جوان آنلاین: دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی در واکنش به لفاظیهای اخیر مقامات امریکا، به ویژه شخص رئیسجمهور و وزیر انرژی درباره باز بودن تنگه هرمز گفته که تنگه عملاً باز نیست و کشتیرانی در این آبراهه را نمیتوان صرفاً با صدور بیانیه از سر گرفت.
«تنگه هرمز باز است و تحت کنترل ماست»؛ گزارهای که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، چند ماهی است آن را به کار میبرد و حالا به وزیر انرژی او و برخی رسانههای امریکا هم رسیده است. ترامپ بامداد شنبه کار را به جایی رساند که گفت: «من اکنون تنگه هرمز را قلمرو امریکا میدانم» و باز هم ادعای خود را درباره اینکه ایرانیها دیگر نیروی دریایی یا هوایی، رادار یا تجهیزات فنی ندارند و هیچ قابلیت تولیدی هم ندارند، تکرار کرد. او روز شنبه پا را از این هم فراتر گذاشت و گفت: «آنها (ایران) اکنون در حال تغییر موضع هستند، زیرا وقتی کشوری دیگر نیروی دریایی و هوایی ندارد، حرف چندانی برای گفتن ندارد. نمیدانم اصلاً با چه کسی باید مذاکره کنم.» به تازگی، علاوه بر ترامپ، سه مقام دولت او یعنی وزیر انرژی، معاون رئیسجمهور و وزیر خزانهداری امریکا، ادعاهایی را درباره باز بودن تنگه هرمز مطرح کرده و مدعی شدند که روزانه بین ۱۰ تا ۱۵ میلیون بشکه نفت از این آبراه بینالمللی عبور میکند. آکسیوس دیروز از قول منابع امریکایی نوشته حدود ۴۰ تانکر نفت در شب جمعه از تنگه هرمز عبور کردند و به سمت مسیرهای عمان و مسیرهای امریکایی رفتند. این میزان معادل حدود ۱۶میلیون بشکه نفت است.
«کریس رایت»، وزیر انرژی امریکا، هم گفته که نیروهای ارتش این کشور سهشنبه هفته گذشته به انتقال بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت از طریق تنگه هرمز کمک کردند و افزود: «به لطف نیروی دریایی امریکا، نفت از تنگه هرمز عبور میکند. اگر مقادیر منتقل شده از طریق خطوط لوله را نیز اضافه کنیم، مجموع نفت خروجی از منطقه به ۲۰میلیون بشکه (در روز) نزدیک میشود.»
ایران در جایگاه دروازهبانی
با اینهمه، گزارش سیانان حاکی از این است که تنگه هرمز همچنان تا حد زیادی مسدود است و این یعنی ایران به برخی کشورها از جمله عراق، چین، هند و پاکستان برای عبور کشتیهایشان مجوز داده است. تردد کشتیها در تنگه هرمز به طور کلی بهشدت کاهش یافته است. دادههای آژانس دریایی بریتانیا میگوید که تعداد کشتیهای عبوری از تنگه هرمز به ۲۰درصد میانگین دوران پیش از جنگ کاهش یافته است. این آمار نشان میدهد که با وجود برخی بازگشاییهای گزینشی، این آبراه استراتژیک همچنان از حالت عادی خود فاصله زیادی دارد و اختلال در آن ادامه دارد که با موضعگیری عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، مبنی بر اینکه تنگه هرمز به طور کامل بسته نیست، بلکه فقط به روی دشمنان بسته است، همخوانی دارد. در یک کلام، ایران با این رویکرد «دروازهبانی گزینشی» به دنبال حفظ نفوذ خود، تثبیت حاکمیت مدنظر و پاداش دادن به متحدانش در برابر مخالفانش است. آرسنیو دومینگوئز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، به عنوان نهادی تخصصی وابسته به سازمان ملل، روز جمعه در مصاحبه با شبکه خبری بلومبرگ ادعاهای دونالد ترامپ و مقامهای دولت او درباره باز بودن تنگه هرمز را رد کرد. دومینگوئز تعداد کشتیهایی را که در حال حاضر از تنگه هرمز عبور میکنند، «بسیار اندک» توصیف کرد و بر اساس آن گفت: «روشن است که این تنگه عملاً باز نیست.» دومینگوئز با اشاره تلویحی به این نوع اظهارات مقامات دولت ترامپ گفت که «ما نمیتوانیم صرفاً با صدور بیانیه، فعالیت عادی کشتیرانی را از سر بگیریم.»
اروپا زیر فشار قیمت انرژی
در بحبوحه رجزخوانی امریکاییها در به راه انداختن جنگ اقتصادی علیه ایران، از یک سو چین تأکید دارد که بدون مجوز شورای امنیت، تحریمهای امریکا علیه ایران فاقد مبنای قانونی است. سخنگوی وزارت خارجه چین هم میگوید که چنین اقداماتی به حل مسائل کمکی نخواهد کرد و اختلافات باید از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک حلوفصل شوند. از سوی دیگر، همین حالا هم اثرات بسته ماندن تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی مشهود است. شوک تنگه هرمز اکنون از بازار نفت فراتر رفته و به گاز و فرآوردههای نفتی اروپا رسیده است. قیمت گاز طبیعی اروپا از حدود ۳۱ یورو پیش از تجاوز امریکا به ایران به حدود ۶۴ یورو افزایش یافته و بیش از دو برابر شده است. همزمان، قیمت گازوئیل اروپا بیش از ۷۰درصد افزایش یافته و بازار بنزین و سوخت جت نیز تحت فشار قرار گرفته است. این تحولات در حالی رخ میدهد که ترامپ مدعی باز بودن هرمز و کنترل امریکا بر این آبراه است. حال این سؤال پیش میآید که اگر تنگه هرمز باز است، چرا وضعیت اینگونه است؟
