یکی از مهمترین ابزارهای کاهش مصرف انرژی و رسیدن به الگوی مصرف صحیح در کنار فرهنگسازی و صرفهجویی، استفاده از فناوریهای روز برای کنترل مصرف است. بسیاری از کشورها با استفاده از فناوریهای پیشرفته به نتایج خوبی دست یافتهاند جوان آنلاین: یکی از مهمترین ابزارهای کاهش مصرف انرژی و رسیدن به الگوی مصرف صحیح در کنار فرهنگسازی و صرفهجویی، استفاده از فناوریهای روز برای کنترل مصرف است. بسیاری از کشورها با استفاده از فناوریهای پیشرفته به نتایج خوبی دست یافتهاند.
به عنوان تازهترین نمونه در این زمینه میتوان به پنجره هوشمند خورشیدی در کرهجنوبی اشاره کرد. این پنجره از پنلهای خورشیدی یکپارچه استفاده میکند و نهتنها از نور خورشید، بلکه حتی با نور محیط داخلی نیز شارژ میشود. به همین دلیل، عملکرد آن در زمستانهای ابری یا مناطق شهری با ساختمانهای بلند نیز تضمین شده است. این سیستم بدون نیاز به برق خارجی یا مواد شیمیایی خاص میتواند مصرف انرژی ساختمان را تا ۴۰ درصد کاهش دهد. همچنین استفاده از مایع نانوذرهای خاص، هزینههای اولیه نصب را بیش از ۵۰ درصد پایین میآورد.
در ایران نیز استفاده از کنتورهای هوشمند برق مزایای متعددی برای شبکه برق ایران به همراه دارد که میتوان به افزایش دقت در اندازهگیری مصرف برق، کاهش اتلاف انرژی، بهبود مدیریت بار شبکه و امکان کنترل از راه دور اشاره کرد.
امکان دریافت اطلاعات دقیق و لحظهای از میزان مصرف برق یکی از مهمترین مزایای این کنتورها محسوب میشود و به مشترکان کمک میکند تا مصرف خود را بهینهسازی و هزینههای برق خود را کاهش دهند. همچنین این کنتورها به اپراتورهای شبکه اجازه میدهند تا بهتر بتوانند بار شبکه را مدیریت و درصورت نیاز به صورت خودکار برخی تجهیزات را خاموش کنند تا از وقوع بحرانهای برق جلوگیری شود.
علاوه بر موارد گفته شده با کمک کنتورهای هوشمند، امکان اجرای برنامههای تشویقی برای کاهش مصرف در ساعات اوج بار فراهم میشود که این امر میتواند به کاهش نیاز به سرمایهگذاریهای سنگین در زیرساختهای برقرسانی منجر شود.
طبق آخرین آمار رسمی اعلام شده درحال حاضر حدود ۶ میلیون کنتور هوشمند برای مشترکان در حوزه مصرف نصب شده است و پیشبینی میشود تا پایان سال آینده این رقم به حدود ۱۲میلیون کنتور هوشمند برسد که میتواند نقش مؤثری در کاهش ناترازی برق کشور داشته باشد.
با توجه به افزایش تقاضای برق و نیاز به بهبود کارایی شبکههای برقرسانی، گسترش کنتورهای هوشمند در ایران یک ضرورت است.
حامد احمدی - مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی توانیر- معتقد است هوشمندسازی شبکه به معنای گذار از مدیریت سنتی شبکههای توزیع و ورود به عصر مدیریت هوشمند سیستم توزیع است.
وی تأکید میکند استفاده از کنتورهای هوشمند به منظور قطع برق نبوده و صرفاً برای مدیریت مصرف و جلوگیری از قطع برق همه خانوار در محلههایی است که در آن برخی همسایگان پر مصرف هستند. درحال حاضر ۶۰ درصد مصرف انرژی به وسیله کنتورهای هوشمند قرائت میشود که عدد قابل توجهی است. بنابراین انتظار میرود با دستیابی به میزان ۱۲میلیونی کنتور هوشمند در مصرف خانوار و با مشارکت مردم تا پایان سال آینده بتوانیم با مدیریت مصرف حدود ۷هزار مگاوات از ناترازی تولید برق را جبران کنیم که به نوعی با آن میتوان بخش بسیار زیادی از ناترازی برق و بخش بسیار زیادی از خاموشیهای تابستان گذشته را حل و کاهش داد. به عبارتی صرفه جویی ۷هزار مگاواتی برق از طریق نصب کنتورهای هوشمند حدوداً معادل مصرف برق صنایع انرژی بر کشور است.
به تأکید کارشناسان با توجه به افزایش تقاضای برق و نیاز به بهبود کارایی شبکههای برقرسانی، گسترش کنتورهای هوشمند در ایران یک ضرورت است. یکی از دلایل اصلی این ضرورت، افزایش جمعیت و رشد مصرف برق است که فشار بیشتری بر شبکههای برق وارد میکند. استفاده از کنتورهای هوشمند میتواند به کاهش این فشار کمک و از وقوع خاموشیهای گسترده جلوگیری کند.
همچنین با توجه به اهمیت حفظ منابع انرژی و کاهش اتلاف انرژی، نصب کنتورهای هوشمند میتواند بهعنوان یک ابزار کارآمد در دستیابی به این اهداف عمل کند. این کنتورها امکان پایش دقیقتر مصرف انرژی را فراهم میکنند و به این ترتیب، مدیریت بهینهتری از منابع انرژی صورت میگیرد.