جوان آنلاین: با نزدیک شدن به روزهای گرم سال، نگرانی درباره تأمین برق و احتمال خاموشیها دوباره به یکی از دغدغههای اصلی خانوارها و صنایع تبدیل شده است. مسئولان معتقدند عبور از پیک مصرف تابستان بیش از هر زمان دیگری به همکاری مشترکان و مدیریت مصرف انرژی وابسته است.
برق کالایی ارزشمند و پرهزینه است که از مرحله تولید تا انتقال، زنجیره گستردهای از خدمات و زیرساختها را در بر میگیرد. از این رو انتظار میرود در شرایط کنونی کشور، مدیریت مصرف بتواند صنعت برق را در عبور از روزهای اوج مصرف تابستان یاری کند و زمینه پشت سر گذاشتن تابستانی با کمترین محدودیت را فراهم آورد. بررسیها نشان میدهد؛ با توجه به ناترازی موجود در بخش انرژی و همچنین آسیبهایی که بهویژه در بخش گاز و میدان پارس جنوبی وارد شده است، صرفهجویی در مصرف برق، گاز و بنزین میتواند نقش تعیینکنندهای در عبور از شرایط پیشرو داشته باشد. در غیر این صورت، دولت ناچار به اتخاذ تدابیر سختگیرانهتر برای مدیریت مصرف خواهد شد.
در آستانه تابستان، نگرانیهایی درباره احتمال بروز خاموشیها مطرح شده است. اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، در این باره معتقد است نگرانی زمانی جدی خواهد بود که همکاری لازم در زمینه صرفهجویی صورت نگیرد. از سوی او، بخشی از ناترازی انرژی از سالهای گذشته وجود داشته و مردم نیز آثار آن را در تابستان و زمستان سال گذشته تجربه کردهاند، بنابراین موضوع جدیدی نیست و برخی کمبودها و محدودیتها پیش از این نیز وجود داشته است.
او همچنین با اشاره به آسیبهای وارد شده به زیرساختهای گازی کشور تأکید کرده است که بخش عمده برق کشور از گاز تأمین میشود و خسارتهای وارد شده به برخی تأسیسات گازی و پارس جنوبی میتواند فشار بیشتری بر تراز انرژی کشور وارد کند. با این حال، به اعتقاد او بهترین و کمهزینهترین راهکار برای عبور از این شرایط، صرفهجویی در مصرف حاملهای انرژی است.
برقآبیها دیگر پشتیبان گذشته نیستند
اگرچه طی سالهای اخیر توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در دستور کار قرار گرفته، اما وابستگی شبکه برق کشور به نیروگاههای حرارتی همچنان ادامه دارد و بخش عمده برق مصرفی از این طریق تأمین میشود.
در سالهای گذشته، نیروگاههای برقآبی به عنوان یکی از مهمترین پشتوانههای شبکه برق در دوره اوج مصرف عمل میکردند، اما کاهش ذخایر سدها و محدودیت منابع آبی باعث شده است ظرفیت عملی این نیروگاهها به شکل محسوسی کاهش یابد و نقش آنها در مدیریت بار شبکه محدودتر از گذشته شود.
کارشناسان معتقدند حتی آمادگی کامل نیروگاههای حرارتی نیز به تنهایی تضمینکننده عبور بدون مشکل از تابستان نخواهد بود. افزایش مصرف فراتر از پیشبینیها یا خروج ناگهانی بخشی از ظرفیت تولید میتواند ریسک بروز محدودیتهای مقطعی را افزایش دهد.
به اعتقاد کارشناسان، عبور پایدار از پیک مصرف علاوه بر توسعه ظرفیت نیروگاهی، نیازمند رفع چالشهای ساختاری صنعت برق، افزایش سرمایهگذاری، تنوعبخشی به منابع تولید و تسریع در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر است.
در این میان، اقداماتی ساده همچون خاموش کردن چراغهای اضافی، استفاده از وسایل برقی پرمصرف در ساعتهای غیر اوج مصرف، استفاده حداکثری از ظرفیت ماشین لباسشویی و ظرفشویی و خارج کردن وسایل برقی از پریز پس از پایان استفاده، میتواند تأثیر قابل توجهی در کاهش مصرف برق داشته باشد.
واقعیت این است که پاسخ پرسش «تابستان بدون خاموشی ممکن است؟» بیش از آنکه به ظرفیت نیروگاهها وابسته باشد، به میزان همکاری مشترکان در مدیریت مصرف گره خورده است. مسئولان تأکید میکنند در صورت همراهی مردم، امکان عبور از روزهای اوج مصرف با کمترین محدودیت وجود دارد، اما در غیر این صورت، ناچار به اجرای سیاستهایی خواهند بود که هزینه بیشتری برای مشترکان و اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت.
