جوان آنلاین: درحالی که مقامات امریکایی و شخص ترامپ هر روز هشدار میدهند که زمان برای مذاکره با ایران رو به اتمام است و از گزینههای نظامی برای دستیابی به اهداف خود سخن میگویند، وزیر خارجه دیروز در گفتوگو با یک رسانه امریکایی بار دیگر تأکید کرد ضرب الاجلی وجود ندارد و توافق در دسترس است. عراقچی خطاب به دولتمردان کاخ سفید گفت که اگر با زبان زور با ایران سخن گفته شود، تهران نیز با همان زبان پاسخ خواهد داد، چرا که تجربههای گذشته نشان داده مسیر نظامی به هیچ دستاوردی منجر نمیشود. او همچنین پیشنهاد «غنیسازی صفر» از سوی امریکا را رد کرد و گفت که تلاش بر این است تا اطمینان حاصل شود برنامه هستهای از جمله غنیسازی صرفاً صلحآمیز است. به گفته عراقچی، تهران روی پیشنویس توافق احتمالی با واشینگتن نیز کار میکند و ظرف دو تا سه روز آینده آماده خواهد شد.
به گزارش «جوان»، در آستانه دور سوم مذاکرات ایران و امریکا، که هنوز زمانبندی مشخصی برای آن اعلام نشده است، هیئت ایرانی تمام تلاش خود را میکند تا از هرگونه بهانهتراشی طرف غربی برای تشدید تنشها جلوگیری کند. سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران و رئیس هیئت مذاکرهکننده، در تازهترین اظهارات خود از تلاشهای جدی تهران برای حل اختلافات از طریق دیپلماتیک خبر داد. عراقچی روز جمعه در گفتوگو با برنامه «Morning Joe» شبکهاماسان بیسی، با تأکید بر دیپلماسی بهعنوان تنها راهحل پرونده هستهای ایران تأکید کرد: «یک نکته را باید تأکید کنم؛ هیچ راهحل نظامی برای برنامه هستهای ایران وجود ندارد. این موضوع پیشتر آزموده شده است. حملات گستردهای به تأسیسات ما انجام شد، دانشمندان ما ترور شدند، اما نتوانستند برنامه هستهای ما را از بین ببرند. چرا؟ چون این برنامه به دست خود ما و دانشمندانمان توسعه یافته است. این فناوری متعلق به ماست و با بمباران و اقدام نظامی قابلنابودی نیست. تنها راهحل، دیپلماسی است. به همین دلیل امریکا به میز مذاکره بازگشته و به دنبال توافق است. ما برای صلح آمادهایم، برای دیپلماسی آمادهایم، همانقدر که برای دفاع از خود نیز آمادهایم.» عراقچی به ابتکارهای تهران برای رسیدن به توافق احتمالی در میز مذاکرات اشاره کرد و گفت: «تهران قصد دارد پیشنویس توافق هستهای احتمالی با واشینگتن را ظرف دو تا سه روز آینده آماده کند.»
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز پنجشنبه مهلتی دوهفتهای برای حل اختلافات با تهران تعیین کرد و مدعی شد که در صورت عدم دستیابی به توافق در این مدت، پیامدهای ناخوشایندی رخ خواهد داد. با این حال، عراقچی گفت که ضربالاجلی برای رسیدن به توافق احتمالی وجود ندارد.
خبری از پیشنهاد غنیسازی صفر نیست
وزیر خارجه ایران در ادامه مصاحبه خود به مهمترین مورد اختلافی بین تهران و واشینگتن یعنی غنیسازی اورانیوم نیز اشاره کرد و در پاسخ به سؤال مجری برنامه درباره گزارشها از پیشنهاد واشینگتن برای غنیسازی صفر گفت: «حدسیات شما اشتباه است و ما هیچ تعلیقی پیشنهاد ندادیم و امریکا نیز از ما درخواستی برای غنیسازی صفر نداشته است.» عراقچی تأکید کرد چیزی که ما داریم درباره آن صحبت میکنیم این است که مطمئن شویم برنامه هستهای ایران که شامل غنیسازی است صلحآمیز است و همیشه صلحآمیز باقی خواهد ماند و در مقابل ایران اقداماتی برای اعتمادسازی انجام دهد و تحریمها برداشته شود و تنها مسیر مطمئن شدن از این موضوع، مذاکره و راهحل دیپلماتیک است.»
ترامپ همواره مدعی بوده ایران نباید هیچگونه غنیسازی انجام دهد و برنامه هستهای خود را بهطور کامل متوقف کند، اما ایران با قاطعیت این درخواست را رد کرده است. تهران تأکید میکند که غنیسازی حق مسلم کشور است و هیچ قدرت خارجی حق ندارد در این زمینه برای ایران تعیین تکلیف کند. این موضع شفاف و روشن، پایهای برای ادامه مذاکرات دیپلماتیک و دفاع از منافع هستهای ایران به شمار میرود.
عراقچی همچنین با تفکیک میان مردم امریکا و سیاستهای واشینگتن تأکید کرد: «ما مردم امریکا را دشمن خود نمیدانیم. ما سیاستهای دولت امریکا را علیه ایران خصمانه میدانیم و زمانی که این خصومتها متوقف شود، آنگاه شاید بتوانیم به نوعی روابط متفاوت بیندیشیم.»
عراقچی در ادامه اظهارات خود با یادآوری سیاستهای شکستخورده قبلی، خطاب به مقامات کاخ سفید مبنی بر اینکه ایران در برابر فشارها تسلیم نخواهد شد، گفت: «پیام این است که دولتهای پیشین امریکا تقریباً هر کاری علیه ما انجام دادهاند؛ از جنگ و تحریم گرفته تا مکانیسم ماشه و هر چیز دیگر، اما هیچیک نتیجه نداد. اگر با مردم ایران با زبان احترام صحبت کنند، ما نیز با همان زبان پاسخ خواهیم داد. اما اگر با زبان زور با ما سخن بگویند، ما نیز همانگونه پاسخ خواهیم داد. فکر میکنم ایرانیان نشان دادهاند مردمی با عزت هستند. ما فقط به زبان احترام پاسخ میدهیم. این همان روشی است که باید با ما سخن گفته شود و نتیجهاش را خواهند دید.»
توپ در زمین واشینگتن است
در حالی که بسیاری از تحلیلگران و حتی برخی مقامات امریکایی مدعیاند که مذاکرات تهران و واشینگتن صرفاً اتلاف وقت است و تصمیم حمله نظامی از سوی امریکا گرفته شده، عراقچی معتقد است که همچنان امکان دستیابی به تفاهم وجود دارد.
وزیر خارجه در پاسخ به این سؤال که باتوجه به مواضع جنگی امریکا در روزهای اخیر، احتمال توافق با امریکا را چقدر محتمل میدانید، خاطرنشان کرد: «چند روز پیش در ژنو گفتوگوهای بسیار خوبی داشتیم و توانستیم درباره موضوعات مرتبط با برنامه هستهای و تحریمهای امریکا گفتوگو کنیم و بر سر مجموعهای از اصول یا اصول راهنمای مذاکرات و شکل احتمالی یک توافق به تفاهم برسیم. سپس از ما خواسته شد پیشنویسی از یک توافق احتمالی تهیه کنیم تا در دیدار بعدی درباره آن پیشنویس گفتوگو کنیم، مذاکره درباره متن آن را آغاز کنیم، و امیدواریم به نتیجه برسیم.»
با این حال، عراقچی عدم رسیدن به توافق میان دو کشور را به دلیل سوابق بدعهدیهای واشینگتن رد نکرد و با انداختن توپ در زمین طرف امریکایی گفت: «متأسفانه ما تجربه خوبی در برخورد با دولتهای امریکا نداریم. لحظهای که این تصور تغییر کند، لحظهای که بتوانید به نتیجه خوبی برسید، توافقی که توسط دولت امریکا محترم شمرده شود، توسط مردم امریکا محترم شمرده شود و با حسننیت اجرا شود، فکر میکنم اوضاع شروع به تغییر خواهد کرد. من معتقدم همه چیز به طرف مقابل بستگی دارد.»
اظهارات عراقچی پیش از دور سوم گفتوگوها نوعی اتمامحجت به جامعه بینالمللی است که تهران همه تلاش خود را میکند تا ابهامات بر سر برنامه هستهای را رفع کند و هر اتفاق بدی که بعد از آن رخ دهد مسئولیتش برعهده امریکا است که به جای دیپلماسی ممکن است گزینههای دیگری را امتحان کند. هرچند امریکا با گسیل ناوهای جنگی و تسلیحات گسترده به خاورمیانه تلاش میکند از ایران امتیازات لازم را بگیرد، اما مقامات ارشد تهران گفتهاند که تسلیم باجخواهی واشینگتن نخواهند شد و از منافع ملی خود به هر طریق ممکن دفاع خواهند کرد. به دلیل افزایش تنشها در منطقه، ایران نیز در بالاترین سطح آمادهباش نظامی قرار دارد و مقامات سیاسی و امنیتی بارها هشدار دادهاند که اگر دشمن خطای محاسباتی انجام دهد تاوان سنگینی خواهد پرداخت.
همزمان با جنگافروزیهای ترامپ و اسرائیل، سازمان بینالمللی انرژی اتمی هم مثل همیشه دست بهکار شده و با گزارشهای واهی خود سعی دارد اجماع بینالمللی علیه تهران را افزایش دهد. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز پنجشنبه مدعی شد که افزایش حضور نظامی امریکا در خاورمیانه به این معنی است که پنجره ایران برای دستیابی به توافق دیپلماتیک بر سر فعالیتهای اتمی در خطر بسته شدن است. گروسی که برای بازگشت بازرسان به ایران عجله دارد، ادعا کرد: «زمان زیادی وجود ندارد، اما ما در حال کار روی چیزی مشخص هستیم. آژانس چند راهحل پیشنهاد کرده است.»
تبادلنظر با شرکا
ایران همزمان که با طرف امریکایی مذاکره میکند، با شرکای خود نیز در ارتباط است. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران روز جمعه درباره مسئله هستهای به تبادلنظر پرداختند. به گزارش خبرگزاری تاس، وزارت خارجه روسیه اعلام کرد لاوروف در تماس تلفنی با عباس عراقچی بر حمایت از روند مذاکرات برای یافتن راهحلهای عادلانه و احترام به حقوق مشروع ایران تأکید کرد. در این تماس تلفنی که به ابتکار عراقچی برقرار شد، دو طرف درباره برخی از مسائل مورد علاقه متقابل در دستور کار مناسبات دوجانبه نیز گفتوگو کردند. لاوروف روز چهارشنبه نیز در مصاحبه با یک شبکه سعودی با بیان اینکه امریکا و اسرائیل با حمله به سایتهای هستهای ایران مرتکب اقدامی خطرناک شدند، گفت که تهران همواره پایبندی خود به پیمان منع گسترش سلاح هستهای را اعلام کرده است.
