جوان آنلاین: از همان روزی که فولاد مبارکه و برخی کارخانههای فولاد دیگر مانند فولاد خوزستان یا سفیددشت مورد حمله دشمنان قرار گرفت، نگرانیها از تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی بهویژه صنعت خودرو و لوازم خانگی افزایش یافت و بیم افزایش قیمت این کالاها موجب نگرانی مردم شد. اما تمهیدات وزارت صمت در ممنوعیت صادرات و ثبت سفارش مستقیم از کارخانههای فولادی، نه تنها بازار را کنترل کرد، بلکه مانع از افزایش قیمت خودرو و لوازم خانگی شد.
صنعت فولاد کشور در جریان جنگ تحمیلی امریکایی- صهیونیستی دو بار مورد حمله قرار گرفت. هفتم و یازدهم فروردین ماه، صنعت فولاد مورد حمله دشمن قرار گرفت. در حمله اول دشمن، بخشی از زیرساختهای انرژی از جمله نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی و نیروگاه قدیم ۲۵۰ مگاواتی فولاد مبارکه و بخشی از نواحی تولیدی به صورت جدی مورد حمله قرار گرفته و متحمل خسارات اساسی شده بود و در حمله دوم دشمن بهطور همزمان به یکی از شرکتهای فولادساز گروه فولاد مبارکه به نام شرکت فولاد سفیددشت چهارمحالوبختیاری حمله شد و واحدهای تولیدی آن مجموعه نیز متحمل خسارات و آسیب شدند. فولاد مبارکه بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای تولید فولاد در کشور، نقش قابل توجهی در تأمین نیازهای صنعتی، اشتغال و زنجیره ارزش ملی دارد و تداوم فعالیت، مدیریت بحران و صیانت از نیروی انسانی در چنین شرایطی، تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی مانند ورق بیش از گذشته ظرفیت بالای تابآوری صنعتی در ایران را نشان میدهد. این درحالی است که در پی این حملات، کشورهایی که واردکننده محصولات فولادی ایران بودند، اکنون مجبورند نیاز خود را از فواصل دورتر مانند چین یا برزیل تأمین کنند. بنابراین جایگزینی تأمینکننده منطقهای با تأمینکنندگان دوردست، هزینه حملونقل و بیمه را به شدت بالا میبرد و این «تورم وارداتی» مستقیماً بر پروژههای عمرانی و صنعتی در کشورهای خریدار اثر گذاشته و قیمت نهایی تمام شده را افزایش داده است.
توقف صادرات ورق و تأمین صنایع داخلی
با حملات دشمن به فولاد مبارکه و سایر صنایع فولادی بار دیگر نگرانیها از افزایش قیمت کالاها، بهویژه خودرو و لوازم خانگی افزایش یافت. خروج اجباری برخی کارخانههای فولادی از مدار تولید، گرچه شوک بزرگی به بدنه صنعت وارد کرد، اما وزارت صمت با یک تصمیم راهبردی، فولاد مبارکه را مأمور کرد تا بار تأمین نیاز داخل را به دوش بکشد، درحالی که این تصمیم، اگرچه صادرات را فدای بازار داخلی میکند، اما هدف آن جلوگیری از فروپاشی صنایع وابسته از خودرو تا لوازم خانگی است.
رضا شهرستانی، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی با اشاره به وضعیت بازار فولاد در گفتوگو با ایرنا میگوید: تعدادی از کارخانههای فولادی تخریب شدند و فعلاً از مدار تولید خارج هستند. البته این موضوع بر وضعیت بازار هم تاثیر میگذارد، اما وزارت صمت در نظر دارد فولاد مبارکه ورقهایی را که در داخل نیاز است، تأمین کند و شرکتهایی هم که از فولاد مبارکه خرید میکردند، مستقیم ثبت سفارش کنند.
وی میافزاید: از آنجایی که بزرگترین ترس صنایع پاییندست، توقف خط تولید به دلیل نبود مواد اولیه بود، اما متمرکز کردن ثبت سفارشها در فولاد مبارکه، اگرچه زمان انتظار را افزایش میدهد، اما امنیت تأمین را تضمین میکند. صنایع پاییندست اکنون میدانند که کالا حتی با تأخیر به دستشان میرسد، در حالی که این موضوع باعث میشود تقاضای کاذب ناشی از ترس در بازار فروکش کند و تولیدکننده به جای انبار کردن ورق، روی برنامهریزی تولید تمرکز کند.
شهرستانی تأکید میکند: در حالی که در بخش میلگرد و نبشی مازاد عرضه داریم، اما در بخش ورق با محدودیت روبهرو هستیم. بنابراین صفر شدن صادرات ورق در این مقطع، اگرچه درآمد ارزی را کاهش میدهد، اما از تورم ثانویه جلوگیری میکند. از این رو اگر ورق مبارکه صادر میشد، قیمت تمام شده محصولاتی مثل خودرو و لوازم خانگی در داخل به شدت جهش میکرد، به همین دلیل این تصمیم، تورم را در بخش صنعت داخلی مهار خواهد کرد.
مأموریت دولت برای جلوگیری از گرانی دوباره در بازار
در شرایطی که بازار در حال حاضر در وضعیتی قرار دارد که خریداران نه به دلیل نبود پول، بلکه به دلیل ابهام در آینده (تحریم یا توافق) خرید نمیکنند؛ تصمیم وزارت صمت برای ثبت سفارش مستقیم از مبارکه، دست دلالان را از بازار کوتاه کرده تا سرمایههای سرگردان به سمت پروژههای عمرانی و ساختوساز هدایت شود.
این تصمیم یک مسکن برای عبور از دوران جنگی است و خروج از بحران واقعی زمانی اتفاق میافتد که فشار کاری باعث فرسودگی تجهیزات آن نشود یا آنکه با برداشته شدن تحریمها، سرمایهگذاری برای بازسازی کارخانههای تخریب شده بلافاصله آغاز شود. تصمیم وزارت صمت، اقتصاد صنایع کشور را از وضعیت اضطرار به وضعیت پایدار و تحت کنترل منتقل کرد و اگرچه زمان تحویل کالا طولانی خواهد شد، اما این بهای حفظ زنجیره تولید در زمان جنگ است و صنایع پاییندست اکنون یک تکیهگاه امن دارند تا چرخهای تولید، هرچند کندتر، اما همچنان بچرخد.
ترمیم فوری صنایع و تأمین مواد اولیه در دستور کار وزارت صمت
همچنین وزیر صمت در نشستی با حضور رئیسجمهور و اعضای کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به تشکیل «قرارگاه مرکزی» از روز نخست جنگ تحمیلی میگوید: جلسات وبیناری و حضوری مستمر با مدیران کل استانی و معاونان وزارتخانه برگزار میشد، هر سه ساعت یکبار گزارش ۲۶ قلم کالای اساسی را از تمام استانها دریافت و با شناسایی کمبودهای احتمالی، بلافاصله برای رفع آنها اقدام میکردیم. سید محمد اتابک میافزاید: به منظور تأمین نیاز مردم با همکاری مدیران واحدهای تولیدی و صنعتی، در برخی موارد کارخانجات اقدام به فعالیت سه شیفت کردند. بازسازی صنایع کلیدی آسیبدیده در اولویت قرار گرفته و با تشکیل قرارگاه مرکزی و تأمین سریع مواد اولیه، تولید کشور در ۴۰روز گذشته بدون وقفه ادامه یافته است.
وزیر صنعت، معدن و تجارت، با اشاره به لزوم نگاه ملی به صنایع مادر و کلیدی، آسیبدیده در جنگ تحمیلی تأکید میکند: مجموعههای بزرگ تأمینکننده مواد اولیه بسیاری از صنایع هستند که امیدواریم با جبران خسارات وارده، امکان بازسازی و بازگشت به چرخه تولید فراهم شود. اتابک با تأکید بر توانمندیهای فنی و مهندسی کشور اطمینان میدهد: با تلاش و همت دولت و همکاری بخش خصوصی، واحدهای تولیدی آسیبدیده را نیز ترمیم کرده و به مدار تولید باز خواهیم گرداند. جلسات مختلفی از جمله ارزی با نهادهای مربوطه و مدیران واحدهای آسیبدیده برگزار و نسبت به بررسی و تخصیص ارز واحدها پیگیری میشود. وی بر پیگیری وضعیت معیشتی و اقتصادی نیروی کار واحدهای تولیدی و صنعتی آسیبدیده از حملات پرداخت و خاطرنشان کرد: مقرر شده است وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای پرداخت بیمه بیکاری کارگران تمهیدات لازم را اتخاذ کند.
وی به اختصاص سرفصل جدید منابع برای بازسازی صنایع آسیبدیده اشاره و تصریح میکند: مقرر شده است براساس اولویت، اقدامات فوری ضروری برای کارخانجات تولیدی و صنعتی انجام شود. اتابک همچنین خواستار پیگیری و تسریع بانک مرکزی در پرداخت تسهیلات بسته حمایتی ۷۰۰ همتی دولت به واحدهای تولیدی و صنعتی شد.
اتابک، درباره حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط میگوید: براساس مصوبه سال گذشته هیئت دولت و تأکید رئیسجمهور، تسهیلات این واحدها [ بهویژه واحدهای آسیبدیده در جنگ تحمیلی]خارج از نوبت پرداخت میشود تا روند تولید آنها متوقف نشود.
وی همچنین از اقدامات ویژه وزارتخانه برای حل مشکلات مالیاتی واحدهای تولیدی، دریافت مهلت برای پرداخت بیمه کارگران و تأمین مواد اولیه کارخانهها خبر میدهد و میافزاید: ظرفیتهای کشور در تأمین کالاهای اساسی در وضعیت مناسبی است.
متأسفانه دشمن در این جنگ تحمیلی، حملات ناجوانمردانه و غیرقانونی علیه زیرساختها و مجموعههای تولیدی ایران انجام داد، اما یقین دارم که در نهایت آنان بازنده خواهند بود.
