جوان آنلاین: یکی از دسیسههای دشمن برای درهم شکستن مقاومت ملت، حملات به زیرساختهای انرژی از جمله در حوزه سوخت است. بر اساس گزارشها در حوزه بنزین، نفت کوره و نفت گاز برای مصارف خانگی و صنعتی با توجه به پیشبینیهای قبلی، ذخایر مطلوبی انجام شده است. با این حال گذر از این شرایط نیازمند همراهی مردم در مدیریت مصرف است؛ کمااینکه این مهم از سوی مردم پس از حمله دشمن صهیونی آمریکایی به انبارهای نفتی و درخواست مسئولان در مورد صرفه جویی در مصرف حاملهای انرژی رعایت شد تا جایی که بر اساس اعلام سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور بیشترین میزان همراهی مردم حداقل در ۱۰ سال اخیر را شاهد بودیم. در کنار مدیریت مصرف سوخت و صرفه جویی، کارشناسان تاکید دارند برای کاهش مصرف بنزین در میان مدت و بلند مدت تنوع بخشی در سبد سوخت بیش از پیش ضروری است.
بر خلاف جنگ ۱۲ روزه، در جنگ رمضان با کاهش مراجعات مردم به پمپ بنزینها مواجه بودیم. پس از حمله دشمن صهیونی آمریکایی به انبارهای نفتی و درخواست مسئولان در مورد صرفه جویی در مصرف حاملهای انرژی، بیشترین میزان همراهی مردم حداقل در ۱۰ سال اخیر صورت گرفت.
از ذخایر مطلوب تا همراهی مردم در صرفه جویی سوخت
سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور گفت: در حالیکه دشمن منتظر هجوم مردم به پمپ بنزینها و کمبود سوخت بود، مردم ایران رکورد بی نظیری در صرفه جویی مصرف بنزین را رقم زدند و توطئه دشمن را خنثی کردند به طوری که در برخی روزها با کاهش تا ۵۰ درصدی مصرف نسبت به پیش بینیها و روند مصرف ایام پایان سال و جنگ روبهرو شدیم.
رضا نواز افزود: این در حالیست که در اکثر کشورها شاهد افزایش قیمت بنزین، جیره بندی و ساعتی شدن عرضه هستیم و صفهای طولانی در مقابل پمپ بنزینها و تعطیلی در صدر اخبار ایشان قرار دارد. سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس نیز با اشاره به وضعیت تولید انرژی در کشور در جریان تجاوز دشمن به خاک ایران گفت: در حوزه سوخت چه در مصارف خانگی و چه صنعتی با توجه به پیشبینیهای قبلی و ذخایر مطلوبی که انجام شده، جای نگرانی نیست. سید اسماعیل حسینی افزود: مردم همانگونه که این روزها و شبها جهادگونه در میدان حاضر بودند بامصرف بهینه آب، برق، گاز و سایر حاملهای انرژی نیز حرکت جهادگونه خود را ادامه دهند و در این جبهه نیز دشمن را ناامید کنند.
وی با بیان اینکه درحال حاضر حاکمیت بر تنگه هرمز؛ عنصر تعیینکننده پیروزی در جنگ است، افزود: از آنجاکه در جنگ نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز شکست خورده، تابآوری مردم را هدف گرفتهاست. حسینی با اشاره به اینکه یکی از دسیسههای دشمن برای درهم شکستن مقاومت ملت، حملات به زیرساختهای انرژی است، ادامه داد: درحال حاضر ظرفیت تولید برق کشور نسبت به مصرف بیشتر است و مشکلی در تولید برق نداریم همچنین با توجه به نیروی انسانی متخصص و بومی در صنعت برق، در صورت آسیب به شبکه تولید و انتقال، ترمیم آن به سرعت انجام میشود و مردم مشکلی درخصوص قطعی برق ندارند.
کاهش مصرف بنزین یارانهای با تنوع در سبد سوخت
کارشناسان در کنار راهکارهایی که به کاهش مصرف سوخت میانجامد، توصیههایی مهم برای کاهش مصرف بنزین در میان مدت و طولانی مدت دارند. واقعیت این است که رشد تعداد خودروها و پایین بودن قیمت سوخت و ساختار یارانهای بازار انرژی باعث شده مصرف روزانه بنزین بالا باشد؛ موضوعی که علاوه بر فشار بر منابع مالی دولت وابستگی به واردات این محصول استراتژیک را نیز افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، بسیاری از کارشناسان بر یک راهکار تاکید دارند و آن هم تنوعبخشی به سبد سوخت حملونقل. به باور آنها، استفاده همزمان از چند نوع سوخت از جمله گاز طبیعی فشرده (CNG)، گاز مایع (LPG)، سوختهای پاکتر و حتی برق میتواند وابستگی شدید به بنزین را کاهش دهد.
بررسیهای مختلف نشان میدهد که تمرکز بیش از حد بر یک سوخت خاص، ریسکهای اقتصادی و مدیریتی را افزایش میدهد. در مقابل، تنوع سبد سوخت میتواند انعطافپذیری سیستم انرژی را بالا ببرد و فشار بر منابع یارانهای را کاهش دهد.
در میان گزینههای مختلف، گاز مایع یا LPG یکی از سوختهایی است که به گفته برخی کارشناسان ظرفیت قابل توجهی برای استفاده در بخش حملونقل دارد. گاز مایع (LPG) یکی از سوختهایی است که در ایران به وفور تولید میشود، اما سهم آن در مصرف سوخت خودروها پایین است. به دلیل مازاد تولید در پالایشگاهها و پتروشیمیها، سالانه حجم قابل توجهی از الپیجی صادر یا در بخش خانگی مصرف میشود. درحالی که کارشناسان معتقدند استفاده گستردهتر از الپیجی در بخش حملونقل میتواند نقش مهمی در تعدیل مصرف بنزین ایفا کند.
ایران یکی از تولیدکنندگان بزرگ LPG در منطقه محسوب میشود و سالانه حجم قابل توجهی از این سوخت در پالایشگاهها و مجتمعهای گازی تولید میشود. با این حال سهم LPG در سبد سوخت خودروها بسیار محدود است.
حامیان توسعه استفاده از LPG معتقدند این سوخت میتواند در کنار CNG بخشی از بار مصرف بنزین را کاهش دهد. به گفته آنها، بسیاری از کشورها از جمله ترکیه، کره جنوبی و لهستان تجربه موفقی در استفاده گسترده از LPG در خودروها دارند.
قیمت الپیجی از بنزین پایینتر بوده و با توجه به فراوانی آن در کشور، استفاده از این سوخت موجب کاهش هزینه سوخترسانی و کاهش فشار بر منابع بنزین میشود. همچنین سوخت الپیجی از نظر آلایندگی نسبت به بنزین پاکتر بوده و استفاده گسترده از آن در خودروها میتواند کیفیت هوا را بهبود دهد. در مجموع استفاده از الپیجی موجب کاهش وابستگی به بنزین و تقویت امنیت انرژی در شرایط تحریم یا محدودیت واردات خواهد شد.
تجربه سایر کشورها در تنوع سوخت
کشورهایی مانند ترکیه، هند و ایتالیا با اجرای موفق سیاستهای جایگزینی سوخت توانستهاند وابستگی خود به بنزین را کاهش دهند. در ترکیه، بیش از ۴۰ درصد خودروها از الپیجی استفاده میکنند و دولت با ارائه بستههای حمایتی، نصب تجهیزات استاندارد و تشویق خودروسازان، روند گذار به LPG را سرعت داده است. در هند نیز برنامههای دولتی برای توسعه ایستگاههای سوخت و سیاستهای قیمتگذاری، موجب افزایش انگیزه رانندگان برای تبدیل خودرو به مصرف گاز مایع شده است.
هاشم اورعی، کارشناس حوزه انرژی در این باره با بیان اینکه تمرکز بیش از حد بر یک سوخت، مدیریت انرژی را دشوار میکند به مهر گفت: در بسیاری از کشورها سیاست اصلی این است که سبد سوخت متنوع باشد. وقتی تمام بار حملونقل روی بنزین قرار میگیرد، طبیعی است که مصرف بالا میرود و فشار بر بودجه دولت افزایش پیدا میکند.
به گفته او، ایران از نظر منابع انرژی موقعیت متفاوتی نسبت به بسیاری از کشورها دارد. ایران تولیدکننده بزرگ گاز طبیعی و همچنین LPG است؛ بنابراین منطقی است که در سیاستگذاری انرژی از این مزیت استفاده شود و بخشی از مصرف بنزین با سوختهای دیگر جایگزین شود.
وی افزود: توسعه استفاده از LPG میتواند یکی از گزینههای عملی باشد، البته به شرط آنکه زیرساختهای ایمنی و استانداردهای لازم فراهم شود.
اورعی افزود: مدیریت مصرف انرژی فقط با یک ابزار ممکن نیست. باید مجموعهای از سیاستها اجرا شود؛ از بهبود بهرهوری خودروها گرفته تا تنوعبخشی به سبد سوخت. در این میان، استفاده منطقی از ظرفیتهایی مانند LPG میتواند بخشی از راهحل باشد.
به گفته او، تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که تنوع در منابع سوختی نه تنها به کاهش مصرف بنزین کمک میکند، بلکه انعطافپذیری نظام انرژی را نیز افزایش میدهد موضوعی که برای کشوری با منابع متنوع انرژی مانند ایران اهمیت دوچندان دارد.
تسریع روند تنوعبخشی سوخت چگونه؟
با افزایش مصرف انرژی در کشور، موضوع اصلاح الگوی مصرف و بهینهسازی منابع بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. برخی تحلیلگران معتقدند سیاستگذاری در حوزه انرژی باید به گونهای باشد که مصرفکنندگان به سمت استفاده از سوختهای متنوعتر هدایت شوند. در حال حاضر بخش قابل توجهی از ناوگان حملونقل کشور همچنان وابسته به بنزین است. در چنین شرایطی، سیاستهای تشویقی برای توسعه خودروهای دوگانهسوز یا چندسوخته میتواند بخشی از راهحل باشد. به گفته کارشناسان، ترکیبی از CNG، LPG، بنزین و در آینده خودروهای برقی میتواند یک سبد سوخت متوازن برای کشور ایجاد کند.
کارشناسان برای تسریع روند تنوعبخشی به سبد سوخت و کاهش مصرف بنزین چندین راهکار از جمله احداث جایگاههای سوختگیری جدید، نصب تجهیزات ایمنی در خودروها و تدوین استانداردهای لازم، اعطای تسهیلات مالی برای تبدیل خودروها، کاهش تعرفه واردات تجهیزات تبدیل و یارانه مصرفی برای سوختهای جایگزین و تشویق خودروسازان داخلی برای تولید خودروهای دوگانهسوز یا مجهز به تجهیزات LPG را پیشنهاد میدهند. درصورت اجرا و پیگیری سیاستهای پیشنهادی، انتظار میرود در پنج سال آینده سهم سوختهای جایگزین در بخش حملونقل از رقم فعلی کمتر از ۵ درصد به بیش از ۲۰ درصد برسد. این امر میتواند مصرف روزانه بنزین را تا ۳۰ میلیون لیتر کاهش دهد و دستاوردهای اقتصادی و زیستمحیطی مهمی برای کشور رقم بزند.
