مهندس مصطفی متدین، مدیرعامل شرکت مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی در یادداشتی نوشت:
صنعت پتروشیمی در دهههای اخیر به یکی از ارکان اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ صنعتی که به دلیل برخورداری از مزیت منابع عظیم نفت و گاز، ظرفیت بالایی برای ایجاد ارزش افزوده، توسعه صادرات غیرنفتی و تقویت زنجیرههای صنعتی کشور دارد. در این میان، نقش «مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی» بهعنوان نهاد برنامهریز و هدایتکننده طرحهای توسعهای، در تحقق اهداف کلان اقتصادی کشور بسیار تعیینکننده است.
ایران با در اختیار داشتن یکی از بزرگترین ذخایر گاز طبیعی جهان و منابع قابل توجه هیدروکربوری، ظرفیت کمنظیری برای گسترش صنایع پتروشیمی دارد. بر اساس آمارهای رسمی، ظرفیت اسمی تولید محصولات پتروشیمی ایران در سالهای اخیر به حدود ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون تن در سال رسیده و برنامهریزیها برای افزایش این ظرفیت به بیش از ۱۳۰ میلیون تن در افق سالهای پیش رو انجام شده است. تحقق چنین اهدافی بدون مدیریت منسجم در طراحی، اولویتبندی و اجرای طرحهای توسعهای امکانپذیر نیست.
مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی در این میان نقشی کلیدی در تدوین راهبردهای توسعه، هدایت سرمایهگذاریها و تکمیل زنجیره ارزش ایفا میکند. یکی از چالشهای مهم اقتصاد ایران در حوزه انرژی، خامفروشی منابع هیدروکربوری است. توسعه صنایع پتروشیمی بهویژه در بخشهای پاییندستی میتواند با تبدیل خوراک نفت و گاز به محصولات با ارزش افزوده بالاتر، سهم قابل توجهی در کاهش خامفروشی داشته باشد. برای نمونه، تبدیل گاز طبیعی به محصولات پتروشیمی چندین برابر بیشتر از فروش مستقیم آن ارزش اقتصادی ایجاد میکند.
از سوی دیگر، صنعت پتروشیمی سهم مهمی در صادرات غیرنفتی کشور دارد. در سالهای اخیر، محصولات پتروشیمی بخش قابل توجهی از صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل دادهاند و در برخی سالها ارزش صادرات این بخش به بیش از ۱۵ میلیارد دلار رسیده است. مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی با برنامهریزی برای تکمیل زنجیرههای تولید، تنوعبخشی به محصولات و توسعه بازارهای صادراتی، میتواند نقش مهمی در تقویت جایگاه ایران در بازارهای منطقهای و جهانی ایفا کند.
علاوه بر ارزآوری، توسعه این صنعت میتواند محرک شکلگیری صنایع پاییندستی متعدد در کشور باشد. صدها واحد صنعتی در حوزههایی مانند پلاستیک، الیاف مصنوعی، لاستیک، مواد شیمیایی، قطعات صنعتی و بستهبندی به محصولات پتروشیمی وابسته هستند. گسترش هدفمند ظرفیتهای پتروشیمی میتواند به رونق این صنایع و ایجاد فرصتهای شغلی گسترده در بخشهای مختلف اقتصاد منجر شود.در این میان، مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی باید با نگاه راهبردی به توازن منطقهای در استقرار طرحها نیز توجه کند. توسعه قطبهای پتروشیمی در مناطق ساحلی و همچنین ایجاد زیرساختهای لازم برای صنایع پاییندستی در استانهای مختلف میتواند به توزیع متوازنتر فرصتهای اقتصادی در کشور کمک کند.
در نهایت، تحقق اهداف کلان اقتصادی کشور در حوزههایی مانند رشد تولید، افزایش صادرات غیرنفتی و ایجاد اشتغال پایدار، تا حد زیادی به نحوه مدیریت و هدایت صنایع پیشران وابسته است. صنعت پتروشیمی یکی از مهمترین این صنایع به شمار میرود و مدیریت توسعه آن میتواند با برنامهریزی دقیق، جذب سرمایهگذاری و تکمیل زنجیره ارزش، نقش مؤثری در تقویت بنیانهای اقتصادی کشور ایفا کند.
