سرکی به عالم ادبیات کشیدیم و مروری بر تازهترین اخبار این حوزه داریم. نظرات محمدرضا بایرامی در دومین نشست داستان کوتاه، درگذشت نیل سایمون نویسنده برنده جایزه پولیتزر و فراخوان نخستین جشنواره ادبیات سلامت مطالبی است که در گزارش پیشرو میخوانید.
اما دومین جلسه «کوتاه با داستان» با حضور «سیدمهدی شجاعی» در حالی در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد که «محمدرضا بایرامی» نویسنده مهمان این برنامه بود. در بخشی از این مراسم، سیدمهدی شجاعی، نویسنده نام آشنای کشور و میزبان جلسه «کوتاه با داستان» در سخنانی گفت: یکی از دلایلی که من به پرداختن به داستان کوتاه در شرایط فعلی اصرار دارم، مربوط به ظرفیتهایی است که در این قالب وجود دارد. سالهاست احساس میکنم این قالب برای ما مهجور بوده است. به اعتقاد من، در شرایط اجتماعی خاص، این قالب بیش از قالبهای دیگر جواب میدهد و برای انتقال مباحث، ظرفیت دارد. یکی از دلایل این است که ضرباهنگ زندگی و فعالیتها تندتر شده و شتاب بیشتری گرفته است. این مهجور ماندن به گونهای بود که نه دیگر ناشرها تمایلی به چاپ این ژانر داشتند و نه مخاطب خیلی علاقه نشان میداد و به تبع آن نویسندگان نیز تمایلی به نوشتن در این ژانر نداشتند، بنابراین ما فکر کردیم و دیدیم بهتر است حتی با بضاعت اندک خود وارد این قالب شویم و آن را احیا کنیم. اما محمدرضا بایرامی نیز در دومین نشست «کوتاه با داستان» گفت: داستان کوتاه نوشتن، بسیار سخت است و متأسفانه مشتری چندانی هم ندارد و ناشران هم از چاپ آن استقبال نمیکنند. تمام این موضوعات، زنگ خطری است. از زاویه خود ما سختترین آزمون نویسنده داستان کوتاه است. بایرامی ضمن اشاره به اهمیت داستان کوتاه افزود: چند دقیقه پیش با خانم سلیمانی حرف میزدم. از من پرسید آیا برای امروز، داستان کوتاه جدیدی را آماده کردهاید؟ در پاسخ به ایشان گفتم، خیر. داستان کوتاه چیزی نیست که هر روز بتوان نشست و آن را نوشت. واقعاً هم همین است. باید از آقای شجاعی تشکر کنم، زمانی که زنگ زد تا به این جلسه بیایم، دلیل حضورم را نپرسیدم. البته هر جایی که ایشان از من بخواهد که بروم، با سر میروم، اما اکنون، هنگامی که توضیحات ایشان را شنیدم، با خود گفتم چه خوب است که این احساس خطر را همهما متوجه شویم.
تلخند نیل سایمون به مرگ
خبر دیگر اینکه نیل سایمون، نویسنده برنده جایزه پولیتزر در سن ۹۱ سالگی به سبب عارضه ذاتالریه درگذشت. CNN خبر داد نویسنده، نمایشنامهنویس و فیلمنامهنویس شهیر امریکایی که برای آثار کمدیاش به شهرت رسیده بود و به عنوان یکی از موفقترین نویسندگان تاریخ امریکا شناخته میشود در طول درمان ذاتالریهاش در بیمارستان پرسبیترین نیویورک درگذشته است. نیل سایمون به مدت شش دهه یکی از پایههای سرگرمی در امریکا بود. از اولین موفقیتش در برادوی با «در بوق خود بدم» (۱۹۶۱)، کمتر زمانی را میتوان یاد داشت که آثار او روی صحنه یا بر پرده نقرهای ظاهر نشده باشد. او به همراه وودی آلن فعالیت خود را با نوشتن در گروه سید سزار آغاز کرده بود. در اواخر دهه ۶۰ سایمون همزمان چهار نمایش در برادوی روی صحنه داشت. فهرستی جزئی از آثار او نشان از اهمیت وی بر تاریخ تئاتر امریکا دارد. «پابرهنه در پارک»، «زوج ناجور»، «هتل پلازا»، «عاقبت عشاق سینهچاک»، «زندانی خیابان دوم»، «خاطرات ساحل برایتون»، «گمشده در یانکرز» و «خندیدن در طبقه بیستوسوم» مهمترین آثار این نویسنده بزرگ است.
سایمون در طول دوران حرفهایاش بیش از ۳۰ نمایشنامه نوشت و فیلمنامههایی برای آثاری، چون «خارج از شهرها»، «دختر خداحافظی» و «درست شبیه دوران قدیم» را نگاشته است. سایمون در ۱۹۹۱ برنده جایزه تونی شد و برای «گمشده در یانکرز» جایزه پولیتزر را گرفت.
اهمیت نیل سایمون در ایران نیز بسیار بوده به نحوی که در هر فصل تئاتری شهر تهران آثاری از این نویسنده طناز روی صحنه رفته است. هماکنون اشکان خطیبی نمایش «پزشک نازنین» سایمون را براساس داستانهای کوتاه چخوف در تماشاخانه دیوار چهارم در حال اجرا دارد.
ادبیات ایران در جشنواره ملل امریکا
خبر دیگر اینکه کارولین کراسکری، مترجم امریکایی، در جشنواره فرهنگی ادبی ملل امریکا به معرفی ادبیات ایران در غرفهای مستقل با نام ایران پرداخته است. افشین شحنهتبار، مدیر انتشارات ایرانی ـ. انگلیسی «شمع و مه» در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران پویا گفت: کارولین کراسکری برای سومین سال متوالی با حضور در جشنواره فرهنگی- ادبی ملل در امریکا به معرفی ادبیات ایران پرداخته است. جشنواره ملل که این بار در شهر سنت لوئیس در ایالت میسوری برپا شده است به معرفی فرهنگ و آداب و هنر کشورهای مختلف میپردازد. وی ادامه داد:در این جشنواره دهها عنوان کتاب در ادبیات داستانی بزرگسال و نوجوان که توسط انتشارات شمع و مه با همت و ترجمه کارولین کراسکری و مترجمان دیگر به چاپ رسیده است در روزهای سوم و چهارم شهریور عرضه شد. شحنهتبار افزود: کارولین کراسکری تاکنون آثار متعددی از هوشنگ مرادی کرمانی، ضحی کاظمی، سیدمهدی شجاعی، احمد دهقان، افشین یداللهی و نویسندگان دیگر را ترجمه و توسط انتشارات شمع و مه به بازارهای جهانی معرفی کرده است.
نخستین جشنواره «ادبیات سلامت»
خبر دیگر از حوزه ادبیات اینکه فراخوان نخستین جشنواره «ادبیات سلامت» در حوزه داستان کوتاه، نمایشنامه و فیلمنامه کوتاه اعلام شد. مؤسسه آوای هنر سلامت از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با هدف ترغیب نویسندگان به خلق آثار ادبی در حوزه سلامت نخستین جشنواره ادبیات سلامت را برگزار میکند.
این جشنواره در سه بخش داستان کوتاه، نمایشنامه و فیلمنامه کوتاه آماده دریافت آثار نویسندگان این حوزههاست. نخستین جشنواره ادبیات سلامت براساس سیاستهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قصد دارد تا با شناسایی و همچنین آگاهسازی و جلب توجه نویسندگان به حوزه سلامت زمینه اثربخشی در این حوزهها را فراهم کند و با تولید آثار با کیفیت و معرفی آنها به جامعه علاقهمند ادبیات در ترویج سلامت مؤثر واقع شود. علاقهمندان تا ۳۰ مهر ماه فرصت دارند تا ثبتنام و آثار خود را ارسال کنند. آثار راهیافته به مرحله داوری توسط هیئت انتخاب ۳۰ آبان ماه اعلام خواهد شد.