جوان آنلاین: یک کارشناس اقتصادی با اشاره به تشدید فشارهای تورمی بر معیشت خانوارها، تقویت منابع در دسترس مردم برای تأمین کالاهای اساسی را ضروری دانست و اظهار کرد: افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی به ۱/۵ میلیون تومان و اعطای وام ۵ میلیون تومانی به هر فرد از محل پشتوانه یارانه نقدی، میتواند ضمن حفظ قدرت خرید خانوارها، از کاهش مصرف کالاهای ضروری و افت امنیت غذایی دهکهای پایین جلوگیری کند و با تحریک تقاضای مؤثر، بخشی از مشکلات واحدهای تولیدی را نیز کاهش دهد و در نهایت به افزایش تابآوری اقتصادی خانوارها در شرایط کنونی منجر شود.
ارسلان محمدی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با «جوان» با اشاره به اهمیت تقویت منابع در دسترس مردم در زمینه خرید کالاهای اساسی گفت: یکی از مهمترین اقدامات در حوزه حفظ قدرت خرید مردم و کاهش فشار بر معیشت خانوارهای ایرانی، بهویژه در شرایط اقتصادی کنونی که تورم و تحریمهای ظالمانه فشار مضاعفی بر سفرههای مردم وارد آورده است، مسئله تقویت مستقیم منابع در دسترس برای خرید کالاهای اساسی است. در این راستا، اصلاح مبلغ کالابرگ و اعطای وام خرید کالاهای اساسی به پشتوانه یارانه نقدی افراد از جمله اقدامات اصلی و راهبردی در شرایط فعلی اقتصاد است که به عنوان اولویت اول دولت در دستور کار قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به افزایش مبلغ کالابرگ به ۱/۵ میلیون تومان، ضرورتی برآمده از واقعیتهای اقتصادی، افزود: نخستین گام و اقدام راهبردی جهت صیانت از قدرت خرید خانوارها، تمرکز جدی دولت بر افزایش منابع کالابرگ الکترونیک است. با توجه به افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت اقلام موجود در سبد کالایی تعیینشده در زمان آغاز طرح کالابرگ یکمیلیون تومانی، تداوم این سقف پرداختی عملاً کارایی خود را از دست داده است. در حال حاضر، بر اساس مصوبات دولت و مجلس در دیماه ۱۴۰۴، افزایش مبلغ کالابرگ به حداقل ۱/۵ میلیون تومان برای هر نفر، ضرورتی اجتنابناپذیر است تا همپوشانی لازم میان حمایت دولتی و هزینههای واقعی سبد مصرفی ایجاد شود. این اقدام میتواند از کاهش کیفیت تغذیه خانوادهها جلوگیری کرده و امنیت غذایی دهکهای پایین را تا حد قابل قبولی تضمین کند.
این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: دومین اقدام حیاتی که دولت باید با جدیت پیگیری کند، اعطای وام ۵ میلیون تومانی به هر فرد به پشتوانه یارانه نقدی است؛ مدلی که پیشتر در دوران همهگیری کرونا با موفقیت اجرا شد و توانست به عنوان یک ضربهگیر مالی عمل کند. در این طرح، بازپرداخت اقساط وام بهطور خودکار و از محل یارانه نقدی ماهانه افراد انجام میپذیرد که این امر، ریسک عدم بازپرداخت را به حداقل رسانده و نیاز به طی کردن بروکراسیهای پیچیده بانکی و تأمین ضامن را از میان برمیدارد. با توجه به سوابق اجرایی موجود، این مدل از حمایت، سریعترین و بیدردسرترین راه برای تزریق نقدینگی خرد به سبد مصرفی خانوارهای نیازمند است.
محمدی با اشاره به سپر حمایتی بودن وام ۵ میلیون تومانی خرید کالاهای اساسی برای هر نفر از جمعیت یارانهبگیران خاطرنشان کرد: مزیت راهبردی وام ۵ میلیون تومانی در شرایط کنونی که کشور درگیر رویارویی همهجانبه با دشمنان امریکایی و صهیونیستی است، در نقش سپر حمایتی آن نهفته است. در شرایطی که دشمنان با هدف قراردادن معیشت مردم سعی در ایجاد نارضایتی دارند، تقویت قدرت خرید اقشار آسیبپذیر، پاسخی هوشمندانه و دفاعی محسوب میشود. این وام تا زمان پایان شرایط بحرانی، زمینه حفظ توانایی مردم در تأمین نیازهای اولیه را فراهم کرده و از آن مهمتر، از فشار مضاعف بر سفره مردم در پی افزایش احتمالی هزینهها در زمان جنگ جلوگیری میکند؛ اقدامی که مستقیماً به تقویت همبستگی ملی و تابآوری اقتصادی میانجامد.
وی افزود: اهمیت این وام ۵ میلیون تومانی در شرایطی که بخشهایی از کسبوکارهای خرد و خانگی به دلیل رکود اقتصادی دچار تعطیلی یا کاهش درآمد شدهاند، دوچندان میشود. بسیاری از خانوادهها که پیش از این به عنوان دهکهای متوسط شناخته میشدند، اکنون در معرض ریزش به دهکهای پایینتر قرار دارند و این کمک مالی میتواند مرهمی بر زخمهای معیشتی آنها باشد. دسترسی سریع به این تسهیلات باعث میشود که خانوارها بدون توسل به قرضهای پرهزینه یا کاهش ناگزیر مصرف کالاهای اساسی، بتوانند از این دوران سخت عبور کنند و کرامت انسانی آنها در مسیر مدیریت مالی خانواده حفظ شود.
محمدی در پایان گفت: اجرای توأمان افزایش کالابرگ و اعطای وام ۵ میلیون تومانی، علاوه بر اهداف معیشتی، یک اثر کلان اقتصادی دیگر نیز دارد و آن تحریک تقاضای مؤثر در اقتصاد است. وقتی قدرت خرید میلیونها نفر در بخش کالاهای اساسی افزایش یابد، تقاضا برای تولیدات داخلی (مانند محصولات کشاورزی، لبنیات، پروتئینها و سایر کالاهای اساسی) بالا میرود. این تقاضای تقویتشده، خود میتواند موتور محرکی برای واحدهای تولیدی کشور باشد که در شرایط رکود، با کمبود مشتری مواجه هستند. بنابراین، این طرح همزمان به نفع مصرفکننده (برای تأمین نیازها) و تولیدکننده (برای فروش محصولات) عمل میکند.