جوان آنلاین: پس از پایان جشنواره فیلم فجر و در ماه آخر سال، آنچه اهمیت مییابد اکران نوروز است، بهترین فیلمها یا دست کم گزینههایی که اقبال به آنها بیشتر است بخت اکران آغاز سال آینده را دارند، اما در چینش معمولا کسی به سینمای مستند فکر نمیکند.
ممکن است به دلیل ماهیت سینمای مستند که دیده نشدن آن محصول چرخه معیوب اکران است، مستندها اقبال قرار گرفتن در فهرست اکران نوروزی را نداشته باشند، اما در سالهای اخیر با ظهور پلتفرمها بخشی از برنامه اکران در پلتفرمها به آثار مستند اختصاص داشته و در سامانه تخصصی فیلم مستند (هاشور) به مناسبتهای مختلف از جمله نوروز، مستند اکران شده است.
با توجه به بررسیهای انجام شده، نمایش مستند به مناسبتهای مختلف میتواند یکی از فضاهایی باشد که اقبال به مستند دیدن را بیشتر میکند، با نگاهی به آثاری که در نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت و جشنواره فیلم فجر نمایش داشتند میتوان تصویری کلی از بضاعت سینمای ایران در سالی که پیش روست به دست آورد. آثار متنوع و جذابی در یک سال گذشته تولید شده، با وجود مشکلات اقتصادی، حمله اسرائیل به ایران و حوادث پرشماری که زمستان امسال با آن درگیر بودیم، اکران سینماها دستخوش رکود و سرما شده، طبیعی است با توجه به این بحران گسترده چشم سینمادار و برنامه مدیران سینمایی رونق دادن به گیشه باشد.
رونق گیشه معمولا از طریق نمایش آثاری است که یا صرفا مخاطبپسند هستند یا فیلمهایی واجد ارزشهای خاص و امتیازهای هنری که اشتیاق اقشار تحصیل کرده و جوان و دانشجو را به سینما رفتن بیشتر کنند. فیلم مستند به دلیل نداشتن حمایت تبلیغاتی نمیتواند درست معرفی شود، اما قرار گرفتن در مناسبتهای پرمخاطب یک تبلیغ و راهکار ساده برای جذب مخاطب برای این نوع آثار است.
در دو جشنواره سینماحقیقت و فیلم فجر، مستندهای تاریخی، اجتماعی، محیط زیستی جذابی روی پرده رفت که میتوانند باری انواع تماشاگران جذاب باشند. ماریا ماوتی در «نامش زن» فیلمی زنانه و دوست داشتنی درباره زنان ایران و مهر مادری ساخته که میتواند طیف تماشاگران متنوعی داشته باشد. سپیده سپهی با محور قراردادن موضوع پیوند قلب و اهدای عضو، فیلمی تکان دهنده و جذاب ساخته که هم برای مردم، مدیران و جامعه پزشکی دیدنی است. «راش» فیلم نیما مهدیان درباره جنگ دوازده روزه، واقعی و تاثیرگذار است، «ارس، رودخانه خروشان» (هادی آفریده) و «در سپهر ایران» (مجید کریمی) درباره ایران، محیط زیست و تاریخ و فرهنگند. این آثار همواره مخاطبان خاص خود را دارند.
سینمای مستند به دلیل دور بودن از فضای تجاری بر خلاف سینمای داستانی، هنوز متنوع و رنگارنگ است. ایران امروز را میتوان در سینمای مستند دید، شاید تماشای این موقعیت برای مردم، بیش از دیدن آثار نازل تجاری که کمترین میزان قرابت با زندگی و دغدغه جامعه را دارند، جذاب باشد. اکران بسته نوروزی مستند در پلتفرمها یا گروه سینمایی «هنر و تجربه» (که حامی سینمای متفاوت ایران است) و نمایش این آثار در سینماها به مناسبت نوروز یا ایام مهم دیگر سال، دریچهای است برای بیشتر دیده شدن فیلمهایی که اگر یک بار دیده شوند، فراموش نخواهند شد.
