و مرز‌ها ابلاغ شده است.»
وی افزود: «مواردی در روسیه مطرح و از سوی سازمان جهانی بهداشت در حال بررسی است و هنوز اعلام رسمی از سوی این سازمان درباره این موضوع صورت نگرفته است، اما ما مراقبت‌های لازم را انجام داده‌ایم.»
بنا به تأکید ظفرقندی طی دو سه روز گذشته نیز دستورالعمل‌های لازم به مراکز مربوطه ابلاغ شده و اقدامات مراقبتی در حال انجام است، بنابراین جای نگرانی وجود ندارد.
عدم تأیید منابع معتبر
مینو محرز، فوق تخصص بیماری‌های عفونی هم درباره ادعای شیوع طاعون در روسیه این‌گونه توضیح داد: «طاعون در گذشته عمدتاً از طریق جوندگان و کک‌های آلوده منتقل می‌شد، اما در مطالب منتشرشده درباره روسیه ادعا شده‌است که این بیماری از طریق تنفس فردی که در آزمایشگاه فعالیت داشته، شیوع یافته است. با این حال، اطلاعات دقیقی درباره چگونگی وقوع این اتفاق در دست نیست.»
به گفته وی مطالبی در فضای مجازی منتشر شده که موجب نگرانی مردم شده‌است، اما تاکنون هیچ مرجع علمی این ادعا‌ها را تأیید نکرده‌است. اطلاعات موجود نیز عمدتاً به گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌ها محدود می‌شود.
محرز با اشاره به ماهیت بیماری طاعون گفت: «طاعون یک بیماری باکتریایی با منشأ حیوانی است که معمولاً از طریق جوندگان آلوده و کک‌های ناقل به انسان منتقل می‌شود. این بیماری در گذشته شیوع گسترده‌ای داشت و تلفات زیادی بر جای گذاشت.»
این متخصص بیماری‌های عفونی توضیح داد: «طاعون بر اثر باکتری ایجاد می‌شود و در گذشته بیماری بسیار خطرناکی بود و از علائم نوع غده‌ای آن می‌توان به تورم غدد لنفاوی، به‌ویژه در ناحیه کشاله ران، اشاره کرد. همچنین، این بیماری می‌تواند ریه‌ها را درگیر کند و مشکلات تنفسی به وجود آورد.»
به گفته وی برای این بیماری واکسن‌هایی در برخی شرایط و مناطق خاص توسعه یافته‌اند، اما واکسیناسیون عمومی گسترده‌ای علیه آن انجام نمی‌شود. محرز با تأکید بر ضرورت پیگیری اخبار از منابع معتبر خاطرنشان کرد: «مردم اخبار مربوط به این موضوع را از طریق مراجع علمی، وزارت بهداشت و نهاد‌های مسئول پیگیری کنند و به مطالب تأییدنشده‌ای که در فضای مجازی منتشر می‌شود، توجه نکنند. انتشار گسترده این ادعا‌ها در رسانه‌ها باعث نگرانی مردم شده‌است، در حالی که برای اظهارنظر قطعی درباره صحت و ابعاد این موضوع، به اطلاعات معتبر و تأییدشده نیاز داریم.»
آماده‌باش کامل
علیرضا رئیسی، معاون بهداشتی وزیر بهداشت هم با تأکید بر اینکه طاعون یک بیماری باکتریایی است، افزود: «همین موضوع باعث می‌شود نگرانی کمتری نسبت به بیماری ویروسی داشته باشیم.»
وی با اشاره به آماده‌باش انستیتو پاستور و آزمایشگاه‌های مرجع برای تشخیص و کنترل بیماری، افزود: «سازمان بهداشت جهانی نیز بیماری را رصد می‌کند و تاکنون مورد مشکوکی نداشته‌ایم.»
