جوان آنلاین: سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی با انتقاد شدید از عملکرد وزارت علوم در مدیریت دانشگاهها، حوادث اخیر در محیطهای علمی کشور را نتیجه «طراحی دشمنان برای دوقطبیسازی جامعه» و در عین حال «ضعف مدیریتی و انفعال نهاد متولی آموزش عالی» دانست و گفت: تجمع دانشجویی حق قانونی است، اما هنجارشکنی و اهانت به ارزشهای ملی و مذهبی به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست.
احسان عظیمیراد در گفتوگو با خبرگزاری خانهملت درباره حوادث اخیر در برخی دانشگاههای کشور، این رخدادها را در امتداد برنامهریزیهای دشمنان برای ایجاد شکاف و دوقطبیسازی در جامعه ارزیابی کرد و گفت: جمهوری اسلامی طی ۴۷سال گذشته همواره با دشمنیهایی مواجه بوده که هدف آنها ضربهزدن به وحدت ملی، انسجام اجتماعی و ارزشهای انقلاب اسلامی بوده است. دانشگاهها همواره یکی از کانونهای اثرگذار در تحولات اجتماعی و فرهنگی کشور بودهاند و در روزهای اخیر، همزمان با بازگشایی نیمسال دوم، شاهد تلاشهایی برای استفاده ابزاری از فضای دانشگاه هستیم. دشمن میکوشد با منحرف کردن دانشگاه از مسیر اصلی خود، یعنی تولید علم، فناوری و آموزش، فضای علمی کشور را دچار التهاب کند.
این نماینده با بیان اینکه دانشگاه محل حضور نسل جوان، نخبگان و سرمایههای فکری کشور است، افزود: باید روی مدیریت دانشگاهها حساسیت ویژهای باشد و هر گونه بیثباتی در این فضا میتواند به جامعه تسری یابد.
صیانت از خطوط قرمز انقلاب در محیطهای علمی
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به اینکه سه خط قرمز جدی برای انقلاب وجود دارد، تصریح کرد: جایگاه ولایت فقیه و جایگاه رهبری، حرمت شهدا و شأن دانشگاهها به عنوان مراکز علمی و فرهنگی کشور، خطوط قرمزی هستند که خدشه به آنها پذیرفتنی نیست. در برخی اتفاقات اخیر شاهد اهانت به ارزشهای انقلاب، شهدا و حتی پرچم جمهوری اسلامی بودیم که این موارد نشاندهنده وجود یک طراحی مشخص برای ایجاد تنش و دوقطبی در جامعه است. عظیمیراد با بیان اینکه دشمن در صورت بروز کوچکترین آسیب به دانشجویان یا استادان تلاش خواهد کرد از آن بهرهبرداری سیاسی کند، گفت: هدف اصلی دشمن، استمرار فضای ناآرامی و القای تقابل در درون حاکمیت، آن هم در محیط دانشگاههاست، هوشیاری دانشجویان، استادان و مسئولان دانشگاهی میتواند این سناریو را خنثی کند.
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد از عملکرد وزارت علوم گفت: در ماههای گذشته شاهد نوعی رویکرد انفعالی و واگرایی از مسئولیتهای حاکمیتی در وزارت علوم بودهایم. برخی انتصابات حاشیهدار، تضعیف آییننامههای حراست و کمیتههای انضباطی دانشجویی و حتی تغییر برخی مسئولان نظارتی پیش از بروز حوادث اخیر، از جمله اقداماتی بوده که زمینه بروز چالشها را فراهم کرده است. وزارت علوم باید هرچه سریعتر از رویکرد سهلانگارانه فاصله بگیرد و با بازنگری در انتصابات و آییننامههای انضباطی، حرمت و آرامش محیط دانشگاه را حفظ کند. عظیمیراد در مورد نقش کرسیهای آزاداندیشی در کاهش تنشهای دانشگاهی گفت: موضوع کرسیهای آزاداندیشی از ماهها قبل در دستور کار بوده و حتی از روز دانشجو نیز بر آن تأکید شد، اما متأسفانه وزارت علوم اقدام مؤثری برای برگزاری منظم این کرسیها انجام نداده است. کرسیهای آزاداندیشی میتوانست بستری برای گفتوگوی منطقی، شفافسازی دیدگاهها و افزایش بصیرت در میان دانشجویان و استادان باشد و از بروز برخی تنشها جلوگیری کند.
اعتراض قانونی آری، هنجارشکنی نه
وی با اشاره به ابعاد دیگر حوادث اخیر دانشگاهها، بر تفکیک میان «حق قانونی اعتراض» و «هنجارشکنی سازمانیافته» تأکید کرد و گفت: اصلاح فوری رویکردهای مدیریتی در وزارت علوم لازم و ضروری است، اصل برگزاری تجمعات اعتراضی در چارچوب قانون، حق دانشجویان است. همانگونه که در بسیاری از کشورهای دنیا، از جمله ایالاتمتحدهامریکا، دانشجویان حق دارند مطالبات خود را در قالب تجمعات بیان کنند، در کشور ما نیز این حق به رسمیت شناخته شده است. عظیمیراد در ادامه افزود: در همان کشورها نیز محیط دانشگاه تابع ضوابط و آییننامههای مشخص و سختگیرانه است، بنابراین هیچ تعارضی میان حق اعتراض قانونی و رعایت ضوابط دانشگاهی وجود ندارد. آنچه محل اشکال است، عبور از چارچوبها، اهانت به ارزشها و ایجاد فضای هنجارشکنانه در محیط علمی کشور است. وی با اشاره به اینکه گاهی تعداد محدودی از افراد در برخی تجمعات حضور دارند، اظهار داشت: حتی اگر تعداد اندک باشد، اما رویکرد آنان متوجه اهانت به ارکان نظام، پرچم جمهوری اسلامی یا جایگاه رهبری باشد، این موضوع قابل چشمپوشی نیست و نشانهای هشداردهنده تلقی میشود، اگر در برابر چنین رفتارهایی واکنش قانونی و بموقع صورت نگیرد، امکان گسترش آن وجود دارد و این مسئله میتواند حرمت محیط امن دانشگاه را خدشهدار کند.
تضعیف حراست و کمیتههای انضباطی خطای راهبردی
عظیمیراد با انتقاد از عملکرد وزارت علوم در حوزه نظارت دانشگاهی گفت: متأسفانه در ماههای گذشته شاهد تضعیف آییننامههای حراست و کمیتههای انضباطی دانشجویی بودهایم و حتی برخی مدیران توانمند در این حوزه کنار گذاشته شدهاند. وقتی ساختارهای بازدارنده تضعیف شوند، طبیعی است که امکان پیشگیری از بروز هنجارشکنی کاهش مییابد. دانشگاه نیازمند مدیریت مقتدر، قانونمدار و در عین حال عادلانه است، نه رویکردی سهلانگارانه که موجب انفعال در برابر تخلفات شود. وی در ادامه تصریح کرد: گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه در برخی دانشگاهها مدیرانی منصوب شدهاند که فرایندهای استعلام قانونی آنان کامل نشده است. وزارت علوم نمیتواند با مدیران ناکارآمد یا مسئلهدار، انتظار مدیریت موفق در شرایط حساس فعلی را داشته باشد. اگر بناست با چالشهای امنیتی و فرهنگی در دانشگاهها مواجه شویم، باید بدنه مدیریتی از اقتدار، صلاحیت و پشتوانه قانونی کامل برخوردار باشد. وی همچنین به موضوع بازگشت برخی استادان و دانشجویان دارای سوابق مسئلهدار اشاره کرد و گفت: بازگرداندن افرادی که سابقه اقدامات تنشآفرین داشتهاند، بدون در نظر گرفتن ملاحظات قانونی و امنیتی، میتواند به بروز مجدد التهاب در محیط دانشگاه منجر شود. در شرایطی که کشور با فشارهای خارجی و تهدیدهای گوناگون مواجه است، دانشگاه باید در خطمقدم همدلی، اتحاد ملی و پیشرفت علمی قرار گیرد، نه اینکه به بستری برای اجرای سناریوهای تنشآفرین تبدیل شود.
دوستی با وزرا نباید مانع انجام وظایف نظارتی مجلس شود
سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس در ادامه خاطرنشان کرد: کمیسیون آموزش مجلس با جدیت عملکرد وزارت علوم را رصد خواهد کرد، دوستی با وزرا نباید مانع انجام وظایف نظارتی مجلس شود و این موضوع نیازمند بازنگری جدی در رویکردهاست. انتظار داریم رویکرد انفعالی جای خود را به مدیریت فعال، قانونمدار و هوشمندانه بدهد. دانشگاهها باید محیطی امن، آرام و در عین حال پویا برای گفتوگوی منطقی، برگزاری کرسیهای آزاداندیشی و پیشبرد علم و فناوری باشند و هرگونه بیتوجهی به این اصول، هزینههای سنگینی برای نظام آموزشی کشور به همراه خواهد داشت.
وی به شرایط اقتصادی و معیشتی استادان اشاره کرد و گفت: بسیاری از استادان با وجود تحصیلات و مسئولیتهای علمی، حقوق مناسبی دریافت نمیکنند و تحت فشار برای ارتقا و تولید مقاله هستند. این نارضایتیها میتواند به کاهش انگیزه و اثرگذاری علمی آنان منجر شود. تشکلهای دانشجویی فعال، از بسیج و انجمنها تا جامعه علمی، میتوانند نقش تربیت و هدایتکننده دانشجویان در مسیر حمایت از انقلاب و توسعه علمی کشور داشته باشند، مشروط بر اینکه وزارت علوم و مسئولان دانشگاهها به آنها اعتماد و حمایت کنند.
عظیمیراد در پایان تأکید کرد: دانشگاهها باید محیطی امن، پویا و علمی باشند، کرسیهای آزاداندیشی و مناظرات منطقی برگزار و هرگونه ضعف مدیریتی، هنجارشکنی یا سهلانگاری در دانشگاهها به سرعت اصلاح شود تا نسل جوان و نخبگان کشور بتوانند در خطمقدم علم، فناوری و تحول اجتماعی ایفای نقش کنند.
نمای نزدیک
وزیر علوم: استاد و دانشجو با آشوبگر همدل نیست
حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری روز گذشته پس از جلسه هیئت دولت و در جمع خبرنگاران با اشاره به تحولات اخیر برخی دانشگاهها تأکید کرد: ما باید میان «اعتراض» و «آشوب» تفکیک قائل شویم، حق اعتراض را به رسمیت میشناسیم و حتی از آن استقبال میکنیم، اما هیچیک از استادان و دانشجویان با آشوبگری همدل نیستند. وی با بیان اینکه دانشگاه «مؤذن جامعه» است، افزود: در روزهای اخیر استادان و دانشجویان زیادی به من مراجعه کرده و نسبت به کنشگری تعدادی محدود که موجب اخلال در روند آموزش شده، اعتراض داشتهاند. توسعه علمی و همچنین توسعه فردی و جمعی تنها در سایه امنیت و آرامش محقق میشود. وزیر علوم با تأکید بر حمایت از برگزاری حضوری کلاسها گفت: ما طرفدار حضوری بودن کلاسها هستیم. دورههای تحصیلات تکمیلی همواره حضوری بوده و در مقطع کارشناسی نیز با وجود برخی نگرانیها و با پذیرش ریسک، تصمیم به برگزاری حضوری کلاسها گرفتهایم. این روند تا زمانی ادامه خواهد داشت که دانشگاه محل خشونت، توهین، نفرتافکنی و اهانت به نمادهای ملی و میهنی نباشد و رفتارهای فیزیکی خشونتآمیز رخ ندهد. وی تصریح کرد: دانشگاه حتماً حضوری خواهد بود، اما اگر وضعیت آشوب از سوی عدهای محدود استمرار یابد، اختیار از دست ما خارج میشود. از دانشجویان و استادان درخواست میکنیم کمک کنند آن تعداد اندک که قصد دارند فضای دانشگاه را به بلوا بکشانند، کنترل شوند. سیماییصراف در پایان با رد برخی فضاسازیها مبنی بر بحرانی بودن شرایط دانشگاهها اظهار داشت: برخلاف تصویر القاشده، فضای دانشگاهها بحرانی نیست و هزاران کلاس در حال برگزاری است.
