جوان آنلاین: رئیسجمهور امریکا نارضایتی از دریافتنکردن جایزه صلح نوبل را به جایی رسانده که در نامهای برای نخست وزیر نروژ، آن را دستمایهای برای دنبال نکردن مسیر تحقق صلح در جهان و لزوم تسلط کشورش بر گرینلند دانسته است. ترامپ که چندین بار، مستقیم و غیرمستقیم از لزوم اقدام نظامی واشینگتن علیه گرینلند سخن گفته، کشورهای اروپایی را در وضعیتی قرار داده که اگرچه از ابزارهای قدرتمندی برای مهار ترامپ برخوردار نیستند، اما در قالب پارهای اقدامات، وحشت خود را از گسترش دامنه تجاوزگری واشینگتن بروز دهند.
رؤیای دستیابی به جایزه صلح نوبل و البته وسوسه بهرهمندی از رقم کلان نقدی این جایزه، دست از سر دونالد ترامپ برنمیدارد، او به تازگی در نامهای به «یوناس گار استوره» با تکرار این ادعا که از زمان روی کار آمدن مجدد خود در کاخ سفید به چندین جنگ پایان داده است، نوشت: «با توجه به اینکه کشور شما تصمیم گرفت جایزه صلح نوبل را به خاطر متوقف کردن هشت جنگ به من ندهد، دیگر احساس تعهدی نسبت به اینکه صرفاً به صلح فکر کنم، ندارم. اگرچه صلح همیشه فائق خواهد آمد، اما اکنون، میتوانم به آنچه برای ایالاتمتحدهامریکا خوب و مناسب است، فکر کنم.»
ترامپ نامه به یک مقام اروپایی را ابزار اشاره به ادعاهای خود درباره جزیره گرینلند قرار داد و با اعلام مجدد اینکه چنانچه ایالاتمتحده در تصاحب گرینلند کوتاهی کند، روسیه و چین به زودی این کار را خواهند کرد، افزود: «دانمارک نمیتواند از آن سرزمین در برابر روسیه یا چین محافظت کند و چرا آنها در هر صورت «حق مالکیت» دارند؟ هیچ سند کتبی در این مورد وجود ندارد، فقط اینکه صدها سال پیش یک قایق در آنجا به ساحل رسید، اما ما هم قایقهایی داشتیم که در آنجا پهلو گرفتند.»
رئیسجمهور امریکا به بهانه اینکه الحاق گرینلند به ایالاتمتحده برای جهان مفید خواهد بود، تصریح کرد: «من از زمان تأسیس ناتو، بیش از هر شخص دیگری برای آن کار کردهام و اکنون، ناتو باید کاری برای ایالاتمتحده انجام دهد. جهان امن نیست مگر اینکه ما کنترل کامل و جامع گرینلند را در دست داشته باشیم.» این در حالی است که مایکل مککال، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان امریکا هشدار داد که تجاوز ایالاتمتحده به گرینلند به معنای «جنگ» با ناتو خواهد بود.
وی در گفتوگو با شبکهایبیسی گفت: «واقعیت این است که رئیسجمهور برای محافظت از ما در برابر هرگونه تهدید، دسترسی کامل نظامی به گرینلند دارد، بنابراین اگر او میخواهد گرینلند را بخرد، آن بحث دیگری است.» این نماینده جمهوریخواه افزود: «اینکه او حمله نظامی کند، ماده۵ ناتو را به کلی دگرگون خواهد کرد و در اصل، جنگی را با خود ناتو آغاز میکند. این اقدام در نهایت به انحلال ناتو به شکلی که ما میشناسیم، منجر خواهد شد.»
کریس ون هولن، سناتور دموکرات کارزار کاخ سفید نیز تصاحب گرینلند را «غصب زمین» توصیف کرد؛ موضوعی که به امنیت ربطی ندارد.
اتحادیه اروپا واکنش نشان دهد
در سایه این تحولات، روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی به نگرانی اتحادیه اروپا در این باره پرداخت که ترامپ بعد از اشغال منطقه گرینلند سراغ دیگر اراضی متعلق به دیگر کشورهای اروپایی برود، از این رو اروپاییها ممکن است اقدام قاطعی مانند جلوگیری از استفاده از پایگاههای نظامی امریکا در این منطقه را در دستور کار قرار دهند. در واقع، ادامه تقلای رئیسجمهور امریکا برای سلطه بر گرینلند، اروپاییها را واداشته است به روشهای مختلف برای منصرف کردن وی متوسل شوند.
لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک با اعلام اینکه در تلاش برای راضی کردن ترامپ برای انصراف از تصاحب گرینلند است، گفته که با وجود تهدیدات واشینگتن، دانمارک مسیر دیپلماسی را در پیش گرفته و با معاون رئیسجمهور امریکا در خصوص روند دیپلماتیک مربوط به گرینلند توافق کرده است.
راسموسن اضافه کرد: «از حمایت اروپایی قدرتمند در خصوص گرینلند برخوردار و نیازمند واکنش اتحادیه اروپا به ترامپ در این زمینه هستیم.» همچنین کر استارمر، نخستوزیر انگلیس در سخنانی در مقابل ساختمان داونینگاستریت بر اهمیت امنیت گرینلند تأکید و خاطرنشان کرد که با بازشدن مسیرهای دریایی و تشدید رقابتهای راهبردی در قطب شمال، این اهمیت بیش از پیش افزایش خواهد یافت و منطقه «شمالگان» در آینده به توجه بیشتری نیاز دارد.
نخستوزیر انگلیس تصریح کرد که یک اصل اساسی در این زمینه وجود دارد که نمیتوان آن را نادیده گرفت، زیرا مستقیماً به بنیان همکاری پایدار و قابل اعتماد بینالمللی مربوط میشود و آن این است که هرگونه تصمیم درباره وضعیت آینده گرینلند، تنها به مردم گرینلند و پادشاهی دانمارک تعلق دارد و این حق بنیادین است و بریتانیا از آن حمایت میکند.
اروپا در مواجهه با دشمنیهای جدید
لارس کلینگبیل، وزیر دارایی و معاون صدراعظم آلمان دیگر مقام اروپایی است که اظهارات ترامپ را نوعی خطر برای اروپا قلمداد کرده است. او تأکید دارد که تهدید ترامپ برای الحاق گرینلند، خط قرمزی برای اتحادیه اروپاست و این بلوک ۲۷عضوی باید استفاده از یک سازوکار قانونی طراحی شده برای دفع ارعاب اقتصادی را در نظر بگیرد. کلینگبیل دیروز در کنار رولان لسکور همتای فرانسوی خود گفت: «ما دائماً در حال تجربه تحریکات و تجربه خصومتهای جدید هستیم که رئیسجمهور ترامپ به دنبال آن است و در اینجا ما اروپاییها باید روشن کنیم که به حد نهایی رسیدهایم.»
معاون فریدریش مرتس افزود: «یک جعبه ابزار قانونی اروپایی وجود دارد که میتواند با اقدامات بسیار حساس به باجگیری اقتصادی پاسخ دهد و اکنون باید استفاده از این اقدامات را بررسی کنیم.»
کلینگبیل گفت: «اکنون به محدودیتها رسیدهایم و وقتی تهدیدی را برای تمامیت و حاکمیت گرینلند و دانمارک میبینم، در مذاکرات متوجه شدهام که مردم از ما انتظار دارند تسلیم باجگیری نشویم و علیه آن اقدام کنیم.»
او افزود: «برای من، باید در هر لحظه روشن باشد که اروپا باید آماده اقدام باشد و این کار را نمیتوان در آخرین لحظه انجام داد. این آمادگیها باید اکنون انجام شوند.» در همین راستا، پدرو سانچز نیز در گفتوگویی، حمله امریکا به گرینلند را زمینهسازی شادی ولادیمیر پوتین دانست. نخستوزیر اسپانیا در گفتوگویی با روزنامه لاونگواردیا بیان کرد: «اگر قرار باشد امریکا به زور متوسل شود، این به مثابه ناقوس مرگ ناتو خواهد بود.»
احتمال اقدام اوتاوا در اعزام نیرو
ترامپ علاوه بر گرینلند، خواستار تصاحب کانادا شده است. اوتاوا نیز مانند اروپاییها نگران است که در صورت موفقیت ترامپ در تجاوز به حاکمیت گرینلند، مقصد بعدی امریکاییها باشد. اقتصاد کانادا بهویژه نسبت به سیاست تعرفهای ترامپ آسیبپذیر است، زیرا تقریباً ۷۰درصد کالاهای صادراتی کانادا به امریکا میرود. ترامپ حدود یک سال پیش تعرفه ۲۵درصدی بر محصولات کانادا وضع کرد و در آگوست آن را به ۳۵درصد افزایش داد، اگرچه بسیاری از اقلام مطابق توافق امریکا- مکزیک- کانادا از این تعرفه معاف هستند.
در شرایطی که تنشها بین کشورهای اروپایی و امریکا درباره مالکیت گرینلند روبه افزایش است، کانادا در حال بررسی اعزام نیرو به این جزیره خودمختار است. استریت تایمز در گزارشی نوشت: «مارک کارنی، نخستوزیر کانادا در حال بررسی اعزام نیروهای مسلح این کشور به گرینلند برای شرکت در رزمایشهای نظامی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است.»
استریت تایمز نوشت: «اعزام نیرو به گرینلند از سوی کانادا میتواند واکنش متقابل امریکا را به دنبال داشته باشد.» این رسانه نوشت: «اعزام نیرو از سوی کانادا در چارچوب اعزام نیرو از طریق کشورهای عضو ناتو، انگلیس، فرانسه و دانمارک انجام خواهد شد و هنوز تصمیم نهایی درباره انجام آن گرفته نشده است.»
