جوان آنلاین: افزایش قیمت مواد غذایی در امریکا که با پیامدهای جنگافروزی سرکردههای این رژیم در غرب آسیا، بهویژه ایران ما مرتبط است، بستری برای تبدیل شدن به یک چالش اساسی است و طبق گزارش «بنک آو امریکا»، تورم واقعی مواد غذایی در ماه مارس (فروردین) با جهشی ناگهانی به ۹/۷ درصد رسیده است. گوجهفرنگی ۱۰۲ درصد، سبزیجات ۹۰ درصد و گازوئیل نیز ۸۸ درصد گرانتر شدهاند. تحلیلگران این بانک تأکید میکنند که این فقط شروع موج جدید گرانیهاست و هزینههای سوخت و کود شیمیایی هنوز کامل به قیمتها اعمال نشده است و فشار بیشتری بر سفرهها در ماههای آینده انتظار میرود. نظرسنجیها نیز نشان میدهد حدود ۶۳ درصد از امریکاییها معتقدند وضع مالی خانوادهشان در ماههای اخیر به دلیل افزایش قیمت سوخت به طور منفی تحت تأثیر قرار گرفته است.
وقتی صحبت از جنگ میشود، بسیاری به پایگاهها و تجهیزات نظامی فکر میکنند و جنگ تا امروز، با صدای جنگنده و انفجار تداعی میشود، اما برای یک خانواده عادی امریکایی نخستین نشانههای آن در پمپ بنزینها و فروشگاهها به چشم میخورد و هزینه آن پیش از آنکه در بودجههای کلان دولتی دیده شود، از کیف پول آنها کسر شده است.
در هفته گذشته، تصاویری از امریکا به جهان مخابره شد که هزاران خانواده امریکایی در شهر لسآنجلس ساعتها در صفهای طولانی خودروها منتظر ماندند تا بتوانند کمکهای غذایی دریافت کنند. این صحنهها در حالی رقم خورد که قیمتها در پی حدود چهار ماه جنگ با ایران، به بالاترین سطح خود رسیده است.
در نقطهای کاملاً متفاوت از این واقعیت تلخ، دونالد ترامپ، رئیس رژیم امریکا، در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا مشکلات مالی شهروندانش میتواند بر تصمیمهای او برای خاتمه جنگ تأثیر بگذارد یا خیر، صراحتاً اعلام کرد: «حتی ذرهای». اما این اظهارات در حالی بیان شد که نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس نشان میدهد حدود ۶۳ درصد از امریکاییها معتقدند وضع مالی خانوادهشان در ماههای اخیر به دلیل افزایش قیمت سوخت بهطور منفی تحت تأثیر قرار گرفته است و نظرسنجیهای اخیر همچنین نشان میدهد بخش بزرگی از مردم امریکا و به عبارتی شش نفر از هر ۱۰ نفر، معتقدند اقتصاد در مسیر بدتری حرکت میکند و قیمت کالاهای اساسی همچنان افزایش خواهد یافت. افزایش هزینههای انرژی، غذا و خدمات درمانی، از عوامل اصلی این نگرانی عنوان شده و بسیاری از خانوارها نسبت به توانایی پرداخت هزینههای ماهانه خود ابراز نگرانی کردهاند.
نرخ تورم امریکا به اوج ۳ ساله صعود کرد
نرخ تورم در امریکا طی ماه مارس به دلیل جنگ با ایران و افزایش قیمت بنزین شاهد جهش شدیدی بود. قیمتهایی که مصرفکنندگان امریکا برای طیف وسیعی از کالاها و خدمات میپردازند، در ماه آوریل با سرعتی سریعتر از حد انتظار افزایش یافت و نگرانیهای بیشتری را در مورد تأثیر تورمی بر اقتصاد این کشور ایجاد کرد. تورم واقعی مواد غذایی در ماه مارس (فروردین) با جهشی ناگهانی به ۹/۷ درصد رسیده است. گوجهفرنگی ۱۰۲ درصد، سبزیجات ۹۰ درصد و گازوئیل نیز ۸۸ درصد گرانتر شدهاند. علاوه بر این افزایش قیمت بنزین و سایر اقلام خوراکی نیز بر هزینه خانوادهها تأثیر منفی داشته است. نکته مهم اینجاست که این بحران صرفاً یک پیامد طبیعی بازار نیست، بلکه محصول مستقیم بحرانی است که سیاست خارجی تهاجمی واشنگتن در منطقه ایجاد کرده است.
جنگ ۳۰۰ دلار از جیب هر امریکایی کم کرد
همچنین از زمان شروع جنگ با ایران، قیمت بنزین در امریکا به میانگین ۵۰/۴ دلار در هر گالن رسیده و مصرفکنندگان تنها در ۱۰ هفته گذشته، ۴۲میلیارد دلار اضافی برای بنزین و گازوئیل پرداخت کردهاند. به عبارتی به طور متوسط، هر خانواده امریکایی بیش از ۳۰۰ دلار بیشتر از حالت عادی برای سوخت هزینه کرده است. هدر لانگ، اقتصاددان ارشد اتحادیه اعتباری فدرال نیروی دریایی معتقد است: «تورم اکنون عامل اصلی فشار بر اقتصاد امریکاست. برای اولین بار در سه سال گذشته، تورم تمام افزایش دستمزدها را از بین میبرد. این یک عقبگرد برای خانوارهای طبقه متوسط و کمدرآمد است و آنها این را میدانند.»
همچنین اقتصاددانان پیشبینی میکنند که پیامدهای اقتصادی جنگ در سه ماهه دوم شدیدتر ظاهر شود و رشد اقتصادی با شیب کندتری ادامه یابد.
وضعیت بحرانی قیمتها در سفره امریکاییها
گزارشگر «العربی» با حضور در بازارهای امریکا از وضعیت بحرانی قیمتها پس از جنگ علیه ایران گزارش میدهد. این گزارش نشان میدهد در رژیم امریکا موج جدیدی از تورم افسارگسیخته در پی درگیریهای نظامی اخیر اتفاق افتاده است. قیمت اقلام اساسی از جمله میوه و صیفیجات تحت تأثیر مستقیم جنگ علیه ایران قرار گرفته و فشارهای معیشتی بر مصرفکنندگان امریکایی را به شکلی بیسابقه افزایش داده است.
دادههای میدانی نشان میدهد قیمت هر کیلوگرم گوجهفرنگی که پیش از آغاز تنشها حدود ۴ دلار بود، اکنون به ۷ تا ۱۱ دلار جهش یافته است. این وضعیت در بازار پروتئین بحرانیتر گزارش شده است، به طوری که قیمت برخی قطعات گوشت به نزدیکی ۷۰ دلار در هر کیلوگرم رسیده و عملاً از سفره بسیاری از شهروندان خارج شده است.
تحلیلگران معتقدند این تورم تنها ناشی از کمبود کالا نیست، بلکه ریشه در «انفجار هزینههای پنهان» دارد که شامل افزایش نجومی قیمت کودهای شیمیایی و خوراک دام، صعود سرسامآور هزینههای حملونقل بینالمللی و افزایش سنگین اقساط بیمه محمولههای تجاری در پی ناامنیهای دریایی است که همگی به دلیل سیاستهای جنگطلبانه ترامپ اتفاق افتاده است.
وعدههای ترامپ در حد حرف باقی ماند
دونالد ترامپ در رقابتهای انتخاباتی خود همواره صحبت از رونق اقتصادی و کاهش هزینههای امریکایی داده بود، اما اکنون در دومین دوره از ریاستش آمارهای اقتصادی حکایت از این دارند که امریکاییها برای غذا بسیار بیشتر از قبل هزینه میکنند.
انبیسی نیوز اخیراً گزارشی در این زمینه منتشر کرده که براساس آن تغییرات قیمت مواد غذایی از زمان روی کار آمدن ترامپ در سال ۲۰۲۵ برای دومین بار با قبل از آن مقایسه شده و نتایج نشان میدهد برخلاف وعدههای انتخاباتی ترامپ روند صعودی قیمتها همچنان ادامه دارد. این گزارش با رصد مستمر قیمت تخممرغ، نان، گوشت چرخکرده، مرغ و سایر اقلام سبد خرید مصرفکنندگان، تأثیر تورم بر هزینههای خانوارها را ارزیابی میکند.
زنگ خطر بازگشت تورم غذایی
هرچند نرخ کلی تورم مواد غذایی در امریکا هنوز به رکوردهای دوران کرونا نرسیده، اما روند فعلی برای اقتصاد این کشور نگرانکننده است. قیمت مواد غذایی خانگی در ۱۲ ماه منتهی به آوریل ۹/۲ درصد افزایش یافته، رقمی که نسبت به تورم بیش از ۱۱ درصدی سال ۲۰۲۲ پایینتر است، اما سرعت رشد ماهانه قیمتها نشان میدهد موج جدیدی از تورم غذایی در حال شکلگیری است.
نگرانی اصلی اقتصاددانان این است که این تورم برخلاف دوره کرونا، نه ناشی از تعطیلی اقتصاد جهانی بلکه نتیجه مستقیم بحرانهای ژئوپلیتیک و سیاستگذاریهای داخلی امریکاست، عواملی که ممکن است ماندگاری بیشتری داشته باشند. از سوی دیگر، رفتار مصرفکنندگان نیز به پیچیدگی اوضاع افزوده است. با وجود جهش قیمتها، تقاضا برای بسیاری از کالاها هنوز کاهش محسوسی نداشته است. به گفته تحلیلگران، استمرار خرید در سطوح فعلی باعث شده تولیدکنندگان و فروشندگان انگیزهای برای کاهش قیمتها نداشته باشند.
در چنین شرایطی، دولت امریکا با یک دوگانگی دشوار روبهروست؛ از یکسو سیاست خارجی تهاجمی و جنگمحور هزینههای انرژی و حملونقل را افزایش داده و از سوی دیگر، سیاستهای حمایتگرایانه و تعرفهای، واردات مواد غذایی را گرانتر کرده است. نتیجه این دو روند، کوچکتر شدن سفره خانوار امریکایی و بازگشت تدریجی نگرانیهای تورمی به اقتصاد امریکاست. اکنون بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر تنشهای غرب آسیا ادامه پیدا کند و مسیرهای انرژی همچنان ناامن بمانند، موج گرانی مواد غذایی در امریکا نه فقط متوقف نخواهد شد، بلکه میتواند به بحرانی عمیقتر در بازار مصرف این کشور تبدیل شود که اینبار نه از دل همهگیری کرونا، بلکه از متن سیاستهای ترامپ بیرون آمده است.
امریکا در شوک هزینههای دیزل و کود
تلاقی بحرانهای اقلیمی و تنشهای ژئوپلیتیک، قیمت جهانی محصولات کشاورزی را به بالاترین سطح دو سال اخیر رساند و موجی از ورشکستگی را در میان مزارع ایجاد کرد. به گزارش بازار، گزارشهای اقتصادی اخیر از جهش بیسابقه شاخص قیمت محصولات کشاورزی بلومبرگ به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۳ خبر میدهند. این صعود ناگهانی که ناشی از اختلالات همزمان ناشی از درگیریهای نظامی و تغییرات اقلیمی است، امنیت غذایی جهانی را با تهدیدی جدی روبهرو کرده است.
در این میان، بخش کشاورزی ایالات متحده تحت فشار شدید «شوک هزینههای تولید» قرار دارد. آمارهای رسمی نشاندهنده افزایش ۴/۵۴ درصدی قیمت دیزل است، به طوری که ۷۰ درصد کشاورزان میگویند که نمیتوانند زمینهای خود را کوددهی کنند. این فشار مالی منجر به رشد ۴۶درصدی نرخ ورشکستگی مزارع در یک سال گذشته شده است که کمترین میزان ثبتشده در تاریخ این کشور محسوب میشود.