كسري محمديان
با تلفن همراهم تماس گرفتم. هرچه بوق خورد جواب نداد. قطع كردم و يك ساعت ديگر تماس گرفتم. باز هم همان اتفاق افتاد و تلفنش را جواب نداد. در طول روز چندين بار ديگر هم تماس گرفتم ولي جواب نداد. پيامك فرستادم كه با شما كار فوري دارم لطفاً جواب بدهيد. باز هم خبري نشد. به يكي از دوستان كه همكار اوست زنگ زدم پرسيدم فلاني سركارآمده است؟ گفت: بله اينجاست و مشغول انجام كار است. همينطور علامت سؤال بود كه بالاي سرم ميچرخيد. چرا تلفن را جواب نميدهد؟ حداقل بايد با جواب دادن به پيامكي كه فرستادم از اينكه نتوانسته جواب تلفن من را بدهد عذرخواهي ميكرد. اين رفتار بيادبانه فقط يك معني دارد و آن هم اينكه من نميخواهم با تو كار كنم! اما مگر من او را مجبور به انجام اين كار كردهام؟ خودش خواست كه اين اتفاق بيفتد؟ اين جواب ندادن او يعني اين آدم تو پيچ است و ميخواهد از زير انجام اين كار فرار كند. خب چرا مستقيم به خودم نميگويد كه من ديگه تمايلي به اين كار ندارم؟ چرا فرار ميكند؟ چرا اين رفتار به دور از ادب را انجام ميدهد؟ با اين رفتارش نه تنها به من بياحترامي كرده، بلكه شخصيت خود را نيز زير سؤال برده است. به راستي چرا اين روزها سلامها را بيجواب و زنگها را بيپاسخ ميگذاريم!
همه ميدانيم كه سلام مستحب اما جوابش واجب است. در فرهنگ ما سلام از جايگاه ويژهاي برخوردار است. از گذشته تا به امروز افراد هميشه سعي ميكردند كه در سلام دادن به ديگران پيشقدم باشند چون اين را رفتاری بسيار ارزشمند ميدانستند. در همان قديم وقتي يك نفر وارد جمعي ميشد و سلام ميكرد تمام آن جمع جواب سلامش را ميدادند. چون جواب سلام را نشانه ادب و احترام خود ميدانستند. در واقع با همين يك كلام ساده «سلام» روابط خود را با ديگران محكمتر و قويتر ميكردند. امروزه هم هنوز هستند كساني كه ارزش اين كلام مهم را ميدانند اما متأسفانه در جامعه رفتار زشتي در حال ترويج است، آن هم بيجواب گذاشتن سلام ديگران. بهخصوص در نسل جوان سلام و احترام جايگاه خود را از دست داده است. اما اين رفتار فقط مختص نسل جوان جامعه نيست، متأسفانه حتي در قشر تحصيلكرده و شاخص جامعه هم نمود عيني پيدا كرده است. كسي را ميشناسم كه هر كسي را در شأن خود نميداند جواب سلامش را نميدهد. وقتي نسبت به اين رفتارش معترض ميشويم ميگويد خب تو هم به من سلام نكن و به هركسي كه فكر ميكني در حد تو نيست سلام نكن. چنين افرادي فراموش كردهاند اين سلام كه فقط يك جواب ساده دارد ميتواند جنبههاي مختلفي از شخصيت انسان را نمايان سازد. در پس اين رفتار نشانههايي وجود دارد، نشان شأن و تربيت خانوادگي، نشان مقام و رتبه اجتماعي، نشان انسانيت و...
اما بهتر است حكايت آدمهايي كه جواب سلام را نميدهند حكايت بيماري بدانيم كه از نوع بيماري خود آگاه نيست. اين رفتار بيادبانه ناشي از يك نوع بيماري است به نام غفلت! اين افراد در واقع با غفلت خود از عاقبت كاري كه انجام ميدهند، تيشه به ريشه روابط اجتماعي خود ميزنند. اين رفتارها با ادب و فرهنگ اصيل ايراني ما مغايرت دارد. وقتي اين رفتارهاي زشت از قشر افراد تحصيلكرده و داراي منصب و مقام بالاي اجتماعي يا كساني كه تصور ميكنند سطح اجتماعي بالايي دارند سر ميزند بيشتر نگرانكننده است. چون اين افراد با تكرار اين رفتار به آن عادت ميكنند. وقتي يك عادت زشت به يك امر عادي تبديل شود آنوقت هيچكس از انجام آن ابايي ندارد به همين ترتيب يك عادت زشت به يك رفتار عادي و حتي در ظاهر باكلاس تبديل ميشود. اين گونه افراد به عبارتي از دماغ فيل افتادهاند. همه افراد دور و بر خود را از موضع بالا نگاه ميكنند در نتيجه دليلي نميبينند كه جواب سلام و تلفن و پيامك هركسي را بدهند. در واقع اين تلفن جواب ندادن افراد حكم همان جواب سلامي را دارد كه نميدهند. اما چرا؟ شايد فكر ميكنند هيچ سلامي بدون درخواست نيست؟ به اين دليل كه ميترسند كسي كلاهشان را بردارد؟ شايد به اين دليل كه جامعه دچار بياعتمادي شده است؟ اما چه كسي يا چه كساني اين بياعتمادي را در جامعه ايجاد كردهاند؟ آيا كساني غير از خود ما عامل اين وضعيت هستيم؟ خود ما با رفتارهاي غلط خود و با تصورات ذهني اشتباه خود بذر بياعتمادي را در جامعه پاشيدهايم. متأسفانه جامعه به سمت فردگرايي سوق پيدا كرده و خيليها ترجيح ميدهند حصاري بلند دور تا دور خود بكشند تا مبادا كسي به آنها براي رفع مشكلش رجوع كند، تا مبادا چيزي را از دست بدهند. اما آيا اين رفتارها و محدود كردن روابط گره از مشكل بياعتمادي جامعه باز ميكند؟ وقتي به فرهنگ اصيل ايراني مراجعه ميكنيم يكي از لذتهاي روابط اجتماعي باز كردن گره از مشكل دوست و همسايه بوده است. اما امروزه خود را در اين حصار تنهايي محدود كردهايم و ميخواهيم همه چيز براي خود ما باشد و هيچكس از كنار ما سود و منفعتي عايدش نشود.
نگاهي به برخي كشورهاي صنعتي شرق آسيا مثل ژاپن بيندازيم ميبينيم كه بر روي نوك قله پيشرفت دنيا ايستادهاند ولي همچنان به هم احترام ميگذارند و در مقابل يكديگر به سنت ديرينه تعظيم ميكنند. آيا آنها انسانهاي بزرگ و مهمي نيستند؟ آنها اين را در ذهن خود حك كردهاند كه هيچ پست و مقامي نبايد انسانيت را در آنها از بين ببرد و با رفتار و اعمال خود اين را به فرزندانشان هم آموزش ميدهند. فراموش نكنيم كه نگاه فرزندانمان به ما است. به آنها رفتارهاي خودخواهانه را آموزش ندهيم. به آنها احترام به يكديگر و پيش قدم بودن در هر كار پسنديدهاي را آموزش دهيم. به آنها ياد دهيم كه با هر سلام و جواب سلامي نه تنها چيزي از آنها كم نميشود، بلكه به ارزش و شخصيت آنان نيز افزوده ميشود.
سلام :ما دم از اسلام می زنیم ،ما ها راه شیطان را می رویم ؛
