بهناز قاسمي
بعد از آنكه انجمن صنايع غذايي، دولت را به خريد تضميني گندمهايي با خاك فراوان و تحميل اين گندمها به كارخانههاي آرد متهم كرد، وزارت جهادكشاورزي كه در يك سال اخير به شدت زيرفشار واردكنندگان گندم قرار دارد در واكنش به اين سخنان اعلام كرد: ۷۰ درصد گندم ايراني توليد شده كيفيت مناسبي دارد و كساني كه بيكيفيتي اين محصول استراتژيك را مطرح ميكنند، دنبال واردات گندم هستند.
وزير جهادكشاورزي در سالهاي اخير تلاش ميكند از واردات محصولات كشاورزي پر سود مانند برنج، گندم و ميوه خودداري كند، اما به دليل فشارهاي بسيار واردكنندگان و سفارش آنها از سوي برخي از اعضاي ستاد تنظيم بازار در سال گذشته نتوانست در مقابل واردات گندم و برنج بايستد و واردكنندگاني كه ماهها كالايشان در گمركات جنوبي كشور دپو شده بود، توانستند كالايشان را وارد و با ترفندهاي مختلف به فروش برسانند. گفته ميشود امسال نيز با رسانهاي شدن اظهارات مرتضوي، رئيس كانون صنايع غذايي در خصوص وجود خاك در گندمهاي وارداتي گام اول واردكنندگان براي ترغيب دولت به واردات آغاز شده است؛ وارداتي كه صرفاً بخش خصوصي و توليدكنندگان ماكاروني، رشته فرنگي و... به دنبال آن هستند نه نانوايان سنتي. اين اتفاقات در حالي است كه دولت هنوز نرخ خريد تضميني گندم را براي سال زراعي97 - 96 اعلام نكرده است و بيم آن ميرود كه نهتنها قيمتها تغيير نكند، بلكه دولت در سال زراعي جديد با سپردن امور گندم به بورس كالا، گندمكاران را متضرر و خودكفايي گندم را به خطر بيندازد.
ميخ ممنوعيت واردات گندم بر تابوت مدافعان واردات
در اين خصوص روز گذشته علياكبر مهرفرد، معاون وزير جهادكشاورزي در گفتوگو با ايسنا در خصوص شايعات انجمن صنايع غذايي در خصوص كيفيت گندم گفت: طي هفتههاي گذشته شايعاتي در مورد پايين بودن كيفيت گندم ايراني مطرح شد، اما بايد گفت كه حدود ۴۴درصد گندم توليد شده در كشور كيفيت عالي دارد و حدود ۲۶درصد آن كيفيتش در سطح خوب است كه اين مسئله نشان ميدهد ۷۰درصد گندم ايراني توليد شده در سال زراعي گذشته كيفيت قابل قبول و خوبي دارد.
وي افزود: اگر مابقي توليد گندم هم كيفيتش پايين باشد با مديريت و اختلاط آن، كيفيت اين محصول استراتژيك را از نظر دارا بودن پروتئين، گلوتن و ديگر شاخصها تأمين خواهيم كرد. برخي كه اين شايعات را در مورد بيكيفيت بودن گندم ايراني مطرح ميكنند به دنبال واردات هستند، اما بايد گفت كه هيچ نيازي به واردات گندم نداريم و به هيچ وجه مجوز آن صادر نخواهد شد.
رئيس انجمن صنايع غذايي يا ماكاروني؟!
براساس اين گزارش، پس از واكنشهاي فراوان معاونان حجتي، رئيس كانون صنايع غذايي با عقبنشيني از مواضعش گفته است كه گندم توليدي كشورمان در استانهاي فارس، گلستان، خوزستان و آذربايجان در وضعيتي عالي توليد ميشود و حتي گندم دوروم مورد نياز كشور در داخل قابل تأمين است، اما يكسري از كارخانهداران توليدكننده ماكاروني علاقهمند به واردات گندم دوروم خارجي هستند كه قيمت پايينتري دارد تا هزينه تمام شده آنها كاهش يابد.
مرتضوي گفت: بخشهاي مرتبط با توليد گندم، آرد و نانواييهاي كشور خصوصي هستند، اما چرا دولت براي همه آنها تصميمگيري كرده و بعد از اصل 44 و خصوصيسازي صحبت ميكند. تا بنده ميگويم داخل گندم خاك ميريزند، به من اينطور ميگويند كه ميخواهي گندم خارجي بياوري؟ ظاهراً رئيس انجمن صنايع غذايي كه در مقام دفاع از اعضاي انجمن تحت مديريتش سخن ميگويد، فراموش كرده است كه گندم يك كالاي استراتژيك است و دولت سالهاست كه براي رسيدن به خودكفايي در اين محصول هزينههاي بسياري پرداخته است و صرفاً به خاطر سود تعدادي از فعالان بخش خصوصي كه به دنبال منافع خود هستند، نميتواند به بهانه خصوصيسازي، بازار گندم و آرد را به بازار بسپرد.
حال بايد منتظر ماند و ديد كه وزارت جهادكشاورزي با وجود اعلام خودكفايي مجدد در توليد گندم و بينيازي از واردات ميتواند مدعيان پايين بودن كيفيت اين محصول استراتژيك را قانع كند يا آنكه نسبت به واردات آن رضايت ميدهد.
هزينهاي كه 80ميليون ايراني براي خودكفايي گندم دادهاند
براساس اين گزارش، بهاي گندم در بازارهاي جهاني در حدود 600 تا 700تومان است و بهاي خريد تضميني گندم در ايران بيش از هزار تومان است. درحاليكه دولت سالانه از بودجه عمومي بهاي خريد تضميني گندم را تأمين ميكند و در واقع به دليل خريد تضميني گندم از جيب 80 ميليون ايراني كشور در توليد گندم خودكفا شده است، ديگر نيازي به واردات نيست حال در شرايطي كه بازار داخل آرد، نان و ماكاروني را بايد در خدمت توليدكننده گندم داخلي قرار دهيم، گويي برخي از فعالان حوزه آرد و نان مذاقشان با گندم خارجي سازگارتر است.
براي فهم بهتر موضوع بايد گفت: در سال بيش از 10هزار ميليارد تومان از بودجه بيتالمال صرف خريد گندم كشاورزان داخلي ميشود و دولت براي حمايت از كشاورزان و تقويت امنيت غذايي كشور بهاي خريد تضميني گندم را بيش از هزار تومان در هر كيلو اعلام ميكند كه اين قيمت از بهاي جهاني گندم نيز بالاتر است، حال عليالقاعده صنايع مصرفكننده گندم بايد از گندم توليد داخل مصرف كنند ولو اينكه درصدي از سودشان هم كاهش يابد كه اين امر با رشد تكنولوژي توليد و بهرهوري بيشتر جبران ميشود.
قاچاق گندم رصد ميشود
البته در سالهاي اخير شايعاتي در رابطه با ورود گندم ارزان قيمت خارجي در قالب واردات و قاچاق به چرخه خريد تضميني عنوان شد كه با ممنوعيت واردات گندم ميتوان در آينده حداقل هم بازار داخلي براي توليدكنندگان داخلي گندم فراهم كرد و هم اينكه قاچاقچيان گندم را رصد كرد.
