جوان آنلاین: شورای اتحادیه اروپا روز پنجشنبه در اقدامی غیرقانونی، غیرحقوقی و غیرموجه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای بهاصطلاح تروریستی طبقهبندی کرد. این تصمیم سیاسی در حالی اتخاذ شده است که اروپای امروز ضعیف و بیچاره است و هر حرکت تازهاش مظهر این ضعف. بلومبرگ هم نوشته، اتحادیه اروپا مظهر ضعف است: «اروپای بیچاره! در دوران پرآشوبی که پس از جنگ سرد فرا رسیده، به مظهر ضعف تبدیل شده است. اروپا عمدتاً به دلیل انتخابها و شکستهای خودش در این موقعیت قرار گرفته است» و چرا نانجیب است؟ زیرا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که داعش را در کل منطقه غرب آسیا زمینگیر کرد تا آن هیولا به سمت سازندهاش سرنچرخاند! و چرا اروپا دوران آخرش را طی میکند؟ چون اگر ارتش امریکا وارد گرینلند یا حتی پاریس و لندن هم بشود، توان آن را ندارد که آن ارتش را تروریستی یا دشمن خطاب کند و فقط میتواند از این تجاوز لذت ببرد!
اذعان بلومبرگ به لکنت اروپا مقابل امریکا
ستوننویس وبگاه بلومبرگ اخیراً و در واکنش به انفعال کشورهای اروپایی در برابر قلدریهای دولت امریکا به ریاست «دونالد ترامپ»، نوشت که اتحادیه اروپا به مظهری از ضعف تبدیل شده است. در این یادداشت آمده است: «اروپای بیچاره! در دوران پرآشوبی که (پس از جنگ سرد) فرا رسیده، به مظهر ضعف تبدیل شده است. اروپا عمدتاً به دلیل انتخابها و شکستهای خودش در این موقعیت قرار گرفته است». «هال برندز» ادامه داده است: «تا دهه۲۰۱۰، اروپا برای انرژی به روسیه، برای امنیت به امریکا و برای رونق اقتصادی به چین وابسته شده بود و اکنون وقت آن رسیده که هزینهها را بپردازد.»
میشود این پرسش ساده، اما افشاگرانه را پیشِ روی دولتهای اروپایی گذاشت که اگر ارتش ایالاتمتحده نه در یک سناریوی خیالی دور، بلکه در دنیای واقعی سیاست قدرت، وارد گرینلندِ تحت حاکمیت دانمارک شود یا حتی پا را فراتر بگذارد و در پاریس یا لندن مستقر شود، آیا اروپا جرئت آن را دارد که این اقدام را «اشغال»، «تجاوز» یا حتی «اقدام تروریستی» بنامد؟ پاسخ روشن است: نه. همین ناتوانی در نامگذاری دشمن، همین لکنت در دفاع از حاکمیت و منافع خود، دقیقاً همان چیزی است که اتحادیه اروپا را به «مظهر ضعف» تبدیل کرده است. اروپایی که امنیتش را به امریکا، انرژیاش را به روسیه و رونق اقتصادیاش را به چین واگذار کرده، امروز نه ابزار بازدارندگی دارد و نه جسارت سیاسی و به همین دلیل است که حتی در برابر قلدری آشکارِ متحدِ بهظاهر استراتژیکش نیز زبان به اعتراض جدی نمیگشاید. این وابستگی ساختاری، همان زبونیای است که بلومبرگ به آن اشاره میکند.
بدعت خطرناک و فرافکنی بحرانهای درونی
اقدام اخیر اتحادیه اروپا در قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست بهاصطلاح «سازمانهای تروریستی» با واکنشهای گسترده داخلی و انتقادات جدی حقوقی و سیاسی همراه شده است. این تصمیم، نهتنها فاقد هرگونه مبنای حقوق بینالملل و ارزیابی کارشناسی مستقل است، بلکه اقدامی آشکارا جانبدارانه، تحریکآمیز و پرهزینه در سطح روابط بینالملل به شمار میرود.
این اقدام صرفاً متوجه یک نهاد نظامی نیست، بلکه از منظر افکار عمومی ایران، تعرضی مستقیم به حاکمیت ملی، کرامت جمعی و اراده تاریخی ملت ایران تلقی میشود. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهادی رسمی، قانونی و تصریحشده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است که در تجربه زیسته جامعه ایرانی، به عنوان یکی از ارکان دفاع ملی، حافظ امنیت، تمامیت ارضی و منافع راهبردی کشور شناخته میشود. اطلاق عنوان «تروریستی» به یک نهاد حاکمیتی که خود بزرگترین سازمان ضدتروریستی در جهان شناخته میشود، بدعتی خطرناک در نظام حقوق بینالملل و نقض آشکار اصول بنیادینی، چون احترام به حاکمیت دولتها و قاعده منع مداخله است.
انگیزهها و فقدان استقلال راهبردی اروپا
شواهد و قرائن نشان میدهد این تصمیم، به ویژه با پیشتازی برخی دولتهای اروپایی نظیر آلمان و بریتانیا، بیش از آنکه برآمده از اراده مستقل اروپایی باشد، در چارچوب همسویی سیاسی با مطالبات ایالاتمتحده امریکا و رژیمصهیونیستی قابل تحلیل است. اتحادیه اروپا در سالهای اخیر، در بسیاری از پروندههای بینالمللی، از جنگ اوکراین تا تحولات غرب آسیا، نشان داده است از استقلال راهبردی لازم برخوردار نیست و همین وابستگی، آن را به بازیگری تبعی و کماثر در نظم جهانی بدل کرده است.
جرمانگاری یک نهاد رسمی و حاکمیتی، اقدامی بیسابقه و متناقض با اصول حقوق بینالملل است. این رویکرد گزینشی و ابزاری در تعریف تروریسم، مشروعیت رژیم بینالمللی مبارزه با تروریسم را تضعیف میکند و صلاحیت اخلاقی اتحادیه اروپا برای ادعای دفاع از حقوق بشر را زیر سؤال میبرد، بهویژه آنکه کارنامه مداخلات نظامی ناتو در عراق، افغانستان و بخشهایی از آفریقا، خود محل انتقاد جدی ناظران مستقل است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقشی تعیینکننده در مهار و سرکوب تروریسم سازمانیافته، بهویژه داعش، ایفا کرده است؛ واقعیتی که اگر نادیده گرفته شود، به معنای چشم بستن بر این حقیقت است که بدون این مقابله مؤثر، امنیت اروپا نیز با تهدیدی به مراتب گستردهتر مواجه میشد. انکار این نقش، بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت باشد، نشانهای از رویکردی سیاسی و دوگانه است.
تجربه اقدام مشابه امریکا در سال۲۰۱۹ نشان داد تروریستی خواندن سپاه نهتنها رفتار جمهوری اسلامی ایران را تغییر نمیدهد، بلکه هزینه بازگشت به مسیر تعامل را برای طرف مقابل افزایش میدهد. اتحادیه اروپا نیز با تکرار همان خطای راهبردی، پلهای گفتوگو را تخریب و عملاً به تقویت گرایش ایران به همکاریهای راهبردی با بلوکهای غیرغربی کمک میکند؛ روندی که در نهایت به تضعیف جایگاه اروپا در معادلات منطقهای و جهانی میانجامد.
اجماع ملی در دفاع از سپاه.
اما در پی اقدام سیاسی و غیرحقوقی اتحادیه اروپا علیه سپاه، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سپاه پاسداران یکی از قویترین و مؤثرترین نیروهای ضدتروریستی در دنیاست، فقط کسانی میتوانند سابقه سپاه در مبارزه با تروریسم داعش را انکار کنند که خودشان در سمت تروریستها ایستاده باشند. حمایت از تروریسم نتیجهای جز پشیمانی برای کشورهای اروپایی نخواهد داشت.»
حجتالاسلام محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه هم در اظهار نظری در واکنش به اقدام خصمانه اتحادیه اروپا گفت: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به جهانیان ثابت کرده در خط مقدم مبارزه با تروریسم جهانی و منطقهای است. اروپاییها که در اقدامی خصمانه و در تبعیت از رژیمهای شیطانی امریکا و اسرائیل، سپاه سرافراز را تروریستی نامیدهاند، مطلوب است یک دهه پیش را به یاد آورند که در هراس و وحشت از داعشِ امریکاساخته به سر میبردند و این سپاه قهرمان بود که با رشادتهای حاجقاسم سلیمانی و همرزمانش، داعش را مضمحل و ازاله کرد. بدون تردید اقدام خصمانه اروپاییها در تروریستی نامیدن سپاه قهرمان، بدون پاسخ نخواهد ماند و آنها عواقب و تبعات این حماقتشان را خواهند دید و درک خواهند کرد که رونویسی از دست امریکاییهای شرور برایشان گران تمام خواهد شد.
علی لاریجانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی هم در حساب کاربری خود نوشت: اتحادیه اروپا قطعاً میداند مطابق مصوبه مجلس، ارتش کشورهایی که در مصوبه اخیر اتحادیه اروپا علیه سپاه پاسداران مشارکت داشتهاند، تروریستی محسوب میشوند، بنابراین عواقب آن متوجه کشورهای اروپایی است که به چنین اقدامی دست زدند.
ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هم در بیانیهای این اقدام را بیمنطق، غیرمسئولانه و در اطاعت از سیاستهای سلطهگرانه امریکا و رژیمصهیونیستی دانست و تأکید کرد که تروریستی خواندن سپاه، نقض صریح منشور ملل متحد و اصول مسلم حقوق بینالملل است. در این بیانیه هشدار داده شد که مسئولیت تبعات سیاسی، حقوقی و امنیتی این تصمیم، مستقیماً بر عهده سیاستگذاران اروپایی خواهد بود. ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز با یادآوری سابقه کشورهای اروپایی در حمایت از رژیم بعث و پناه دادن به گروهکهای تروریستی، این اقدام را تلاشی برای خروج اروپا از انفعال و جلب رضایت امریکا و صهیونیسم جهانی توصیف و آن را محکوم کرد. وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در بیانیهای این اقدام را کینهتوزانه و ناشی از استیصال دانست و تصریح کرد که سپاه پاسداران، بر اساس قانون اساسی، بخشی انفکاکناپذیر از حاکمیت جمهوری اسلامی ایران است و جرمانگاری آن، بیمعنا و مغایر اصل منع مداخله در امور داخلی کشورهاست.
شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی هم اعلام کرد که اقدام اتحادیه اروپا فاقد مبنای حقوقی و مصداق جرمانگاری یک نهاد رسمی دفاعی است و تأکید کرد: «امروز، همه ایران پاسدار است» و چنین تصمیمهایی انسجام ملی را تقویت خواهد کرد، نه تضعیف. رئیس و اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در اظهاراتی این تصمیم را اعلان خصومت سازمانیافته علیه ملت ایران دانستند و تأکید کردند که این اقدام بیپاسخ و بیهزینه نخواهد ماند. نمایندگان مجلس نیز با تأکید بر نقش سپاه در مبارزه با داعش، این رفتار اروپا را نشانه دشمنی با اقتدار ملت ایران توصیف کردند.
مجمع جهانی بیداری اسلامی هم با محکومیت شدید اقدام اتحادیه اروپا در تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تأکید کرده است که سپاه پاسداران با کارنامهای روشن در مبارزه مؤثر با تروریسم بینالمللی و مهار گروههایی، چون داعش، نقشی تعیینکننده در تأمین امنیت منطقه و حتی اروپا ایفا کرده و تروریستی خواندن چنین نهادی، نماد آشکار فروپاشی معیارهای اخلاقی و حقوقی اتحادیه اروپاست. این اقدام بیش از هر چیز، بیانگر ناتوانی و سردرگمی سیاست خارجی اروپا و تلاشی برای فرافکنی چالشهای داخلی آن ارزیابی شده است که نهتنها بیاثر خواهد بود، بلکه هزینههای سیاسی و حیثیتی سنگینی برای اتحادیه اروپا به همراه دارد، در حالی که آگاهی افکار عمومی جهانی، مانع پنهان ماندن انگیزههای واقعی این تصمیم خواهد شد و حمایت از جریان مقاومت منطقهای همچنان تداوم خواهد یافت.
با این تفاسیر اقدام اتحادیه اروپا در تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نه نشانه اقتدار و مسئولیتپذیری، بلکه جلوهای از سردرگمی راهبردی و فرافکنی بحرانهای عمیق داخلی این اتحادیه در حوزههای سیاسی، امنیتی و حتی اقتصادی است. این تصمیم، با تضعیف اصول حقوق بینالملل و مخدوشسازی مفهوم مبارزه با تروریسم، اعتبار و استقلال اتحادیه اروپا را نزد افکار عمومی جهان بیش از پیش به چالش میکشد. در مقابل، واکنشهای گسترده داخلی در ایران نشان داد چنین اقدامات سیاسی، نهتنها شکافی در انسجام ملی ایجاد نمیکند، بلکه همگرایی و حمایت عمومی از نهادهای حافظ امنیت و حاکمیت ملی را تقویت خواهد کرد.
