خبرگزاری رویترز در گزارشی با بررسی شرایط دشواری که دونالد ترامپ رئیسجمهوری ایالات متحده پس از تجاوز به ایران در آن قرار گرفته، نوشت که او ممکن است به دنبال راهی برای خروج آبرومندانه از این شرایط یا پذیرفتن یک شکست راهبردی بلندمدت باشد. جوان آنلاین: ترامپ سه ماه پس از حمله به ایران با پرسش بزرگتری روبرو است؛ آیا او در حال واگذاری پیروزی است؟
به گزارش ایرنا، براساس گزارش این خبرگزاری انگلیسی، حفظ کنترل ایران بر تنگه هرمز و ادامه مقاومت تهران در برابر امتیازدهی هستهای، تردیدها درباره توانایی ترامپ برای تبدیل موفقیتهای تاکتیکی نظامی به یک پیروزی ژئوپلیتیک قانعکننده را افزایش داده است.
به عقیده برخی تحلیلگران، ادعاهای مداوم ترامپ در خصوص «پیروزی کامل» مقابل ایران توخالی به نظر میرسد؛ آن هم در شرایطی که دو طرف بین دیپلماسی شک برانگیز و تهدیدهای متناوب رئیس جمهوری آمریکا برای ازسرگیری حملات در نوسان هستند؛ حملاتی که بدون تردید واکنش ایران را در سراسر منطقه به دنبال خواهد داشت.
به نوشته تحلیلگر رویترز، ترامپ اکنون این ریسک را میکند که آمریکا و متحدان عرب حوزه خلیج فارس از وضعیتی به مراتب بدتر از این جنگ بیرون آیند و در مقابل، ایران اهرم فشار بیشتری به دست آورد.
در این میان در حالیکه برخی بر این عقیده اند که ممکن است ترامپ راهی برای خروج آبرومندانه از جنگ پیدا کند، گروهی دیگر چشمانداز تیرهای برای او پس از جنگ پیشبینی میکنند.
آرون دیوید میلر مذاکرهکننده پیشین خاورمیانه در دولتهای جمهوریخواه و دموکرات وضعیت جاری را اینگونه تشریح کرد: «سه ماه گذشته و حالا به نظر میرسد جنگی که قرار بود برای ترامپ یک پیروزی سریع و آسان باشد، در حال تبدیل شدن به یک شکست راهبردی بلندمدت است.»
به عقیده تحلیلگر رویترز، این موضوع برای ترامپ اهمیت ویژهای دارد؛ بهخصوص که وی حساسیت بسیاری نسبت به بازنده قلمداد شدن دارد؛ توهینی که خودش بارها علیه رقبایش به کار برده است.
تحلیلگران میگویند همین وضعیت ممکن است باعث شود ترامپ که هنوز هدف نهایی روشنی از این جنگ تعریف نکرده، در برابر هرگونه توافقی شبیه عقبنشینی از مواضع حداکثری وی یا تکرار توافق هستهای سال ۲۰۱۵میلادی مقاومت کند.
فشار و ناامیدی
به عقیده نویسنده این مطلب، جنگ ترامپ علیه ایران در حالی است که وی در کارزار انتخاباتی دولت دوم خود بر دوری ایالات متحده از جنگهای خارجی تاکید کرده بود، اما شخص وی اکنون ایالات متحده را وارد بحرانی کرده که میتواند آسیب ماندگاری به سابقه سیاست خارجی و اعتبار بینالمللی او وارد کند.
نویسنده خاطرنشان می کند ادامه بن بست واشنگتن - تهران در حالی است که وی در داخل با فشارهای بسیاری روبرو است؛ از جمله افزایش قیمت بنزین و کاهش محبوبیتش پس از ورود به جنگی که پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر (آبان) چندان محبوب نیست.
از همین رو برخی تحلیلگران معتقدند با گذشت ۶ هفته پس از آتش بس، ترامپ با انتخاب دشواری روبرو است: یا یک توافق ناقص را بهعنوان راه خروج بپذیرد، یا درگیری نظامی را تشدید کند و خطر بحرانی طولانیتر را بپذیرد.
برخی تحلیلگران همچنین میگویند ترامپ ممکن است تلاش کند تمرکز افکار عمومی را به سمت کوبا معطوف کند؛ به این امید که توجه از موضوع ایران تغییر کند و در جایی دیگر به پیروزی آسان دست یابد. اما در این صورت، ممکن است او چالشهای هاوانا را نیز همانند تهران دستکم بگیرد؛ همانطور که برخی دستیارانش در خفا اذعان کرده اند که ترامپ تصور میکرد عملیات علیه ایران شبیه ونزوئلا خواهد بود.
براساس این مطلب، اگرچه ترامپ همچنان مدافعان خود را دارد، اما نشانههای ناامیدی وی به دلیل ناتوانی در کنترل روایت جنگ دیده میشود. او بهشدت به منتقدانش حمله کرده و رسانههای خبری پوشش دهنده زوایای گوناگون جنگ با ایران را به «خیانت» متهم کرده است. او حتی شاهد شکافهایی میان جمهوری خواهان کنگره است.
اهداف متغیری که هنوز محقق نشدهاند
ترامپ گفته بود اهدافش از ورود به جنگ، جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هستهای و حتی سقوط جمهوری اسلامی است. اما هیچ نشانهای از رسیدن وی به این هدف دیده نمی شود و تحلیلگران نیز احتمال دستیابی دولت وی به این هدف را اندک می بینند.
جاناتان پانیکوف معاون پیشین افسر اطلاعات ملی آمریکا در امور خاورمیانه در این خصوص تشریح کرد که هرچند ایران در طول جنگ متحمل خساراتی شده است، اما مقامات ایران اکنون دریافتهاند که تا چه اندازه می توانند بر کشتیرانی در خلیج فارس احاطه داشته باشند.
پانیکوف که اکنون یکی از اعضای ارشد اندیشکده شورای آتلانتیک است، گفت: «آنچه آنها دریافته اند این است که می توانند از این اهرم فشار استفاده کنند و هزینه چندانی هم نپردازند.
ترامپ همچنین با پیامدهای کاهش بیشتر روابط با متحدان دیرینه اروپایی روبرو شده است؛ کشورهایی که به دلیل عدم مشورت واشنگتن با آنها پیش از حمله به ایران، درخواستهای او برای حضور مقابل تهران را رد کردند.
رابرت کیگان پژوهشگر ارشد اندیشکده بروکینگز در این زمینه استدلال کرد که نتیجه این جنگ حتی ضربهای تعیینکنندهتر به جایگاه جهانی آمریکا نسبت به خروج تحقیرآمیز این کشور از جنگهای طولانی و خونین ویتنام و افغانستان وارد می کند.
او چند روز پیش، در یادداشتی در همین زمینه با عنوان «کیش و مات در ایران» نوشت: «هیچ بازگشتی به وضعیت قبل وجود نخواهد داشت؛ هیچ پیروزی نهایی آمریکایی هم که بتواند آسیبهای واردشده را جبران یا خنثی کند، در کار نیست.»