تاریخ - پهلوی و پهلوی‌ها
پهلوی و پهلوی‌ها
نظر و گذری بر واپسین برگ از حیات سیاسی ارتشبد سابق حسین فردوست
رفتار حسین فردوست در دوران اوج‌گیری انقلاب اسلامی، محل بحث و تحلیل بسیاری از تاریخ‌پژوهان بوده است. به شهادت خاطرات فردوست و نیز پاره‌ای اسناد، وی نقش مهمی در صدور اطلاعیه بی‌طرفی ارتش در ۲۲ بهمن ۵۷ داشته است. هرچند برخی ابواب جمعی سلطنت بعد‌ها و به همین دلیل، به او نسبت خیانت دادند، اما خاطرات وی نشان می‌دهد که وی در التهاب و شرایط دشوار رژیم شاه در آن روز، کاملاً طبیعی رفتار کرده و اساساً گزینه دیگری را پیش روی خویش نمی‌دیده است.
«مروری بر چالش‌های درونی ساواک» درآیینه خاطرات سرتیپ محمد آیرملو
راوی درباره فعل و انفعالات ساواک که منتهی به کنار گذاشتن حسن پاکروان از این نهاد شد، تحلیلی جالب به دست داده است. توصیف وی از منش و شخصیت «حسین فردوست» خواندنی می‌نماید: «جای تیمسار علوی‌کیا را افسری بی‌تجربه و از همه جا بی‌خبر ولی پرمدعا گرفت. نام این افسر فردوست بود. فردوست آمد و بر مسند قائم‌مقامی تکیه زد، اما نمی‌دانست کجا به کجاست و کار او چیست؟»
نیم‌نگاهی به شرایط درمان در زندان‌های رژیم پهلوی در آیینه خاطرات و روایات زندانیان
عزت‌شاهی: «گاهی که مرا به بازجویی می‌بردند، چون هیچ لباسی به تن نداشتم، مرا لخت و عور به روی زمین سرد می‌نشاندند و هرچه التماس می‌کردم که یک تکه کاغذ یا مقوایی بدهند تا روی آن بنشینم فایده‌ای نداشت. گاهی از صبح تا ظهر روی زمین سرد می‌نشستم و به‌راستی خیلی اذیت می‌شدم و سرما تا عمق وجودم نفوذ می‌کرد.»
نظری بر ضعف «قدرت تشویقی» و «قدرت اقناعی» در دوران حکومت پهلوی دوم
یکی از اقدامات شاه برای جلب مشروعیت ایجاد ایدئولوژی شاهنشاهی بود که با شکست مواجه شد. تا آنجا که حتی خود علم نیز نسبت به این ایدئولوژی ابراز تردید کرد و گفت: «در همه جای دنیا حکومت‌های سلطنتی از هر نوعش، به‌خصوص از نوع موروثی‌اش در حال افول است.»
فراز و فرود سیاست «سرکوب ابزاری» در دوران پهلوی دوم
شاه طی دهه ۵۰ با تثبیت موقعیت خود نشان داد که هیچ‌گونه نارضایتی داخلی یا مخالفت سیاسی را تحمل نمی‌کند. از نظر او چنین صدا‌هایی از جانب یاغی‌های گمراه و نادان کمونیست یا دیوانه ناشی می‌شد. وی با دادن اختیار تام سرکوب مخالفان به نیرو‌های امنیتی خود درصدد برآمد تخت خود را فقط روی پایه‌های سست سرکوب، زور و تهدید قرار دهد
نظری بر فراز و فرود‌های سیاسی زندگی سید‌حسن تقی‌زاده در دوران رضاخان
تقی‌زاده و همفکران او با قاجاریه از این جهت مخالف بودند که در حکومت آنان علمای بزرگ صاحب عزت و رأی بودند و قدرت علما در بسیاری از موارد بر شاهان غلبه داشت. در حالیکه رضاخان به پشتوانه انگلیس، درصدد بود تا دست علما را از سیاست و اداره جامعه کوتاه کند و در مقابل با گشودن دست و بال روشنفکران و غرب‌زدگان به‌اصطلاح تحصیلکرده، جامعه را به سوی پیشرفت و ترقی غرب‌پسند بکشاند
شرایط تغذیه در زندان‌های رژیم پهلوی در آیینه خاطرات و روایات زندانیان
روایت و تبیین شرایط زندانیان سیاسی در دوران پهلوی اول و دوم، همواره در زمره اولویت‌های این صفحه بوده است.
شرایط بهداشتی زندان‌های رژیم پهلوی در آئینه خاطرات و روایات زندانیان
در مقالی که پیش رو دارید، برخی از زندانیان سیاسی در دوران رژیم پهلوی، به بیان خاطرات خود از شرایط بهداشتی محبس خویش پرداخته‌اند. امید آنکه مفید و مقبول آید.
گذری بر جوانب گوناگون روابط رژیم پهلوی با ایالات متحده امریکا
پس از کودتا امریکایی‌ها تصمیم گرفتند ایران را به عنوان پایگاه اصلی خود در منطقه حفظ کنند لذا در درجه اول به ایجاد دستگاه ضد اطلاعات ارتش و تقویت آن و در درجه دوم به تأسیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) پرداختند. طبیعی بود که اگر ایران می‌خواست به عنوان پایگاه اصلی امریکا در منطقه باشد به یک سیستم اطلاعاتی و امنیتی قوی نیاز داشت.
علل شکست جنبش‌های چریکی در مواجهه با رژیم پهلوی
از نظر لطف‌الله میثمی بی‌اعتمادی مطلق به توده‌ها از اصول خط‌مشی سیاهکل بود که در عمل به بن‌بست رسید، زیرا به‌جای اعتماد نسبی به توده‌ها اعتماد مطلق کردند و از همین طریق هم لو رفتند، محاصره و دستگیر شدند. حنیف‌نژاد در این باره گفت: «ما بی‌اعتمادی مطلق به توده‌ها نداریم، اعتماد مطلق هم نداریم. در این شرایط باید به توده‌ها اعتماد نسبی کرد»