فرزين ماندگار
بستهتر بودن فضاي فرهنگي و هنري كشور در دوران حسن روحاني نسبت به دوران دولتهاي نهم و دهم موضوعي است كه هر از گاهي از سوي برخي از حاميان اصلي و دو آتشه حسن روحاني بر زبان ميآيد. اينكه فرهنگ نهتنها اولويت دولت موسوم به تدبير و اميد نبوده بلكه دولتهای يازدهم و دوازدهم حتي براي اين عرصه مهم برنامه و راهبرد مشخصي نداشته و ندارند، چيزي است كه از ابتدا براي آنهايي كه شناختي از رويكردهاي باري به هر جهت احزابي چون كارگزاران و مديران موسوم به تكنوكرات داشتند، مثل روز روشن بود، ولي اين موضوع براي اثبات به هنرمندان و اهالي فرهنگ احتياج به گذشت سالها و عينيشدن واقعيات داشته و دارد. به تازگي نشست نقد و بررسي فيلم «آينههاي روبهرو» از محصولات سينمايي دولت دهم، در خانه هنرمندان برگزار شد و موضوع جالب اینکه اظهارات فرشته طائرپور، تهيهكننده اين فيلم درباره همراهي مديريت سينمايي دولت دهم با اين فيلم ملتهب بود. اين تهيهكننده اذعان ميكند كه اگر قرار بود در اين دولت براي فيلمش مجوز بگيرد با دردسرهاي بيشتري مواجه ميشد.
«آينههاي روبهرو» فيلمياست كه به صراحت از مشكلات ترنسها در جامعه ايران سخن ميگويد و طائرپور كه در جريان انتخابات۹۶، تهيهكنندگي يكي از مستندهاي انتخاباتي اسحاق جهانگيري معاون اول دولت روحاني را برعهده داشتهاست از اين گفته كه اين فيلم اگر بنا بود در دولت روحاني ساخته شود، مميزيهاي بيشتري ميخورد. طائرپور با اشاره به همراهي مدير وقت سينمايي با «آينههاي روبهرو» گفت: «اين فيلم را در سال ۸۹ ساختيم. مديريت سينمايي آن دوره در اختيار جرياني بود كه با ما سر سازگاري نداشت و به همين دليل منتظر مخالفتها و ممانعتهاي بيشتري بودم، اما فقط اصلاحيهاي كوچك در انتهاي فيلم روي صدا داشتند؛ فيلم با صداي «رعنا» و همسرش به پايان ميرسد.
وزارت ارشاد معتقد بود شخصيت زن مذهبي فيلم آنقدر محترم است كه حتي سؤال شكدار همسرش نسبت به او نبايد مطرح شود. ما هم آن ديالوگ را تغيير داديم. اين تهيهكننده ادامه ميدهد: فكر ميكنم اگر الان ميخواستم براي اين فيلم اجازه نمايش بگيرم، بيشتر مشكل داشتم.» از سويي ديگر مهدي فخيمزاده، سينماگر نامي كشورمان دو روز پيش در قالب پستي اينستاگرامي اينگونه از رأي دادن به حسن روحاني در انتخابات اظهار پشيماني كرد: «انتخابات رياست جمهوري مشهد، همراه با برخي سينماگران، مثل كيومرث پوراحمد، ابوالحسن داوودي و سعيد سهيلي به مشهد رفته بوديم تا در مراسم سخنراني آقاي روحاني حضور داشته باشيم و براي ايشان تبليغ كنيم. راستش را بخواهيد الان پشيمانم.»
البته فخيمزاده مانند خيليها كه پس از انتقاد از دولت روحاني اصلاحيهاي بر سخنانشان ايراد ميكنند، مدتي بعد پست قبلي را حذف كرد و از اين نوشت كه مجبور شده است اين كار را بكند! فخيمزاده تأكيد ميكند: «دوستان عزيز من نترسيدم و پاك كردن پست به دليل ترس نبود،در آن پست متذكر شده بودم كه من در انتخابات بهنفع آقاي روحاني فعاليت كردم واكنون پشيمانم، منظورم اين بود كه از نحوه عملكرد آقاي روحاني در زمينه مسائل فرهنگي و هنري بهخصوص سينما ناراضي هستم. متأسفانه بعضي از دوستان شروع به اظهارنظر درباره مباحث مختلف سياسي و اجتماعي و مسائلي كردند كه به هيچوجه مورد نظر بنده نبود، در نتيجه مجبور شدم پست را بردارم. دوستان عزيز من نترسيدم و پاك كردن پست بهدليل ترس نبود.
من اصولاً آدم سياسي نيستم و بهطور معمول در مسائل مختلف بهجز مباحث سينمايي و تلويزيوني دخالت نميكنم. من يك سينماگرم و تمام مطالبي كه مطرح ميكنم، منحصراً در حيطه تخصصي خودم است و شركت در انتخابات و حمايت از هر كانديدايي بهدليل قولها و برنامههايي است كه در زمينه مسائل فرهنگي دادندولاغير.» فخيمزاده البته اين تكمله را هم اضافه ميكند كه«وقتي ميگويم سياسي نيستم يعني تخصصي در مورد مسائل سياسي ندارم. همانطور كه در مورد مباحث اقتصادي و اجتماعي تخصصي ندارم، در نتيجه نظراتم در اينگونه موارد نميتواند قابل استناد و انتشار باشد و گرنه مسلماً هركسي نظرات و برداشتها و سليقههايي دارد.» اينكه دقيقاً چه اتفاقي ميافتد كه پس از كوچكترين انتقادي به مديريت دولت در هر زمينهاي از سوي چهرهها به سرعت كمي با اصلاح يا پس گرفتن موضع اين اشخاص روبهرو ميشويم، خود موضوع قابل تأملي است.
