جوان آنلاین: کنتورهای هوشمند بهعنوان نسل جدید تجهیزات اندازهگیری برق، نقش مهمی در مدیریت مصرف، کاهش هزینه خانوار و افزایش پایداری شبکه ایفا میکنند و با ثبت و تحلیل مستمر اطلاعات مصرف، امکان آگاهی مشترکان از الگوی مصرف، شناسایی رفتارهای پرمصرف و دریافت هشدارهای لازم را فراهم میسازند. حامد احمدی، مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبکه توزیع توانیر، در گفتوگو با جوان از مزایا، مشوقها و آثار توسعه کنتورهای هوشمند بر کاهش مصرف برق، مدیریت بار و جلوگیری از خاموشیها میگوید.
کنتورهای هوشمند برق چه تفاوتی با کنتورهای معمولی دارند و چه کمکی به خانوادهها در کاهش مصرف میکنند؟
کنتورهای هوشمند نسل جدید تجهیزات اندازهگیری برق هستند که برخلاف کنتورهای معمولی، امکان ثبت، ارسال و تحلیل اطلاعات مصرف را بهصورت مستمر و از راه دور فراهم میکنند. این کنتورها به مشترکان کمک میکنند الگوی مصرف خود را بهتر بشناسند، زمانهای پرمصرف را شناسایی کنند و با مدیریت مصرف، هزینه برق خانوار را کاهش دهند. همچنین برای صنعت برق نیز امکان مدیریت بهتر شبکه و ارائه خدمات دقیقتر را فراهم میکنند.
آیا خانوادهها میتوانند از طریق کنتورهای هوشمند بهصورت لحظهای میزان مصرف برق خود را مشاهده و کنترل کنند؟
یکی از مهمترین مزایای کنتورهای هوشمند، امکان دسترسی مشترکان به اطلاعات مصرف در بازههای زمانی مختلف است که سازوکار انجام این موضوع از طریق سامانه برق من در حال پیادهسازی است. به این طریق اطلاعات مصرف ساعتی و مصرف انرژی روزانه از طریق سامانه برق من در اختیار مشترکان قرار میگیرد و به آنها کمک میکند میزان مصرف خود را پایش کرده و در صورت افزایش غیرعادی، ضمن دریافت هشدارهای لازم، اقدامات مقتضی برای کنترل مصرف را انجام دهند.
کنتورهای هوشمند چگونه زمانهای اوج مصرف را به مشترکان اطلاع میدهند و این موضوع چه تأثیری بر کاهش هزینه برق دارد؟
کنتورهای هوشمند و سامانههای متصل به آنها میتوانند از طریق پیامک، اپلیکیشنهای خدمات برق یا پنلهای اطلاعرسانی، ساعات اوج مصرف را به مشترکان اعلام کنند. اطلاع از این زمانها باعث میشود خانوادهها بخشی از مصرف غیرضروری خود را به ساعات کمباری منتقل کنند که علاوه بر کمک به پایداری شبکه برق، در صورت اجرای تعرفههای زمانبندی، میتواند موجب کاهش هزینه برق مصرفی نیز شود.
آیا نصب کنتورهای هوشمند میتواند به کاهش مبلغ قبض برق خانوار منجر شود؟ این کاهش بهطور متوسط چقدر است؟
کنتور هوشمند بهتنهایی مصرف را کاهش نمیدهد، اما با ارائه اطلاعات دقیق از مصرف و در کنار ایجاد آگاهی از میزان هزینه برق مصرفی، مشوقها و جریمهها، زمینه اصلاح رفتار مصرفی را فراهم میکند. مطابق بررسی تجربههای اجراشده در دنیا، خانوارهایی که بهصورت مستمر به اطلاعات مصرف از طریق این کنتورها توجه میکنند و از امکانات و ابزارهای موجود استفاده میکنند، میتوانند تا حدود ۲۵درصد در مصرف برق خود صرفهجویی داشته باشند که این موضوع مستقیماً در کاهش مبلغ قبض برق منعکس خواهد شد. با توجه به شرایط هر خانوار و همچنین بستههای تعرفه و تشویقی تعریفشده برای مشترک، این ارقام متفاوت خواهد بود.
کدام رفتارهای پرمصرف خانوار از طریق اطلاعات کنتورهای هوشمند بهتر شناسایی میشود؟
استفاده همزمان از چند وسیله پرمصرف، روشن ماندن طولانیمدت تجهیزات سرمایشی و گرمایشی، مصرف غیرضروری در ساعات اوج بار، مصارف غیرمتعارف برخی از تجهیزات ناشی از خرابی یا راندمان پایین، روشن ماندن وسایل برقی در زمان عدم حضور اعضای خانواده و همچنین افزایش غیرعادی مصرف در برخی ساعات شبانهروز از جمله رفتارهایی هستند که از طریق دادههای کنتورهای هوشمند بهخوبی قابل شناسایی و تحلیل خواهند بود.
خانوادهها چگونه میتوانند از دادهها و اطلاعات ثبتشده در کنتورهای هوشمند برای اصلاح الگوی مصرف خود استفاده کنند؟
خانوادهها میتوانند با بررسی روند مصرف روزانه و ماهانه، ساعات پرمصرف منزل را شناسایی و استفاده از وسایل پرمصرف را به زمانهای مناسب منتقل کنند. همچنین مقایسه مستمر میزان مصرف با دورههای قبل به آنها کمک میکند اثربخشی اقدامات مدیریت مصرف را ارزیابی و در جهت کاهش بیشتر مصرف برنامهریزی کنند. علاوه بر این، در صورت وجود تجهیزی با راندمان بسیار پایین یا دارای خرابی، با مشاهده توان مصرفی، امکان شناسایی آن تجهیزات میسر میگردد.
آیا کنتورهای هوشمند میتوانند مصرف پنهان وسایل برقی و دستگاههای در حالت آمادهبهکار را مشخص کنند؟
کنتورهای هوشمند بهطور مستقیم نوع وسیله برقی را تشخیص نمیدهند، اما با ثبت دقیق بار مصرفی در ساعات مختلف، میتوانند مصرف مداوم و غیرعادی را نشان دهند. این اطلاعات به مشترک کمک میکند مصرف پنهان ناشی از دستگاههای در حالت آمادهبهکار یا تجهیزات معیوب را شناسایی و نسبت به رفع آن اقدام کند.
چه مشوقهایی برای خانوادههایی که با کمک کنتورهای هوشمند مصرف خود را کاهش میدهند، قابل اجراست؟
طرحهای تشویقی متنوعی میتواند برای این دسته از مشترکان در نظر گرفته شود؛ از جمله تخفیف در قبوض برق، اعطای پاداش صرفهجویی، ارائه امتیازات در طرحهای مدیریت مصرف، اولویت بهرهمندی از خدمات هوشمندسازی و مشارکت در برنامههای پاسخگویی بار از جمله طرحهایی است که خصوصاً با حضور کارور برق در کشورمان عینیت پیدا خواهد کرد. هدف از این مشوقها، افزایش انگیزه برای مدیریت مصرف و مشارکت بیشتر مشترکان در حفظ پایداری شبکه برق است. با این حال، با توجه به پلهای بودن تعرفه برق مشترکین خانگی و افزایش تصاعدی مبلغ قبوض در صورت مصرف خارج از الگو، خانوادهها بهصورت قابل توجه از مزایای کاهش مصرف خود با ضوابط موجود نیز بهرهمند خواهند شد.
آیا کنتورهای هوشمند میتوانند از بروز خاموشیهای ناشی از مصرف بیش از حد جلوگیری کنند و چگونه به پایداری شبکه برق کمک میکنند؟
بله. کنتورهای هوشمند یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت بار شبکه هستند. این کنتورها با ارائه اطلاعات دقیق و برخط، امکان پایش لحظهای مصرف و امکان اجرای برنامههای مدیریت بار را فراهم میکنند. از این طریق میتوان مصرف را در ساعات اوج کنترل کرد، فشار وارد بر شبکه را کاهش داد و احتمال بروز خاموشیهای ناشی از اضافهبار را به حداقل رساند.
برای گسترش استفاده از کنتورهای هوشمند در منازل، چه آموزشها و زیرساختهایی باید در اختیار خانوادهها قرار گیرد؟
موفقیت طرحهای هوشمندسازی مستلزم توسعه زیرساختهای ارتباطی، سامانههای نرمافزاری کاربرپسند و آموزش عمومی است. خانوادهها باید با مزایا و نحوه استفاده از اطلاعات کنتورهای هوشمند آشنا شوند و امکان دسترسی آسان به اطلاعات مصرف خود را داشته باشند. همچنین توسعه اپلیکیشنهای کاربردی، خدمات پشتیبانی مناسب و فرهنگسازی مستمر میتواند نقش مهمی در افزایش مشارکت مشترکان و تحقق اهداف مدیریت مصرف ایفا کند.
