جوان آنلاین: قیمت محصولات کشاورزی و باغی در پاییز۱۴۰۴ رکورد جدیدی را ثبت کرد. شاخص قیمت تولیدکننده در این فصل به ۹/۵۶۲ رسید و نسبت به پاییز سال گذشته بیش از ۱۰۰درصد افزایش یافت. این رشد نشان میدهد هزینه تولیدکنندگان برای محصولات زراعی، باغی و دامداری سنتی به شکل چشمگیری افزایش یافته و فشار اقتصادی بر فعالان این بخش بیشتر شده است. بررسی جزئیات شاخص نشان میدهد گروه باغداری بیشترین افزایش قیمت را تجربه کرده و نرخ رشد نقطه به نقطه آن به ۹/۱۴۹ درصد رسیده است، از سوی دیگر، تورم سالانه چهار فصل منتهی به پاییز۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۹/۶۴درصد بوده است که افزایش ۳/۲۲ واحددرصدی نسبت به فصل قبل نشان میدهد. این دادهها روند نوسانات قیمت در بخش کشاورزی و دامداری سنتی را به خوبی نشان میدهد و میتواند راهنمای تصمیمگیری برای سیاستگذاران، فعالان بازار و مصرفکنندگان باشد.
در پاییز۱۴۰۴، شاخص قیمت تولیدکننده بخش زراعت، باغداری و دامداری سنتی روندی بیسابقه را تجربه کرد. بررسی دادههای رسمی نشان میدهد این شاخص به ۹/۵۶۲ رسید که نسبت به فصل مشابه سال گذشته بیش از ۱۰۰درصد افزایش یافته است. این تغییرات به وضوح نمایانگر فشار اقتصادی بر تولیدکنندگان است و نشان میدهد هزینه تولید در تمامی مراحل کشاورزی و دامداری سنتی به طور چشمگیری افزایش یافته است. افزایش قیمتها تنها محدود به محصولات زراعی نبوده، بلکه باغداری و دامداری سنتی نیز شاهد رشد قابل توجهی بودهاند. در بین گروههای مختلف، باغداری بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرد. رشد نقطه به نقطه این گروه به ۹/۱۴۹ درصد رسید، به این معنا که قیمت محصولات باغی نسبت به پاییز سال قبل تقریباً ۵/۲ برابر شده است.
این رشد شدید ناشی از ترکیبی از عوامل شامل افزایش هزینههای نهادهها، کمبود نیروی کار، تغییرات آب و هوایی و فشارهای بازار جهانی است.
در مقابل، پرورش بز و بزغاله سنتی کمترین رشد قیمت را تجربه کرده و تنها ۵/۱۶ درصد افزایش را ثبت کرد. این تفاوت نشان میدهد فشار تورمی در بخشهای مختلف کشاورزی و دامداری به شکل یکسان احساس نشده است و گروههای مختلف با شدت متفاوتی تحت تأثیر قرار گرفتهاند. تورم سالانه چهار فصل منتهی به پاییز۱۴۰۴ نیز روند افزایشی چشمگیری داشته و به ۹/۶۴ درصد رسیده است. این رقم نسبت به فصل قبل افزایش ۳/۲۲ واحددرصدی را نشان میدهد که بیانگر شتاب گرفتن روند افزایش قیمتها در طول یک سال اخیر است. در همین راستا، بیشترین تورم سالانه مربوط به گروه باغداری با نرخ ۲/۱۰۸ درصد و کمترین آن مربوط به پرورش بز و بزغاله سنتی با ۴/۱۸ درصد گزارش شده است. این ارقام، نشان میدهد برخی فعالیتها به دلیل ویژگیهای تولیدی و بازار هدف، آسیبپذیری بیشتری نسبت به افزایش قیمتها دارند.
فشار تورمی بر تولیدکنندگان و بازار
افزایش شدید قیمتها، تولیدکنندگان را با چالشهای جدی مواجه کرده است. هزینههای بالای نهادهها و افزایش دستمزدها موجب شده است سوددهی تولید کاهش یابد و در بسیاری موارد، فعالان این بخش با زیان مواجه شوند.
تولیدکنندگان برای ادامه فعالیت خود مجبور به افزایش قیمت فروش محصولات هستند، اما این افزایش قیمت ممکن است باعث کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان و ایجاد نوسانات بیشتر در بازار شود. در نتیجه، فشار تورمی نه تنها بر تولید بلکه بر مصرف و بازار نیز اثرگذار است و میتواند ثبات اقتصادی و امنیت غذایی را تحت تأثیر قرار دهد. تجزیه و تحلیل دقیق شاخصها نشان میدهد افزایش قیمتها به طور یکنواخت بین تمامی گروهها توزیع نشده است.
گروه باغداری با رشد بیش از ۱۴۹درصد رکورددار افزایش قیمت است، در حالی که پرورش بز و بزغاله سنتی تنها ۵/۱۶ درصد افزایش را تجربه کرده است. این اختلاف به تفاوت در ساختار تولید، حساسیت بازار و میزان وابستگی به نهادهها مربوط میشود.
محصولات باغی که نیازمند مراقبت مستمر، منابع آب و نهادههای گرانقیمت هستند، تحت فشار بیشتری قرار گرفته و افزایش قیمت آنها شدیدتر بوده است. در مقابل، فعالیتهای دامداری سنتی با سرمایهگذاری و هزینههای کمتر توانستهاند افزایش قیمت کمتری را تجربه کنند. افزایش تورم در بخش کشاورزی و دامداری سنتی پیامدهای مهم اقتصادی و سیاستی به همراه دارد. دولت و سیاستگذاران برای کنترل این روند نیازمند برنامهریزی دقیق هستند تا هم تولیدکنندگان حمایت شوند و هم مصرفکنندگان از افزایش غیرقابل کنترل قیمتها آسیب نبینند.
سیاستهای حمایتی میتواند شامل تأمین نهادههای ارزان، ایجاد بازارهای تضمینی، حمایت از صادرات و ارتقای بهرهوری تولید باشد. توجه به این مسائل به ثبات بازار، امنیت غذایی و پایداری اقتصادی کمک خواهد کرد. در نهایت، دادههای پاییز۱۴۰۴ بیانگر این واقعیت است که فشار تورمی در بخش کشاورزی و دامداری سنتی با شدت ادامه دارد و نیازمند تصمیمگیری سریع و کارآمد است.
افزایش قیمتها، تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را به طور همزمان تحت فشار قرار داده و نوسانات بازار را تشدید کرده است. سیاستهای حمایتی و مدیریت دقیق میتواند از تشدید این فشارها جلوگیری میکند و ثبات را به بازار بازگرداند.