وقتی مسجد خاطره می‌سازد

بی‌مقدمه، یک سؤال کاملاً خودمانی: چرا بخشی از جوان‌ها و نوجوان‌های ما دیگر با مسجد احساس نزدیکی نمی‌کنند؟

فاطمه، ۳۴ ساله و معلم دبستان است. وقتی از مهم‌ترین دستاورد سفرش می‌پرسیم، لبخندی می‌زند و می‌گوید: «من فکر می‌کردم صبر را بلدم، اما اربعین به من فهماند هنوز اول راه هستم.» او از روزی می‌گوید که در یکی از موکب‌ها، زنی سالخورده ساعت‌ها مشغول شستن ظرف بود، بی‌آنکه کسی از او تشکر کند یا حتی نامش را بداند

اربعین فضایی متفاوت می‌سازد، رقابت مالی در آن معنا ندارد، خدمات رایگان است، فقیر و غنی کنار هم از یک سفره بهره می‌برند، نزاع‌های قدرت نیز در متن این حرکت مردمی جایی ندارد. در چنین شرایطی انسان فرصت می‌یابد طعم آرامش حقیقی را بچشد. به همین دلیل بسیاری از زائران پس از بازگشت، احساس امید و آرامش بیشتری دارند

موکب‌داران، میزبانان بی‌ادعای بزرگترین اجتماع مردمی جهان هستند. ماه‌ها پیش از آغاز اربعین، تهیه امکانات، هماهنگی نیرو‌ها و آماده‌سازی موکب را شروع می‌کنند تا چند روز، بی‌وقفه در خدمت زائران باشند

اربعین برای هر کس، روایت خودش را دارد. برای زائری که کیلومتر‌ها با شوق قدم برداشته و برای موکب‌داری که روز‌ها و شب‌ها بی‌وقفه در خدمت زائران بوده است.

یکی از برکات بزرگ اربعین، اصلاح نگاه انسان به دنیا و تغییر معیار‌های ارزش‌گذاری اوست. بسیاری از زائران پس از بازگشت، دلبستگی کمتری به تجمل، رقابت‌های مادی و مصرف‌گرایی احساس می‌کنند. این تحول، ریشه در یکی از آموزه‌های عمیق اسلام دارد، یعنی ترجیح ارزش‌های الهی بر دلبستگی‌های مادی و بهره‌گیری از نعمت‌های دنیا در مسیر رضای خدا 

آورده زائر راستین اربعین، اعلان بیعت با سیدالشهدا (ع) ست. کسی که این مسیر را طی کرده و حقیقت آن را درک کرده است، در واقع برای بیعت با اباعبدالله‌الحسین (ع) قدم در این راه گذاشته است. طبیعتاً کسی که بیعت کرده و عهد و پیمانی بسته است، باید پیش از سفر و پس از سفر، متفاوت باشد و بیعت خود را نشکند

«بازگشت» شاید سخت‌ترین بخش سفر اربعین باشد؛ نه به‌خاطر خستگی راه، نه به‌خاطر پایان پیاده‌روی، بلکه به‌خاطر فاصله‌ای که ناگهان میان انسان و آن جهان متفاوت ایجاد می‌شود.

شاید مهم‌ترین مرحله اربعین، پس از بازگشت آغاز شود، زمانی که زائر دوباره به زندگی عادی برمی‌گردد. در فضای سفر، مهربانی و همدلی آسان‌تر است، زیرا همه در یک مسیر مشترک قرار دارند، اما هنر اصلی آن است که این روحیه در روز‌های معمولی نیز ادامه پیدا کند. نخستین کسانی که باید اثر این سفر را ببینند، اعضای خانواده هستند