جوان آنلاین: تازهترین مجمع جهانی اقتصاد نشان میدهد تهدیدهای ناشی از جنگافروزی آمریکا محدود به نفت و انرژی نبوده و ۹ کالای راهبردی جهان را با اختلال مواجه کرده است. اوره، گوگرد، متانول، گرافیت، آلومینیوم، هلیوم، گلیکول، سنگآهن و پروژههای هیدروژن سبز از جمله کالاهایی هستند که توقف یا کاهش صادرات آنها به صورت مستقیم بازارهای جهانی را دچار بیثباتی کرده است. تحلیلگران بر این باورند که اثرات کوتاهمدت و میانمدت این بحران شامل افزایش قیمتها، کاهش تولید و نااطمینانی در بازارها خواهد بود.
خلیج همیشه فارس یکی از مناطق کلیدی جهان در تأمین مواد راهبردی بهشمار میرود. صادرات کودهای شیمیایی، بهویژه اوره و آمونیاک، بخش قابلتوجهی از نیاز جهانی را تأمین میکند و اختلال در آنها امنیت غذایی کشورهای بزرگ مانند برزیل، هند و چین را تهدید کرده است. گوگرد و متانول نیز بهعنوان مواد پایه صنایع شیمیایی، باتریسازی و پلاستیک، با کاهش عرضه مواجه شده و زنجیره تولید گستردهای را تحت فشار قرار دادهاند.
صنعت آلومینیوم نیز در پی حملات اخیر به زیرساختهای صنعتی در امارات و بحرین دچار شوک شده است. رژیم آمریکا بخش عمدهای از نیاز آلومینیوم خود را از این منطقه وارد میکند و اختلال در عرضه آن باعث افزایش حدود ۱۰ درصدی قیمت جهانی شده است. همزمان گرافیت و هلیوم که در تولید خودروهای برقی و تراشههای الکترونیکی کاربرد حیاتی دارند، با محدودیت مواجه شدهاند.
اختلال در زنجیرههای صنعتی و فناوری
اختلال در عرضه گلیکول، مادهای که در تولید الیاف، پلیاستر و صنایع بستهبندی استفاده میشود، نیز باعث شده کشورهای چین، هند و اندونزی بیشترین فشار را تحمل کنند. همینطور صادرات سنگآهن و گندلههای فولادی در کنار حملات به مراکز صنعتی منطقه، بازار جهانی فولاد را تحت تأثیر قرار داده است.
پروژههای مرتبط با هیدروژن سبز نیز به دلیل بحران امنیتی و کاهش سرمایهگذاری دچار وقفه شدهاند. این موضوع نشان میدهد که تهدیدهای جنگافروزی آمریکا محدود به محصولات سوختی نیست و صنایع پیشرفته و زیربنایی نیز مستقیماً تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
پیامدها و چشمانداز اقتصادی
تجربه بحران اخیر حاکی از آن است که دور زدن تنگه هرمز ساده نیست. برخی کالاها مانند نفت میتوانند تا حدی از طریق خطوط لوله جایگزین منتقل شوند، اما بسیاری از مواد شیمیایی و معدنی فاقد زیرساخت جایگزین مؤثر هستند و انتقال آنها با هزینه و ریسک بالا همراه است. حتی مسیرهای جایگزین هم آسیبپذیر بوده و هدف حملات قرار گرفتهاند.
این گزارش نتیجهگیری میکند که پیامدهای اقتصادی جنگافروزی آمریکا نهتنها بر بازار انرژی، بلکه بر ۹ زنجیره حیاتی اقتصاد جهانی تأثیر گذاشته است. افزایش قیمتها، کاهش تولید و نااطمینانی بازارها از جمله آثار مستقیم این بحران هستند. کشورهای واردکننده اصلی این کالاها از جمله هند، چین، برزیل و سایر اقتصادهای بزرگ، بیشترین آسیب را تجربه کردهاند.
