جوان آنلاین: در آستانه سفر رئیسجمهور امریکا به چین، کاخ سفید تلاش داشت این سفر را در امتداد پروژه فشار حداکثری علیه ایران و با تصویری از اقتدار بازسازیشده امریکا آغاز کند؛ پروژهای که این بار با عنوان محاصره دریایی ایران و نمایش قدرت در آبراههای منطقه دنبال شد. اما برخلاف محاسبات واشینگتن، تحولات میدانی و واکنش مقتدرانه جمهوری اسلامی ایران نهتنها مانع تحقق اهداف اعلامی امریکا شد، بلکه نشان داد موازنه قدرت در منطقه غرب آسیا دیگر با الگوهای یکجانبه دهههای گذشته قابل مدیریت نیست.
ترامپ خودشیفته امیدوار بود با ایجاد فضای روانی ناشی از تهدیدات نظامی و تشدید فشارهای دریایی، در قامت بازیگری پیروز وارد پکن شود و در مذاکرات با چین، از مهار ایران بهعنوان یکی از برگهای برنده خود استفاده کند. با این حال، مقاومت ایران و ناتوانی امریکا در پیشبرد آنچه رسانههای غربی پروژه آزادی نامیده بودند، عملاً این سناریو را با شکست مواجه کرد. به همین دلیل، رئیسجمهور امریکا بار دیگر به همان الگوی آشنای گفتاردرمانی سیاسی بازگشت؛ یعنی ترکیبی از تهدید، لفاظی و عملیات رسانهای برای پوشاندن شکاف میان اهداف اعلامی و واقعیتهای میدانی.
در سوی مقابل، اما جمهوری اسلامی ایران تلاش کرده بدون افتادن در دام جنگ روانی و پروپاگاندای رسانهای امریکا، با صبر و هوشیاری، صحنه تحولات را مدیریت کند. تهران بهخوبی میداند که واشینگتن در مقطع فعلی بیش از آنکه در پی جنگی گسترده باشد، نیازمند بازسازی هیبت آسیبدیده خود در افکار عمومی و در برابر متحدانش است. از همین رو، پاسخ ایران نه هیجانی و شتابزده، بلکه مبتنی بر بازدارندگی فعال، نمایش آمادگی و تأکید بر تغییر موازنههای ژئوپلیتیکی منطقه بوده است.
در همین چارچوب، مواضع اخیر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و علیاکبر ولایتی، مشاور رهبر انقلاب در امور بینالملل، واجد اهمیت ویژهای است؛ زیرا هر دو پیام، در عین تفاوت در ادبیات، بر یک واقعیت مشترک تأکید دارند: جمهوری اسلامی ایران نهتنها از مرحله فشار عبور کرده، بلکه توانسته قواعد بازی را تغییر دهد.
قالیباف: شگفتزده خواهند شد
قالیباف در واکنش به تهدیدات امریکا، با تأکید بر آمادگی کامل نیروهای مسلح ایران تصریح کرد که جمهوری اسلامی برای تمام گزینهها آماده است و هرگونه تصمیم اشتباه از سوی واشینگتن، با پاسخی درسآموز روبهرو خواهد شد. نیروهای مسلح ما آماده پاسخگویی درسآموز به هر تجاوزی هستند؛ استراتژی اشتباه و تصمیمهای اشتباه، همیشه نتیجه اشتباه خواهد داشت، همه دنیا قبلاً این را فهمیدهاند. ما برای تمام گزینهها آماده هستیم؛ شگفتزده خواهند شد. جمله کلیدی او شگفتزده خواهند شد حامل پیامی روشن درباره سطح آمادگی و ظرفیت بازدارندگی ایران است؛ پیامی که هم مخاطب خارجی دارد و هم نشاندهنده اعتماد به نفس راهبردی تهران در شرایط کنونی است. قالیباف در پست دیگری تأکید کرد: راه دیگری جز پذیرش حقوق مردم ایران که در پیشنهاد ۱۴ بندی آمده است، وجود ندارد. هر رویکرد دیگری کاملاً بینتیجه و شکست پشت شکست خواهد بود. هرچه بیشتر تعلل کنند، مالیاتدهندگان امریکایی هزینه بیشتری از جیب خود خواهند پرداخت.
الفبای نظم جدید ژئوپلیتیک غرب آسیا را یاد بگیر
در سطحی عمیقتر، علیاکبر ولایتی نیز با نگاهی ژئوپلیتیکیتر به موضوع پرداخت و مستقیماً ترامپ را خطاب قرار داد: ترامپ میگوید ایران دیگر نخواهد خندید و از آتشبسی با درخشش عظیم دم میزند. اما ترامپ، در حالی ایران را با ایهام تهدید اتمی میکند که گویا دروغهای پنتاگون درباره کتمان آمار تلفات سنگین سربازان امریکایی را باور کرده است. آقای ترامپ هرگز گمان نکن با سوءاستفاده از آرامش امروز ما، پیروزمندانه وارد پکن خواهی شد. ابتدا الفبای نظم جدید ژئوپلیتیک غرب آسیا را یاد بگیر! ما شما را در میدان شکست دادیم؛ پس هرگز گمان نکن پیروز دیپلماسی خواهی شد.
ولایتی با اشاره به شکست امریکا در میدان، تأکید میکند که واشینگتن نباید تصور کند میتواند شکست میدانی را با نمایش دیپلماتیک در پکن جبران کند. او در واقع بر این نکته دست گذاشت که معادلات غرب آسیا وارد مرحلهای تازه شده و امریکا دیگر قادر نیست صرفاً با تکیه بر فشار نظامی و رسانهای، اراده خود را بر منطقه تحمیل کند. اشاره ولایتی به الفبای نظم جدید ژئوپلیتیک غرب آسیا نیز از همین منظر قابل تحلیل است. طی سالهای اخیر، مجموعهای از تحولات از جمله تقویت محور مقاومت، کاهش نفوذ مستقیم امریکا، نزدیکی بازیگران منطقهای، نقشآفرینی قدرتهایی مانند چین و روسیه و افزایش توان بازدارندگی ایران، نظم سنتی مطلوب واشنگتن را دستخوش تغییر کرده است. در چنین شرایطی، امریکا اگرچه همچنان قدرتی تأثیرگذار است، اما دیگر بازیگر بلامنازع منطقه محسوب نمیشود.
از سوی دیگر، سفر ترامپ به چین در فضایی انجام میشود که پکن با احتیاط و دقت تحولات منطقه را دنبال میکند. چین برخلاف امریکا، از بیثباتی در غرب آسیا سود نمیبرد و امنیت انرژی و تجارت جهانی را در گرو کاهش تنشها میداند. به همین دلیل، پکن تاکنون تلاش کرده از گرفتار شدن در روایتسازیهای رسانهای واشینگتن پرهیز کند و همزمان روابط خود با تهران را حفظ و تقویت نماید.
ایران مقتدر و خویشتندار
در این میان، جمهوری اسلامی ایران کوشیده با ترکیب اقتدار میدانی و خویشتنداری سیاسی، این پیام را منتقل کند که نه به دنبال جنگ است و نه در برابر فشار و تهدید عقبنشینی خواهد کرد. در واقع، تهران تلاش دارد نشان دهد دورهای که امریکا میتوانست با عملیات روانی و نمایش قدرت، موازنهها را به سود خود تغییر دهد، رو به پایان است. برآیند این تحولات نشان میدهد ترامپ برخلاف انتظار خود، نه با دست پر، بلکه با مجموعهای از ناکامیهای میدانی و ابهامهای راهبردی راهی پکن شده است. به همین دلیل، لفاظیهای اخیر او را باید بیش از آنکه نشانه قدرت بدانیم، تلاشی برای جبران شکست در تحقق اهداف عملیاتی ارزیابی کرد؛ شکستی که مقامهای جمهوری اسلامی ایران معتقدند در آینده نزدیک، ابعاد بیشتری از آن آشکار خواهد شد.
نمای نزدیک | نیروی دریایی سپاه: تحرکات را با دقت زیر نظر داریم
محمد اکبرزاده، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در گفتوگویی تلویزیونی با اشاره به ابعاد ژئوپلیتیکی تنگه هرمز، تأکید کرد: اگر بخواهیم جغرافیای این منطقه را توضیح دهیم، باید به این نکته توجه کنیم که نگاه جمهوری اسلامی ایران به تنگه هرمز، صرفاً یک نگاه محدود جغرافیایی نبوده، بلکه نگاهی راهبردی و متفاوت است. جمهوری اسلامی ایران همواره نوعی مسئولیت و حتی به تعبیر بنده، یک منت بر جهان داشته است؛ چراکه ما با مردم دنیا هیچگونه خصومت و درگیری نداریم، بلکه روی سخن ما با دولتهایی است که همواره درصدد دشمنی با ایران بودهاند. این کشورها هر اقدامی از سوی جمهوری اسلامی را بهگونهای تفسیر میکنند که گویی ایران به دنبال کشورگشایی است، در حالی که چنین برداشتی کاملاً نادرست است و از ایران تصویری خلاف واقع ساختهاند. در حوزه انرژی، تجارت کالا و ترانزیت، جمهوری اسلامی ایران نهتنها مانعی ایجاد نکرده، بلکه خدمات گستردهای نیز به جهان ارائه داده است؛ بهطوری که حتی در مواردی، شناورهایی که از آبراههای سرزمینی ما عبور میکردند و حتی متعلق به برخی کشورهای متخاصم بودند، توسط نیروهای ما اسکورت شده و این خدمات بهصورت رایگان ارائه میشد. معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه با تأکید بر اینکه این رویکرد ناشی از سیاست تنشزدایی و تأمین امنیت بوده است، گفت: ما به دنبال آرامش و امنیت در منطقه بودیم، اما امروز شرایط متفاوت شده و سیاستهای جدیدی در قبال تنگه هرمز در حال اعمال است که دنیا نتایج آن را خواهد دید. این سیاستها در چارچوب رهنمودهای رهبر معظم انقلاب تعریف شده و جمهوری اسلامی ایران با اقتدار بر حقوق خود ایستاده است. اکبرزاده با تشریح تغییر نگاه جغرافیایی به تنگه هرمز اظهار کرد: در گذشته، تنگه هرمز بهعنوان یک محدوده محدود در اطراف جزایری مانند هرمز و هنگام تعریف میشد، اما امروز این نگاه تغییر کرده است. اکنون در چارچوب طرح جدید، محدوده تنگه هرمز بهطور قابل توجهی گسترش یافته و از سواحل جاسک و سیری تا فراتر از جزایر بزرگ، بهعنوان یک پهنه راهبردی تعریف شده است. به عبارت دیگر، تنگه هرمز بزرگتر شده و به یک منطقه وسیع عملیاتی تبدیل شده است، به نحوی که از وسعت ۲۰ الی ۳۰ مایل در گذشته به بیش از ۲۰۰ الی ۳۰۰ مایل یعنی ۵۰۰ کیلومتر، از جاسک و سیریک گرفته تا بعد از جزیره قشم و تنب بزرگ، این یک هلال کامل است. این در حالی است که برخی دشمنان مدعی بودند نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران تضعیف شده یا وجود ندارد، اما همین طراحی و اجرای نقشه جدید نشان میدهد که این نیرو با اقتدار در صحنه حضور دارد. وی افزود: مردم عزیز ما باید بدانند که همانگونه که گفته شده خون میدهیم، اما خاک نمیدهیم، نیروهای مسلح با تمام توان از تمامیت ارضی و آبهای کشور دفاع میکنند.
