جوان آنلاین: دبیرکل سازمان ملل در کنفرانس خلع سلاح هستهای با حضور کشورهای عضو معاهده مهم منع گسترش سلاحهای هستهای، گفت: «برای مدت طولانی، این معاهده در معرض فرسایش قرار داشته است. تعهدات اجرا نشده باقی ماندهاند. اعتماد و اعتبار در حال کاهش است. محرکهای اشاعه در حال شتابگرفتن هستند و ما نیازمند آن هستیم که بار دیگر روحی تازه در این معاهده بدمیم.»
به گزارش ایرنا، این کنفرانس در مقر سازمان ملل در شهر نیویورک و در شرایطی برگزار شد که نگرانیهای جهانی درباره از سرگیری رقابت تسلیحاتی هستهای در حال افزایش است.
دبیرکل سازمان ملل پیشتر در سال ۲۰۲۲ و در جریان آخرین نشست بازنگری این معاهده که بهعنوان سنگبنای رژیم عدم اشاعه شناخته میشود، هشدار داده بود که بشریت «تنها یک سوءتفاهم یا یک خطای محاسباتی با نابودی هستهای فاصله دارد.»
با توجه به افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی جهانی از زمان آن نشست، مشخص نبود که گردهمایی دو هفتهای امسال تا چه اندازه بتواند به دستاورد ملموسی دست یابد.
دبیرکل سازمان ملل در این کنفرانس تصریح کرد: بار دیگر طنین تهدیدهای هستهای به گوش میرسد. بیاعتمادی بر فضای بینالمللی سایه افکنده است و هنجارهایی که با تلاش بسیار به دست آمده بودند، در حال فرسایش هستند.
گوترش با بیان اینکه کنترل تسلیحات رو به زوال است، هشدار داد: هزینههای نظامی جهانی در سال گذشته به ۲.۷ تریلیون دلار رسید، رقمی ۱۳ برابر کل کمکهای توسعهای جهان و معادل تولید ناخالص داخلی کل قاره آفریقا.
دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد: برای نخستین بار در دهههای اخیر، شمار کلاهکهای هستهای در حال افزایش است. آزمایشهای هستهای بار دیگر در دستور کار قرار گرفتهاند.
وی هشدار داد: برخی دولتها به صراحت در حال بررسی دستیابی به این سلاحهای هولناک هستند. آیا فراموش کردهایم که در جنگ هستهای نمیتوان پیروز شد و هرگز نباید رخ دهد؟ آیا فراموش کردهایم که سلاحهای هستهای امنیت هیچکس را تضمین نمیکنند؟ آیا فراموش کردهایم که تنها دلیل سقوط نکردن جهان به ورطه نابودی، ایستادگی رهبران و اعلام «بس است» بود؟
دبیرکل سازمان ملل گفت: در طول دههها، مجموعهای از سازوکارها برای جلوگیری از استفاده، اشاعه و آزمایش سلاحهای هستهای و در نهایت، تحقق حذف کامل آنها ایجاد کردهایم.
گوترش تصریح کرد: معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، سنگبنای این تلاشها و محلی برای گردهمایی کشورها جهت تقویت امنیت مشترک و نمونهای از چندجانبهگرایی در عمل است با این حال، این معاهده برای مدت طولانی در معرض فرسایش قرار داشته است.
دبیرکل سازمان ملل ادامه داد: کشورها باید به تعهدات خود ذیل این معاهده بی قید و شرط، بی تاخیر و توجه به آن پایبند بمانند. زمان آن فرا رسیده است که بار دیگر به خلع سلاح و عدم اشاعه به عنوان تنها مسیر واقعی صلح از طریق تقویت هنجار منع آزمایشهای هستهای، تحکیم نظام پادمانها و نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و توافق بر اقدامات لازم برای جلوگیری از وقوع جنگ هستهای متعهد بمانیم.
گوترش تصریح کرد: امروزه تهدید هستهای با خطرات جدید ناشی از فناوریهای در حال تحول سریع، مانند هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی تشدید شده است. این معاهده یادگاری از گذشتهای منجمد نیست و باید به پیوند میان سلاحهای هستهای و فناوریهای نوظهور بپردازد.
وی تصریح کرد: این معاهده باید تضمین کند که تا زمان حذف کامل سلاحهای هستهای، بشر هرگز کنترل استفاده از آنها را واگذار نکند و به گسترش دسترسی به مزایای علم و فناوری هستهای در خدمت توسعه پایدار کمک کند.
«دو هونگ ویت» سفیر ویتنام در سازمان ملل و رئیس این کنفرانس در اظهاراتی تاکید کرد که چشمانداز یک رقابت تسلیحاتی هستهای جدید بر فراز ما سایه افکنده است.
معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای با هدف «جلوگیری از گسترش سلاحها و فناوریهای هستهای، ترویج همکاری در استفادههای صلحآمیز از انرژی هستهای و پیشبرد هدف خلع سلاح هستهای و خلع سلاح عمومی و کامل» تدوین شده است.
این معاهده تقریبا توسط همه کشورهای جهان به استثنای رژیم اسرائیل، هند و پاکستان امضا شده است.
